Çekya hükümeti, 2016’da imzalanan ancak yürürlüğe konmayan İstanbul Sözleşmesi için 2023’te başlatılan onay sürecini iptal etti. Sözleşmede biyolojik cinsiyet yerine ‘toplumsal cinsiyet’ kavramının kullanılması nedeniyle bu kararın alındığı belirtildi
Reuters’ın haberine göre; Çekya hükümetinin, uluslararası kamuoyunda ‘İstanbul Sözleşmesi’ olarak bilinen “Kadına Yönelik Şiddet ve Aile İçi Şiddetin Önlenmesi ve Bunlarla Mücadeleye İlişkin Avrupa Konseyi Sözleşmesi”nden çekilme kararı aldığı bildirildi. Çekya basını, İstanbul Sözleşmesi’ni 2016’da imzalayan ancak yürürlüğe koymayan Çekya’daki mevcut hükümetin, eski Başbakan Petr Fiala’nın 2023’te başlattığı onay sürecini iptal etme kararı aldığını belirtti.
İstanbul Sözleşmesi’ne ilişkin onay sürecinin hükümetin son kararıyla resmen sona erdiği ve Çekya’nın böylece sözleşmeden çekilmiş olduğu ifade edildi. Çekya Senatosunun da Ocak 2024’teki oylamada İstanbul Sözleşmesi’nin onaylanmasını reddederek sözleşmeyi veto ettiği anımsatılarak, çok sayıda senatörün sözleşme metninde yer alan bazı ifadelere karşı çıktığı aktarıldı.
Gerekçe ‘toplumsal cinsiyet’
Çekya’nın sözleşmede biyolojik cinsiyet yerine ‘toplumsal cinsiyet’ kavramının kullanılması nedeniyle onay sürecini sonlandırdığı kaydedildi. En son Letonya, İstanbul Sözleşmesi’nden çekileceğini duyurmuştu.
Asıl adı ‘Kadına Yönelik Şiddet ve Aile İçi Şiddetin Önlenmesi ve Bunlarla Mücadeleye Dair Avrupa Konseyi Sözleşmesi’ olan İstanbul Sözleşmesi, 2011’de İstanbul’da düzenlenen Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesinin 121. toplantısında kabul edilmişti. Avrupa Birliği, sözleşmeyi 13 Haziran 2017’de imzalarken Rusya ve Azerbaycan imzalamayı reddetmiş, Çekya, Slovakya, Litvanya, Macaristan, Ermenistan ve Bulgaristan sözleşmeyi imzalamış ancak yürürlüğe koymamıştı. Türkiye 2021’de İstanbul Sözleşmesi’nden çekilmişti.
