Reuters’a konuşan kaynaklara göre İsrail, Irak Kürdistanı’nda bulunan İranlı Kürt milislerle yaklaşık bir yıldır temas yürütüyor. Tel Aviv’in amacı İran’ın batı sınırında yeni bir cephe açarak Tahran yönetiminin askeri kapasitesini bölmek
Reuters’a konuşan üç kaynağa göre İsrail, İran’ın batı bölgelerinde düzenlediği bombardımanlarla İranlı Kürt milisleri destekliyor.
Söz konusu milis grupların, ABD ve İsrail’in İran’a karşı yürüttüğü savaşın yarattığı ortamdan yararlanarak sınır hattındaki bazı yerleşimleri ele geçirmeyi planladığı belirtiliyor.
İranlı Kürt güçlerinin Irak’taki üslerinden İran sınırını geçerek saldırı başlatabileceği ihtimali, ABD Başkanı Donald Trump’ın Reuters’a yaptığı açıklamanın ardından daha fazla gündeme geldi. Trump, İranlı Kürt güçlerin sınırı geçmesi halinde bunun “harika olacağını” söylemişti.
İran’ın hava saldırılarına karşı savunma yürüttüğü bir dönemde Kürt grupların başlatabileceği bir isyanın ciddi sonuçlar doğurabileceği değerlendiriliyor.
Reuters’ın daha önceki haberlerine göre Kürt milisler, İran güvenlik güçlerine karşı nasıl ve ne zaman saldırı düzenlenebileceği konusunda ABD ile görüşmeler yaptı.
İsrail ve Kürt gruplar arasında bir yıldır devam eden temas
İranlı Kürt kaynaklara göre İsrail, Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi’nde bulunan İranlı Kürt silahlı gruplarla yaklaşık bir yıldır görüşmeler yürütüyor.
İsrailli bir kaynak ise temasların “uzun süredir devam ettiğini” belirtti.
Silahlı Kürt gruplarla doğrudan bağlantısı bulunan iki Kürt kaynak ile İsrail tarafıyla temasları bilen bir İsrailli kaynak, güvenlik gerekçesiyle isimlerinin açıklanmaması şartıyla konuştu.
İsrail hükümeti ve İsrail ordusu konuya ilişkin yorum taleplerine yanıt vermedi.
İsrail yönetimi, savaş sürecinde bu temaslara ilişkin kamuoyuna açık bir açıklama da yapmadı.
Hedef nokta tam olarak neresi?
Kaynaklara göre Kürt grupların ilk hedefi İran sınırındaki bazı yerleşimleri ele geçirmek olacak.
Kürt kaynaklardan biri, hedef alınan yerleşimler arasında Oşnaviye ve Piranshahr kentlerinin bulunduğunu söyledi.
Aynı kaynaklar, Irak tarafında binlerce savaşçının toplandığını ve bir hafta içinde saldırı başlatmaya hazırlandığını belirtti. Ancak Reuters bu iddiayı bağımsız olarak doğrulayamadı.
Bağımsız tahminlere göre Kürt milislerin toplam savaşçı sayısı 5 bin ila 8 bin arasında değişiyor.
Hafif silahlar ve sınırlı askeri güç
Kürt kaynaklara göre milislerin elinde ağırlıklı olarak hafif silahlar bulunuyor.
Bu nedenle grupların tek başına geniş çaplı bir özerklik girişimi başlatabilecek askeri kapasiteye sahip olmadığı değerlendiriliyor.
ABD ve İsrail’in desteğiyle sınır hattında İran için ciddi bir güvenlik sorunu yaratabilecekleri belirtiliyor.
İsrailli bir kaynak, bu grupların İran hükümetini devirmesinin beklenmediğini, ancak İran Devrim Muhafızları’nın dikkatini dağıtarak Tahran’ın sınır bölgelerindeki kontrolünü zayıflatabileceklerini ifade etti.
Irak Kürdistanı’ndan mesafe
Buna karşın Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi’nin siyasi liderliği, İran’a karşı herhangi bir askeri operasyon planlandığını reddetti.
Yetkililer, Iraklı Kürt güçlerin İran’a karşı savaşa katılacağı yönündeki iddiaları yalanladı.
İsrailli kaynak, Iraklı Kürtlerin desteği olmadan İranlı Kürt milislerin geniş çaplı bir operasyon yürütmesinin zor olacağını ifade etti.Ayrıca savaşın ne kadar süreceğine dair belirsizliklerin de gruplar arasında temkinli bir yaklaşım yarattığı belirtildi.
İran’dan Irak Kürdistanı’na uyarı
İran son dönemde Irak’taki Kürt silahlı gruplara ve bölgedeki ABD üslerine saldırılar düzenledi.
Tahran yönetimi, sınır hattında kendisine karşı kullanılabilecek herhangi bir güce ev sahipliği yapılması durumunda Irak Kürdistanı’na karşı misilleme yapılacağı uyarısında bulundu.
Kürtlerden ABD ve İsrail’e istihbarat desteği
Kaynaklara göre İran içindeki Kürtler, sınır bölgelerine ilişkin hedef bilgilerini ABD ve İsrail’e sağlıyor.
İsrailli analist Jonathan Spyer, İsrail’in İran’daki rejimi “mümkün olan her yöntemle zayıflatmayı” hedeflediğini söyledi.
Eski İsrail istihbarat görevlisi ve İran uzmanı Danny Citrinowicz, İran’a karşı olası bir Kürt isyanının geniş destek bulmadığını ifade etti. Citrinowicz, “Herkes rejimin ayakta kalıp kalamayacağını görmek için bekliyor.” değerlendirmesinde bulundu.
Bölgesel endişeler ve Türkiye
Türkiye ve Iraklı yetkililer de İran’daki olası bir Kürt ayaklanmasına mesafeli yaklaşıyor.
Her iki ülke de Irak, Türkiye, Suriye ve İran’a yayılan Kürt nüfus arasında ayrılıkçı hareketlerin güçlenmesinden endişe duyuyor. Uzmanlara göre ABD ve İsrail’in böyle bir isyanı desteklemesi, bölgede milliyetçi tepkileri güçlendirerek ters etki yaratabilir.
Kürtler ABD’den güvence istiyor
İranlı Kürt kaynaklara göre gruplar, olası bir operasyon için ABD ile İsrail’den hava desteği bekliyor.
Milisler henüz yeni silah teslim almadıklarını ancak şu sistemleri talep edeceklerini belirtiyor:
Hava savunma sistemleri
İnsansız hava araçları
Hafif silahlar
Topçu desteği
Kürt gruplar geçmişte ABD ile yakın iş birliği yürütmüş olsa da son yıllarda ilişkilerde gerilim yaşandı.
Kürt liderler, Suriye’nin kuzeyinde ABD ile birlikte savaşan Kürt güçlerin daha sonra toprak kaybetmesine yol açan gelişmeleri hatırlatarak benzer bir “terk edilme” ihtimalinden endişe duyduklarını ifade ediyor.
İranlı Kürt kaynaklara göre grupların nihai hedefi, Irak’taki modele benzer şekilde federal bir İran içinde yarı özerk bir Kürt bölgesi oluşturmak.
