Sudan’da 2023 yılında patlak veren iç savaşın ardından Tel Aviv hattındaki gizli ortaklık derinleşti. RSF lideri Hemedti’nin yardımcıları ve kardeşlerinin Mayıs 2025 ile Şubat 2026 tarihlerinde İsrail’e iki ayrı ziyaret gerçekleştirdiği belirtiliyor
Fransız yayın organı Africa Intelligence’ın haberine göre İsrail, Sudan’da iç savaş devam ederken paramiliter Hızlı Destek Kuvvetleri’nin (RSF) üst düzey yetkilileriyle görüşmeler yürüttü ve RSF heyetlerini Tel Aviv’de kabul etti.
RSF’ye bağlı iki ayrı heyet Tel Aviv’e ziyaret gerçekleştirdi. İlk ziyaretin Mayıs 2025’te, ikinci ziyaretin ise Şubat 2026’da yapıldığı kaydedildi.
Middle East Eye‘ın bildirdiğine göre ise heyet üyelerinin, İsrail Dışişleri Bakanlığı Afrika Dairesi yetkilileri ve İsrail istihbaratı ile bir araya geldiği bildirildi.
İstihbarat ve iş birliği iç savaş öncesine dayanıyor
Söz konusu temasların yeni başlamadığı, Nisan 2023’te patlak veren Sudan iç savaşından önceki döneme dayanan bir güvenlik ve istihbarat ortaklığına bağlı olduğu aktarıldı.
İsrail yetkilileri ile RSF liderliği arasındaki bağların uzun süredir devam eden bir iş birliğini içerdiği ve bu temasların RSF’ye gözetim teknolojileri transferini de kapsadığı ifade edildi.
İlk heyette, RSF lideri Muhammed Hamdan “Hemedti” Dagalo’nun yardımcısı Abdurrahim Hamdan Dagalo ile kardeşi Algoney Hamdan Dagalo yer aldı. İki ismin Şubat ayında tekrar İsrail’e gittiği ve ikinci ziyarette kendilerine RSF’nin hukuk danışmanı İzzettin el-Safi’nin eşlik ettiği belirtildi.
İsrail yönetiminin Sudan’daki her iki tarafla da teması bulunuyor. Tel Aviv yönetimi, Dışişleri Bakanlığı ve Başbakan Binyamin Netanyahu aracılığıyla Sudan Silahlı Kuvvetleri ile ilişki yürütürken, MOSSAD üzerinden de RSF ile temaslarını sürdürüyor.
Ömer el-Beşir’in devrilmesinin ardından kurulan Geçici Egemenlik Konsei, 6 Ocak 2021’de İbrahim Anlaşmaları’nı imzalayarak İsrail ile ilişkileri normalleştiren üçüncü Arap ülkesi olmuştu.
RSF liderliği için idam cezası
Birleşmiş Milletler Sudan Bağımsız Uluslararası Bilgi Toplama Misyonu, Şubat ayında yayımladığı raporda RSF’nin Kuzey Darfur’un başkenti el-Faşir’e yönelik kuşatmasının soykırım nitelikleri taşıdığını bildirdi.
Öte yandan Port Sudan’daki Terörle Mücadele ve Devlete Karşı İşlenen Suçlar Mahkemesi, Temmuz ayı başında RSF Komutanı Muhammed Hamdan Dagalo ve 15 diğer sanık hakkında gıyaplarında idam cezası verdi.
Mahkeme sanıkları Batı Darfur Valisi Hamis Abdullah Abakar’ın öldürülmesi, insanlığa karşı işlenen suçlar, savaş suçları ve el-Geneyne kentinde yürütülen soykırım eylemlerinden suçlu buldu.
Bu karar, 15 Nisan 2023’te başlayan savaştan bu yana RSF liderliğine yönelik verilen ilk mahkumiyet kararı oldu.
İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW) de 2024 yılında yayımladığı raporda, el-Geneyne kentinde Masalit halkı ile Arap olmayan diğer topluluklara yönelik eylemlerin etnik temizlik ve olası bir soykırım teşkil ettiği sonucuna varmıştı.
Vali Abakar’ın cesedinin RSF askerleri tarafından tahrif edildiğini gösteren görüntülere rağmen paramiliter grup sorumluluğu reddetmişti.
Savaşın ilk iki ayında el-Geneyne kentinde yaklaşık 1.500 kişi hayatını kaybetmiş, on binlerce kişi komşu ülke Çad’a sığınmak zorunda kalmıştı.
Sudan’daki iç savaşa dair
Sudan’da ordu ile paramiliter Hızlı Destek Kuvvetleri (RSF) arasında Nisan 2023’te patlak veren iç savaşta, Silahlı Çatışma Konumu ve Olay Verileri Projesi (ACLED) verilerine göre 15 binden fazla insan hayatını kaybetti.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ve Birleşmiş Milletler (BM) kaynakları ise sahadaki erişim engelleri nedeniyle gerçek can kaybının bu rakamın çok üzerinde olduğunu ve 150 bine ulaşmış olabileceğini belirtiyor.
Savaş nedeniyle 10 milyondan fazla insan evlerini terk etmek zorunda kalırken, 2 milyonu aşkın Sudanlı ise Çad, Mısır ve Güney Sudan gibi komşu ülkelere sığındı.
