Yeni gizliliği kaldırılan İsrail arşiv belgeleri, 1930’lar ve 1940’larda Siyonist Stern Çetesi’nin Nazi Almanyası ile temas kurma girişimlerini ortaya çıkardı. Belgeler, ortak düşman olarak görülen İngiltere’ye karşı iş birliği arayışlarını gözler önüne serdi.
Son dönemde gizliliği kaldırılan İsrail arşiv belgeleri, 1930’lu ve 1940’lı yıllarda bir Siyonist milisin Nazi Almanyası ile ilişki kurma girişimlerine dair yeni detaylar ortaya koydu.
Haaretz gazetesinin haberine göre, Avraham Stern ve liderliğini yaptığı Stern Çetesi üyeleri, o dönemde Filistin’i kontrol eden İngiltere’ye karşı ortak bir zemin bulma amacıyla Nazi Almanyası ile birkaç kez temas kurmaya çalıştı. Siyonist hareket, bu dönemde bölgede bir Yahudi devleti kurmayı hedefliyordu.
Stern Çetesi üyesi Naftali Lubenchik’in Alman yetkililerle görüşmek üzere gönderildiği belirtildi. 1951 tarihli bir belgede, Lubenchik’in Nazi Almanyası ve müttefiklerinin “Yahudi halkının fiziksel olarak yok edilmesini değil, Avrupa’dan sürülmesini ve tek bir yerde toplanmasını” amaçladığına inandığı ifade edildi.
Haganah’dan ‘düşmanla temas’ uyarısı
Middle East Eye‘ın haberine görebelgeler, Mayıs 1941’de dönemin başlıca Siyonist paramiliter gücü Haganah’ın fiili komutanı Eliyahu Golomb’un küçük bir gruba yaptığı açıklamayı da içeriyor.
Golomb’un, “Düşmanla bağlantısı olan bir grup Yahudi hakkında şüpheler var. Elimizdeki bilgilere göre Almanlarla temas kuran bir kişi var. Bu kişi biliniyor, adı S” dediği aktarıldı.
Golomb’un sözlerinin, Nazi Almanyası ve müttefiklerini ifade eden “Eksen ile temaslar” başlıklı bir Haganah istihbarat belgesine kaydedildiği belirtildi. Burada bahsi geçen kişinin, Stern Çetesi’nin kurucusu Avraham Stern olduğu ifade edildi.
Stern’in ideolojisi ve Nazi Almanyası ile yakınlaşma arayışı
1920’lerde Filistin’e göç eden Polonya kökenli Avraham Stern, Yahudi göçünün artırılmasını ve İngilizlerin bölgeden çıkarılmasını savunuyordu. İngiltere’ye duyduğu güçlü düşmanlık, onu Nazilerle iş birliği ihtimalini değerlendirmeye yöneltti.
Stern’in milis gücü, İkinci Dünya Dünya Savaşı sürerken İngiliz hedeflerinin yanı sıra rakip Yahudi gruplara da saldırılar düzenledi. Bu dönemde Irgun ve Haganah gibi diğer büyük Siyonist örgütler, Nazi Almanyası ile savaş nedeniyle İngilizlere yönelik saldırılarını durdurmuştu.
“Almanya ile aktif ortaklık” önerisi
Haaretz’e göre, tarihsel belgeler Stern Çetesi’nin Alman yetkililerle temas kurmak için birden fazla girişimde bulunduğunu ortaya koyuyor.
Bu girişimlerden biri, Almanya ile “aktif ortaklık” önerisini içeren bir belgeyle sonuçlandı. Belgede, “Alman politikası ile Yahudi ulusal hedefleri arasındaki ortak çıkarlar” vurgulanırken, gelecekte kurulacak bir Yahudi devleti ile Alman Reich’ı arasında ittifak öngörülüyordu.
Stern Çetesi üyelerinden Natan Friedman (daha sonra Natan Yellin-Mor olarak bilindi ve ilerleyen yıllarda Knesset üyesi oldu), 1943 yılında kaleme aldığı bir metinde, “Almanya henüz yenilmedi ve hala müttefikimiz olabilir” ifadelerini kullandı.
Temaslar başarısız oldu, Haganah yakından izledi
Nazi Almanyası ile kurulan bu temasların başarıya ulaşmadığı, ancak Haganah tarafından yakından takip edildiği belirtildi.
Bir dizi kanlı banka soygunu ve çatışmanın ardından İngiliz manda yönetimi 1942 yılında Stern’i yakaladı ve 34 yaşındayken öldürdü.
O dönemde Stern’in eylemleri Siyonist hareket içinde rahatsızlık yaratırken, Haganah’ın Stern Çetesi üyelerini bizzat takip edip etkisiz hale getirmeye çalıştığı ifade edildi.
“Almanya’nın Filistin’de özel çıkarı yok” değerlendirmesi
Belgelerden biri, Stern’in İngiltere’nin “Yahudi halkına ihanet ettiğine ve bir Yahudi devleti kurulmasına asla izin vermeyeceğine” inandığını ortaya koydu.
Aynı belgede, “Öte yandan Almanya’nın Filistin’de özel bir çıkarı yoktur ve Naziler Avrupa’yı Yahudilerden arındırmak istediğine göre, onları kendi devletlerine taşımaktan daha basit bir şey yoktur” değerlendirmesine yer verildi.
Belgede ayrıca Stern’in, “Almanlarla pratik bir anlaşmaya varmanın mümkün olduğuna” inandığı ve Avrupa’daki Yahudilerin özel bir orduya alınarak Filistin’e ilerleyip İngilizlere karşı savaşmasının planlandığı ifade edildi.
“Yabancı güçle iş birliği” hedefi
Haaretz’in aktardığı diğer belgelerde Stern’in, “Eretz Yisrael’in (Büyük İsrail) tamamını bir yabancı gücün yardımıyla zorla ele geçirmeyi hedeflediği” belirtildi. Bu “yabancı güç” ifadesinin Nazi Almanyası’na işaret ettiği vurgulandı.
Stern’in oğlu iddiaları küçümsedi
Middle East Eye’a konuşan Avraham Stern’in oğlu Yair Stern, babasının Nazilerle temas girişimlerini küçümseyerek bunun Avrupa’daki Yahudileri kurtarmaya yönelik sınırlı bir girişim olduğunu savundu.
Yair Stern, babasının Holokost’tan haberdar olmasının mümkün olmadığını, çünkü Nazilerin Avrupa Yahudilerini sistematik olarak yok etme planını babasının ölümünden kısa süre önce şekillendirdiğini ileri sürdü.
Ayrıca Stern Çetesi üyelerinin Nazi Almanyası ile iş birliği girişimlerine dair ifadelerinin, Haganah tarafından sorgulanırken baskı altında verilmiş olabileceğini iddia ederek bu beyanları reddetti.
