İran’la yaşanan savaş, Amerikalıların benzin, motorin ve diğer yakıtlar için çok daha yüksek fiyatlar ödemesine neden olurken ABD’li petrol şirketlerine 130 milyar dolardan fazla kar getirdi.
Rebecca F. Elliott and Keith Collins
İran’la yaşanan savaş, Amerikalıların benzin, motorin ve diğer yakıtlar için çok daha yüksek fiyatlar ödemesine neden olurken ABD’li petrol şirketleri 130 milyar dolardan fazla kar elde etti.
Bu rakam, çoğunluğu petrol ve doğal gaz üreticisi veya rafinerisi olan 50’den fazla büyük ABD’li petrol ve doğal gaz şirketinin nisan-eylül ayları arasındaki altı aylık performansına dayanan ihtiyatlı bir tahmin. Söz konusu hesaplama, savaşın ilk ayı olan martta veya ekim ayında elde edilen karları kapsamıyor.
Bir önceki yıl kar 47 milyar dolardı
Bu şirketler, petrol fiyatlarının daha düşük olduğu ve şirketlerin ABD Başkanı Donald Trump’ın ticaret savaşının ilk etkileriyle mücadele ettiği zorlu bir dönem olan 2025’in aynı altı aylık döneminde toplamda 47 milyar dolardan az kar elde etmişti.
Bu yıl petrol şirketlerinin elde ettiği rekor düzeydeki karlar, savaşların enerji akışını kesintiye uğrattığı dönemlerde kimin kazanç sağladığı ve maliyeti kimin üstlendiği konusundaki uzun süredir devam eden endişeleri yeniden gündeme getirdi.
Brown Üniversitesi İklim Çözümleri Laboratuvarı’nın analizine göre Amerikalılar, ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik saldırılarına başlamasından bu haftaya kadar benzin ve motorin için normalden 147 milyar dolar daha fazla harcadı. Bu tutar, hane başına 1.100 doların üzerine karşılık geliyor.
Bazı şirketler bu süreçten diğerlerine kıyasla daha fazla yararlanıyor. Orta Doğu ve Rusya’daki çatışmalar nedeniyle yakıt üretim tesislerinin ağır hasar görmesi, ABD’li rafinerilere özellikle büyük kazanç sağladı. Küresel talebi karşılayabilecek rafineri sayısının azalmasıyla faaliyetlerini sürdüren tesislerin kar marjları hızla yükseldi.
‘Bugün önem taşıyan kararlar yıllar önce alındı’
Savaş döneminde yaşanan bu ekonomik patlama ABD’li üreticilere de yansıdı. Bu şirketlerin çoğu, çatışma bölgelerinde faaliyet göstermenin tehlikeleriyle veya maliyetleriyle karşı karşıya kalmadan yüksek fiyatlar sayesinde daha fazla gelir elde ediyor.
ABD’nin en büyük petrol şirketleri Exxon Mobil ve Chevron, cuma günü üçüncü çeyrekte son yılların en yüksek kazançlarını açıkladı. Şirketlerin bu performansında rafineri faaliyetleri etkili oldu. Exxon’un karı iki kattan fazla artarken Chevron’un karı neredeyse üçe katlandı.
Exxon’un Finans Direktörü Neil Hansen, verdiği röportajda, “Yüksek yakıt fiyatlarının aileler ve işletmeler üzerinde baskı oluşturduğunu elbette kabul ediyoruz. Bu, bir gecede yatırım yaparak koşullarından çıkamayacağınız türden bir durum ve iş kolu. Bugün önem taşıyan kararlar yıllar önce alındı” dedi.
Diğer onlarca ABD’li petrol şirketinin üçüncü çeyrek sonuçlarını önümüzdeki haftalarda açıklaması bekleniyor.
