TCMB’nin yayımladığı analiz, 2023 depremlerinin ardından kitlesel göçün kiralık konut piyasasında talep şoku yarattığını ortaya koydu. Çalışmada, kira baskısının özellikle çok odalı ve yeni konutlarda belirginleştiği, ticari gayrimenkul piyasasında ise anlamlı bir etki tespit edilmediği belirtildi.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), “Konut Piyasası Baskıları ve Deprem Sonrası Yerinden Edilme: 2023 Türkiye Depremlerinden Bulgular” başlıklı çalışma yayımladı.
Çalışmanın İngilizce özet bölümünde, Şubat 2023 depremlerinin Türkiye’deki konut piyasasına etkilerinin çevrimiçi emlak ilanı verileri ve zamana dayalı regresyon süreksizliği yöntemi kullanılarak incelendiği belirtildi.
Bulguların, kitlesel göçün tetiklediği ve etkisi ağırlıklı olarak kiralık konut piyasasında hissedilen bir talep şokuna işaret ettiği ifade edildi. Şokun, göç eden hanelerin konut talebinden kaynaklandığıyla uyumlu olarak ticari gayrimenkul piyasasında anlamlı bir etki tespit edilmediği kaydedildi.
Çalışmada, fiyat etkilerinin konut segmentleri arasında belirgin farklılık gösterdiği belirtilirken, kira etkilerinin depremzede hanelerin kalabalık aile yapısını yansıtır biçimde çok odalı konutlarda ve afet sonrasında güvenli yapılara yönelimin göstergesi olarak yeni konutlarda en yüksek düzeye ulaştığı ifade edildi.
İl düzeyindeki yatay kesit ve farkların farkı tahminlerinin ise kira baskısının temel belirleyicilerinin önceden var olan göç ağları ile deprem bölgesine coğrafi yakınlık olduğunu ortaya koyduğu aktarıldı.
