ABD ile İran arasındaki kırılgan ateşkes sonrası Körfez ülkeleri hızla yeni hava savunma sistemleri arıyor. Güney Kore füzeleri ve Ukrayna önleyici dronları devreye giriyor. Ancak küresel savunma sanayisi artan talebi karşılamakta zorlanıyor
Altı hafta süren aralıksız hava bombardımanı Ortadoğu’daki hava savunma stoklarını tüketti. Şimdi yeniden silahlanma yarışı başlıyor.
Wall Street Journal‘ın haberine göre, ABD ile İran arasında kırılgan bir ateşkes yürürlükteyken, bölgede Amerika’nın en yakın müttefikleri ve ABD silah sistemlerinin en büyük müşterilerinden bazıları alternatif füze savunma sistemleri bulmak için dünyayı tarıyor ve savunmalarını hızla güçlendirecek yaratıcı yollar arıyor.
Suudi Arabistan, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri Güney Kore yapımı füze savunma sistemlerine ve havada hedeflere çarparak imha eden Ukrayna dronlarına yöneliyor.
Ayrıca girişim şirketlerinin geliştirdiği yeni ekipmanlara da yöneliyorlar. Bunlar arasında İngiltere merkezli Cambridge Aerospace de bulunuyor. İngiltere hükümeti cuma günü yaptığı açıklamada şirketin Körfez ülkelerine dronlar ve diğer mühimmatları imha etmek için tasarlanmış küçük ve düşük maliyetli füzeler tedarik edeceğini söyledi.
Bu telaş, ABD ve Körfez ülkelerinin İran’ın misilleme saldırılarının boyutu karşısında hazırlıksız yakalandığını ve Shahed gibi ucuz dronların kitlesel saldırıları mümkün kıldığını gösteriyor.
Aynı zamanda Rusya’nın dört yıl önce Ukrayna’yı işgal etmesinden bu yana talep artmasına rağmen savunma sanayisinin üretim kapasitesinin yetersiz olduğunu da ortaya koyuyor. Özellikle ABD savunma sanayisi potansiyel siparişleri kaçırabilir.
Bernstein analisti Adrien Rabier, “Yeni üretim kapasitesine yönelik yatırımlar başladı, ancak mevcut talebi karşılayacak yoğunlukta değil” dedi.
Konuya yakın kişilere göre Suudi Arabistan, Patriot önleyici füzeleri üreten Japonya ile temasa geçti ve Güney Koreli Hanwha ile LIG Nex1 şirketlerinden M-SAM sistemi için verdiği siparişin öne çekilmesini istedi.
Orta menzilli bir karadan havaya savunma sistemi olan M-SAM, dronları, füzeleri ve uçakları önleyebiliyor. Güney Koreli bir milletvekili, Birleşik Arap Emirlikleri’nin bu sistemi İran mühimmatlarını düşürmek için kullandığını söyledi.
Riyad ayrıca Ukrayna ile bir savunma işbirliği anlaşması imzaladı. Anlaşma silah üretimi ve deneyim paylaşımına odaklanıyor.
Katar da Ukrayna ile bir işbirliği anlaşması imzaladı. Katarlı yetkililer yakın zamanda Ukrayna’da önleyici dronlar için kullanılan bir eğitim sahasını ziyaret etti ve ülkenin en büyük savunma şirketlerinden birinin temsilcileriyle görüştü.
Birleşik Arap Emirlikleri sözcüsü, ülkenin “çeşitli, entegre ve çok katmanlı hava savunma sistemlerine” sahip olduğunu ve “güçlü bir stratejik mühimmat stokuna” sahip bulunduğunu söyledi. Suudi bir yetkili ise “ABD’li tedarikçilerle sorunsuz çalışıyoruz ancak başkalarıyla da mükemmel ilişkilerimiz var” dedi ve Ukrayna ile yapılan son anlaşmayı buna örnek gösterdi.
Katar yorum taleplerine yanıt vermedi. Katarlı yetkililer kamuoyuna yaptıkları açıklamalarda stoklarının tükenmediğini ve kendilerini savunmaya hazır olduklarını söyledi.
Ukraynalı şirketler ve askerî birlikler, Körfez yetkililerinin önleyici dronlar ve elektronik harp ekipmanları talep ettiğini söylüyor.
Ancak Ukraynalı silah üreticilerinin fazladan tedarik sağlayacak stokları ya da ihracat kapasitesi bulunmayabilir.
Tedarikçilerden biri olan Wild Hornets ayda 10 binden fazla önleyici dron üretiyor ancak bu araçların Ukrayna’daki yüksek talebi karşılamak için gerekli olduğunu söylüyor. İhracat için ayrıca hükümet onayı gerekiyor.
Konuya yakın kişilere göre Birleşik Arap Emirlikleri Kiev ile bir savunma işbirliği anlaşması görüşüyor ve Güney Koreli şirketlerden daha fazla önleyici füze tedariki talep etti.
Sorunun merkezinde ABD silah üretiminin savaş halindeki bir dünyaya yetişememesi yer alıyor.
Trump yönetimi Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt ve Ürdün’e toplam 23 milyar dolarlık silah satışını ilerletti.
Anlaşma, müttefiklerin İran saldırılarına karşı savunmasına yardımcı olmak için hava savunma sistemleri, radarlar ve Patriot PAC-3 füzelerini içeriyor.
Ancak bu tedariklerin bazıları teslim edilmek için yıllar gerektiriyor.
Yaklaşık 20 ülke Patriot sistemini kullanıyor ve Ukrayna savaşı nedeniyle stoklar zaten ciddi biçimde azalmış durumda. İsviçre geçen hafta süregelen gecikmeler nedeniyle Patriot sistemleri için verdiği siparişi iptal etmeyi değerlendirdiğini açıkladı. Ülke 2022’de beş sistem sipariş etmişti ancak ABD geçen yıl Patriot sistemlerini Ukrayna’yı desteklemek için yeniden önceliklendirdiğini bildirdi.
Kamyonlara monte edilebilen diğer mermi tabanlı silahlar da Ukrayna’da dronları önlemenin ucuz ve etkili bir yolu olarak kendini kanıtladı.
Körfez ülkeleri için çözüm alternatifler aramak.
Geçen ay birkaç Körfez ülkesinin yetkilileri Buckingham Sarayı yakınındaki bir İngiliz ordusu kışlasında savunma şirketleriyle bir araya geldi. İngiltere Savunma Hazırlığı ve Savunma Sanayisi Bakanı Luke Pollard toplantıya katılan yöneticilere bir soru yöneltti.
Toplantıya katılan kişilere göre Pollard, “30, 60 ve 90 gün içinde ne teslim edebilirsiniz?” diye sordu.
Toplantıyı organize eden İngiliz yetkililer, katılan şirketlerden üretimi artırmalarını istedi.
Yöneticiler ise kendi sorularını yöneltti: İngiltere, Ukrayna ve Körfez ülkelerinden gelen artan talebi aynı anda nasıl karşılayabiliriz?
Savunma girişimleri de devreye giriyor.
Sinyal karıştırma ve mermi tabanlı hava savunma sistemleri için yazılım ve ekipman satan Marss şirketinin kurucusu Johannes Pinl, savaş başladıktan kısa süre sonra bölgedeki bir yetkiliden mesaj aldığını söyledi.
Yetkili Pinl’e şu soruyu sordu:
“En kısa sürede daha fazlasına ihtiyacımız var. Rafta başka ne var? Bana hemen ne gönderebilirsiniz?”
