Avrupalı liderler, Brezilya’da Lula’nın yeniden seçilmesini memnuniyetle karşıladı. Ursula von der Leyen, “Brezilya’da demokrasi ve çok taraflılık kazandı” dedi.
Avrupalı liderler, Latin Amerika’nın en kalabalık ülkesinde sağcı bir dalga beklentilerini boşa çıkararak Avrupa Birliği için kilit bir müttefik kazandıran Brezilya Devlet Başkanı Lula da Silva’nın dördüncü kez seçilmesini memnuniyetle karşıladı.
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile Avrupa Konseyi Başkanı António Costa, AB-Mercosur ticaret anlaşmasını hayata geçirmek için yakından çalıştıkları Lula’yı kutlayan ilk isimler arasındaydı.
AB ile Brezilya, Arjantin, Paraguay ve Uruguay’dan oluşan Güney Amerika ticaret bloğu arasındaki, ocak ayında imzalanan anlaşma, ABD Başkanı Donald Trump’ın cezalandırıcı gümrük vergilerine bir cevap olarak görülüyordu. Brüksel, Brezilya’yı Mercosur’un “prangalarından” kurtulmaya ve ABD ile de dahil olmak üzere bağımsız ticaret anlaşmaları kovalamaya çağıran Lula’nın sağcı rakibi Flávio Bolsonaro’nun anlaşmayı tehlikeye atmasından endişe ediyordu.
Sosyal medyada yaptığı paylaşımda “Arkadaşım Lula’yı tebrik ediyorum” diyen von der Leyen, “Brezilya’da demokrasi ve çok taraflılık kazandı. Avrupa’nın Brezilya ile ortaklığı gelişiyor. Önümüzdeki yıllarda da yanınızda olmaya devam edeceğiz” diye ekledi.
“Birlikte serbest ve açık ticaret için yakın çalışmayı sürdüreceğiz, kurallara dayalı bir küresel düzeni ve iklimimiz için güçlü hedefleri savunacağız.”
Costa, Pazar akşamı Lula’yı bizzat tebrik etmek için kendisiyle görüştü.
“Brezilya halkı kararını verdi” diyen Costa, “Bağlarımızı derinleştirmek, küresel sorunlarla mücadele etmek ve daha barışçıl, daha müreffeh bir dünya inşa etmek için birlikte çalışmaya devam edeceğiz” ifadelerini kullandı.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Hollanda Başbakanı Rob Jetten ve Portekiz Başbakanı Luís Montenegro da bu kutlama korosuna katıldı.
Macron, “Çağımızın büyük meydan okumaları karşısında, stratejik ortaklığımızı güçlendirelim ve iki ülke arasındaki dostluğu daha adil bir dünya için hayata geçirelim” dedi.
Avrupa’nın en önde gelen solcu lideri Pedro Sánchez, Lula’nın yeniden seçilmesini “büyük bir zafer” olarak nitelendirerek, gelecek ay yapılacak erken seçimler öncesinde kamuoyu yoklamalarında önde giden muhafazakâr muhalefetle karşı karşıya olduğu kendi ülkesine de paralellik kurdu.
Sánchez, “Brezilya’da yaşananlar İspanya’da da yaşanacak. Küresel ilericiliğin geri dönüşü daha yeni başladı” dedi.
Avrupa’dan tebrik mesajları yağarken, Brezilya’dan gelen sonuçlar, Lula’nın Bolsonaro’ya karşı yaklaşık 4,4 milyon oy farkla önde olduğunu ve toplam oyların yüzde 51,8’ini aldığını gösteriyordu.
Babası Jair Bolsonaro darbe girişimine liderlik ettiği gerekçesiyle cezaevinde bulunan Bolsonaro, oy sayımına itiraz ederek seçimin iptal edilmesi gerektiğini savundu.
Bolsonaro, toplu taşımadaki gecikmeler ve şiddetli yağışlar nedeniyle oy kullanma süresinin uzatılmasına hükmeden Brezilya yargısının kararını “kirli bir oyun” olarak nitelendirdi.
Birçok kamuoyu yoklamasının ilk turun ardından öngördüğü gibi Bolsonaro’nun kazanması, Latin Amerika’daki sağa yönelişi pekiştirecekti. Trump yönetimi, sözde “Donroe Doktrini” çerçevesinde bölgede hakimiyet kurmaya çalışmıştı.
İki tarafın giderek daha çalkantılı bir dünyada güvenilir ortaklar araması nedeniyle, Trump’ın AB ile Brezilya’yı birbirine yakınlaştırdığı yorumları yapılıyor.
AB ile Brezilya, Trump’ın tartışmaya açtığı serbest ticaret, çok taraflı düzen ve Amazon’a odaklanan iklim politikaları gibi alanlarda ortak bir zemin bulmuş durumda.
Ancak özellikle Rusya’nın Ukrayna’yı geniş çaplı işgali konusunda olmak üzere bazı önemli görüş ayrılıkları sürüyor. BRICS üyesi olan Brezilya, Rusya ile yakın ilişkilerini koruyor.
