Avrupa ülkeleri ve AB kurumları, veri egemenliği ve güvenlik gerekçesiyle WhatsApp ve Signal kullanımını sınırlandırıyor. Yerine devlet kontrolünde, kapalı devre mesajlaşma uygulamaları devreye alınıyor
Avrupa’da hükümetler, kamu görevlilerinin hassas iletişimlerinde popüler mesajlaşma uygulamalarını terk etmeye hazırlanıyor. Fransa, Almanya, Polonya, Hollanda, Lüksemburg ve Belçika başta olmak üzere birçok ülke, yetkililer için kurum içi mesajlaşma sistemlerini devreye alırken, Avrupa Komisyonu’nun da yıl sonuna kadar benzer bir geçiş planladığı bildirildi.
Politico‘nun aktardığına göre söz konusu adım, Avrupa’nın ABD merkezli teknoloji şirketlerine bağımlılığını azaltma arayışının bir parçası olarak görülüyor. WhatsApp’ın sahibi Meta ve Signal’in ABD merkezli yapısı, Avrupalı hükümetlerde “stratejik bağımlılık” endişesini artırıyor.
Hollanda’nın dijital işlerden sorumlu bakanı Willemijn Aerdts, mevcut iletişim altyapısına ilişkin değerlendirmesinde, “İletişimimiz çoğu zaman kontrolümüzün olmadığı platformlar üzerinden gerçekleşiyor. Teknolojinin giderek bir güç aracına dönüştüğü bir dünyada bu risk oluşturuyor” ifadelerini kullandı.
Yetkililerden veri egemenliği ve kontrol vurgusu
Belçika’da geliştirilen ve kamu görevlilerinin kullanımına sunulan BEAM adlı uygulama, bu dönüşümün somut örneklerinden biri. Uygulama, WhatsApp ve Signal’e benzer özellikler sunarken tamamen devlet kontrolünde çalışıyor.
Belçika Başbakanı Bart De Wever dahil üst düzey yetkililere bu uygulamayı kullanmaları tavsiye edildi.
Belçika Güvenli İletişim Ajansı Direktörü Brandon De Waele, Avrupa genelinde farkındalığın arttığını belirterek, “Bu mesele veri egemenliğiyle ilgili” dedi.
Uzmanlara göre, uçtan uca şifreleme kullanan WhatsApp ve Signal doğrudan güvensiz olarak değerlendirilmese de, bu uygulamalar kamu kurumlarının ihtiyaç duyduğu erişim kontrolü, kullanıcı sınırlama ve metadata yönetimi gibi özellikleri yeterince karşılamıyor.
Almanya’da hükümetin de kullandığı güvenli iletişim uygulaması Wire’ın CEO’su Benjamin Schilz, tüketici odaklı uygulamaların kurumsal kullanım için uygun olmadığını belirterek, “Bunlar bu amaç için tasarlanmadı” dedi.
Siber tehditler ve son olaylar etkili oldu
Son haftalarda artan siber güvenlik tehditleri de bu yönelimi hızlandırdı. Çok sayıda siber güvenlik kurumu, Rusya bağlantılı hacker gruplarının WhatsApp ve Signal üzerinden kamu görevlilerine yönelik oltalama saldırıları düzenlediği uyarısında bulundu.
Avrupa Komisyonu’nun bazı üst düzey yetkililerden Signal üzerindeki bir grubu kapatmalarını istemesi ve AB kurumlarında yaşanan siber ihlaller de güvenlik kaygılarını artırdı.
Şeffaflık tartışmaları da etkili
Şeffaflık savunucuları ise bu geçişin gecikmiş bir adım olduğunu savunuyor. Uçtan uca şifreleme ve kaybolan mesajlar gibi özelliklerin, kamu kararlarının kayıt altına alınmasını zorlaştırdığı eleştirisi uzun süredir gündemde.
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Pfizer CEO’su Albert Bourla ile yaptığı mesajlaşmaları açıklamaması nedeniyle geçen yıl güven oylamasıyla karşı karşıya kalmıştı.
Trump dönemiyle hız kazandı
ABD’de Donald Trump’ın yeniden başkanlığa gelmesinin ardından Avrupa’daki bu dönüşümün hız kazandığı belirtiliyor.
Uzmanlar, Trump yönetimi yetkililerinin Signal üzerinden gizli askeri planları paylaşmasıyla gündeme gelen “Signalgate” skandalı ve ABD’nin Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne yönelik yaptırımlarının Avrupa’da alarm yarattığını ifade ediyor.
Ayrıca Amazon Web Services’te geçen yıl yaşanan büyük kesinti de Avrupa’nın Amerikan teknoloji altyapısına bağımlılığını gözler önüne serdi.
Alman Marshall Fonu’ndan Lindsay Gorman’a göre süreç yalnızca jeopolitik değil, aynı zamanda pratik bir uyumsuzluğun giderilmesiyle ilgili: “Bu eğilim, kamu iletişiminin nasıl olması gerektiği ile fiiliyatta nasıl yürütüldüğü arasındaki farkı kapatma çabası.”
