Sırbistan’da genel seçimi protestoların ardından kurulan öğrenci hareketinin desteklediği Öğrenci Listesi kazandı.
Seçim, Novi Sad’daki tren istasyonunda 1 Kasım 2024’te beton sundurmanın çökmesi sonucu 16 kişinin ölmesinin ardından başlayan ve yaklaşık iki yıldır süren öğrenci protestolarının gölgesinde yapıldı.
Cumhurbaşkanlığı görevinden istifa eden Aleksandar Vucic, eylülde parlamentonun feshine ilişkin kararı imzalayarak erken seçim sürecini başlatmıştı.
Vucic yenilgiyi kabul etti
Ülkede 6,4 milyondan fazla seçmen, 250 sandalyeli Sırbistan Ulusal Meclisinin yeni üyelerini belirlemek için yerel saatle 20:00’ye kadar oy kullandı. Seçmenlerin yüzde 67,6’si sandığa gitti. Bu oran, Yugoslayva’nın 1992’deki dağılışından bu yana kaydedilen en yüksek katılım oldu.
Sırp İlerleme Partisi (SNS) öncülüğündeki ‘Aleksandar Vucic-Birleşmiş Sırbistan’ listesinin başbakan adayı olan Vucic, “Elimizdeki onaylı verilere göre bu seçimi kaybettik. Öğrenci Listesi kazandı. Onların parlamentoda bizden daha fazla milletvekili olacak” dedi.
Vucic, “Çok beklemeyin diye önden çıkıp söylemek istedim. Muhalefet olarak üzerimize düşeni yapacağız” diye konuştu.
Öğrenci Listesi nasıl kazandı?
Novi Sad tren istasyonu faciası öğrenciler arasında protestolara yol açmıştı. Sonrasında istasyonun inşaatı sırasında kurallara uyulmaması, yolsuzluk ve usulsüzlüklerin çöküşe neden olduğunu gösteren deliller ortaya çıktıkça eylemler geniş çaplı bir hükümet karşıtı harekete dönüştü.
Guardian’ın aktardığına göre 12 yıllık iktidarının son döneminde giderek daha otoriter bir tutum sergileyen Vucic ise öğrencilerin artan baskısıyla mücadele ederken ülkeyi erken seçime götürme kararı alarak cumhurbaşkanlığından istifa etmişti.
Muhalefet de tepkili öğrenciler bu fırsatı değerlendirerek hareketi siyasi güce dönüştürdü. Sırbistan ekonomisini ve demokrasiyi yeniden inşa etme çağrısı yapan öğrenciler, akademisyenlerden sporculara ve çiftçilere kadar uzanan bir yelpazede 250 sandalyeli parlamento için 250 adaylık bir liste açıkladı.
Yürütülen kampanya, onları Vucic’in partisinin devasa siyasi gücüyle karşı karşıya getirdi. Televizyon kanallarının neredeyse tamamını ele geçirmiş; bakanlıkları ve diğer devlet kurumlarını siyasi birer araç olarak kullanan iktidar partisine karşı çetin bir mücadele verdiler.
Vucic ise öğrencileri yabancı güçlerin piyonu olmakla suçladı, öğrencilerse bu suçlamayı reddetti.
Emekli maaşlarını ve kamu sektörü maaşlarını artırma sözü veren Vucic, kendisini ülkenin Batı, Rusya ve Çin’le bağları arasında diplomatik bir hassasiyetle denge kurabilecek bir lider olarak sunmaya çalıştı.
Öğrencilerse sokaklara dökülerek mitingler düzenledi, uzun süredir Vucic’in ‘kale’si olan kırsal bölgelerde boy gösterdi, kendilerini sistem karşıtı adaylar olarak tanıtıp seçmenleri “Sırbistan mı, Mafya mı?” sloganı etrafında toplamak amacıyla kapı kapı dolaştı.
Sonuçlar henüz resmi olarak açıklanmadı. Vucic parlamentoda partisinin 105 milletvekilliği kazanacağını, Öğrenci Listesi’ninse çoğunluğu sağlayabileceğini söyledi.
