Rystad Energy Tedarik Zinciri Araştırmaları Başkanı Martinsen, Orta Doğu’da süren savaşın enerji üretimine etkilerini değerlendirdiği konuşmasında İran’ın Güney Pars açık deniz sahası ve Katar’ın Ras Laffan tesisinde meydana gelen hasarların “endişe verici” olduğunu söyledi.
Norveç merkezli bağımsız enerji araştırma kuruluşu Rystad Energy, Körfez’de savaştan etkilenen tesislerin enerji altyapısının onarım ve yeniden yapılandırma maliyetlerinin en az 25 milyar dolara ulaşabileceğini öngörüyor.
Rystad Energy’den yapılan açıklamada, Orta Doğu’daki savaşın petrol ve gazda ciddi küresel tedarik kesintilerine yol açtığı, bölgedeki sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tesislerini, rafinerileri, yakıt terminallerini ve kritik GTL (gazdan sıvıya) tesislerini etkilediği belirtildi.
Etkilenen tesislerin ilk değerlendirmesine dayanarak enerji altyapısının onarım ve yeniden yapılandırma maliyetlerinin şimdiden en az 25 milyar dolara ulaşabileceği tahmin edilen açıklamada, harcamaların büyük ölçüde mühendislik ve inşaat giderlerinden, ardından ekipman ve malzemeden kaynaklanacağı hesaplandı.
Tam kapasiteye dönülmesi 5 yılı bulabilir
Açıklamada, Katar’daki Ras Laffan Endüstri Şehri’nin bölgedeki en kritik hasar örneklerinden biri olarak öne çıktığı, LNG üretim ünitelerinin zarar görmesi nedeniyle tesis kapasitesinin yüzde 17 azaldığı ve bu durumun yıllık yaklaşık 12,8 milyon ton üretim kaybına karşılık geldiği ifade edildi.
Tesisin tam kapasitesine dönmesinin 5 yılı bulabileceği aktarılan açıklamada, bunun nedeninin LNG ana soğutma kompresörlerini çalıştıran büyük gaz türbinlerinin dünya genelinde yalnızca 3 üretici tarafından sağlanması ve 2026’da bu üreticilerin veri merkezi elektrifikasyonu ve kömür santrali kapatmaları talebi nedeniyle 2 ila 4 yıllık üretim gecikmeleriyle karşı karşıya olmaları olduğu kaydedildi.
Açıklamada, Bahreyn’de BAPCO Sitra Rafinerisi’nin 2 kez saldırıya uğradığı, 2 ham petrol damıtma ünitesi ve bir tank sahasının da zarar gördüğü anımsatıldı. Bu nedenle grup operasyonlarında mücbir sebep ilan edildiği belirtilen açıklamada, rafineride yeni devreye alınan bir ham petrol damıtma ünitesi bloğunun tahrip edilmesinin tesisin işleme kapasitesini düşürdüğü ve yatırımlardan beklenen geliri geciktirdiği bildirildi.
Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt, Irak ve Suudi Arabistan’da orta ve hafif düzeyde kesintiler yaşandığı aktarılan açıklamada, bölgede toparlanma hızının onarım kapasitesi ve sermaye dağıtımının zamanlamasına bağlı olacağı vurgulandı.
“İran’ın Güney Pars açık deniz sahası ve Katar’ın Ras Laffan tesisi endişe verici”
Açıklamada görüşlerine yer verilen Rystad Energy Tedarik Zinciri Araştırmaları Başkanı Audun Martinsen, Körfez bölgesinin toparlanmasının finansal sermayeden ziyade yapısal kısıtlarla belirleneceğini belirterek, şu değerlendirmelerde bulundu:
“Bazı varlıklar aylar içinde eski haline getirilebilirken, diğerleri yıllarca çevrim dışı kalabilir. Hürmüz Boğazı’nın durumu bir yana, her gün hasarlı veya kapalı altyapı, savaş öncesi üretim kapasitesini daha da erişilemez hale getiriyor. İran’ın Güney Pars açık deniz sahası ve Katar’ın Ras Laffan tesisi özellikle endişe verici örnekler olarak öne çıkıyor. Kritik ekipman için uzun tedarik süreleri ve hasarın ölçeği, Ras Laffan’da toparlanmayı yavaşlatabilir.
İran’ın batı tedarik zincirlerinden hukuken dışlanması, Çinli ve yerel yüklenicilere bağımlı olmasına yol açacak. Bu teknik olarak mümkün bir yaklaşım ancak daha yavaş ve maliyetli olabilir.
Planlanan genişleme yerine acil onarımlar öncelik almak zorunda.”
