ABD, Çin ile artan deniz rekabeti ortamında donanmasını genişletmeyi hedeflerken, Türkiye ile denizcilik işbirliği konusunda görüşmeler yürütüyor. Türkiye’nin modern tersaneleri, savaş gemisi üretim kapasitesi ve uzman iş gücü, Washington’un gemi üretim açığını kapatmada kritik rol oynayabilir
ABD Donanması, Çin ile artan stratejik rekabetin gölgesinde filosunu genişletme planlarını hızlandırırken, Türkiye’nin son yıllarda denizcilik alanında sergilediği atılım Washington’un dikkatini çekti.
Türk tersaneleri, halihazırda Türk ve Pakistan donanmaları için aynı anda 30’dan fazla gemi üretebilecek kapasiteye ulaşırken; MİLGEM projesi kapsamında geliştirilen özgün tasarımlar Türkiye’yi küresel bir aktör haline getirdi.
Middle East Eye’ın yetkililere dayandırdığı haberine göreABD heyeti Türkiye’nin gemi parçaları tedarik kapasitesini ve ABD Donanması için ek fırkateyn üretiminde oynayabileceği potansiyel rolü yerinde inceledi. Trump yönetiminin ABD tersanelerini canlandırma ve donanma kapasitesini artırma hedefi çerçevesinde, Washington’un Japonya ve Güney Kore gibi Asya müttefiklerinin ardından Türkiye ile de dirsek temasına geçtiği belirtiliyor.
Güney Koreli Hanwha Group’un Aralık 2024’te Philly Shipyard’ı satın almasıyla ivme kazanan müttefik odaklı üretim stratejisi, ABD’nin yerel kapasite sorunlarını aşma çabasını gözler önüne seriyor.
Özellikle Aralık 2025’te İtalyan Fincantieri ile yürütülen Constellation sınıfı fırkateyn programının iptal edilmesi, alternatif üretim sahalarına olan ihtiyacı daha da kritik hale getirdi.
Trump: Müttefik kullanmak zorunda kalabiliriz
ABD yasaları normal şartlarda savaş gemilerinin yurt dışında üretilmesine kısıtlamalar getirse de Başkan Donald Trump, gemi açığını kapatmak için dış kaynak kullanımına yeşil ışık yaktı. Trump, Ocak ayında yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:
“Eskiden günde bir gemi inşa ederdik. Artık gemi inşa etmiyoruz. Bunu yeniden başlatmak istiyoruz. Belki müttefikleri de kullanmak zorunda kalacağız.”
Middle East Eye’a konuşan bir ABD’li yetkili ise görüşmelerin ciddiyetini şu sözlerle teyit etti:
“ABD tersanecilik sektörü ciddi bir kriz içinde ve Trump yönetimi, ihtiyaçlarını karşılamak için Türkiye ile görüştü.”
Stratejik engeller ve Türkiye’nin avantajı
Her ne kadar 2019’daki S-400 yaptırımları nedeniyle Kongre’nin incelemesi muhtemel olsa da, Trump yönetimindeki pek çok isim tersane işbirliğini Ankara ile buzları eritmenin bir yolu olarak görüyor. Middle East Eye’ın konuştuğu savunma uzmanı
Kubilay Yıldırım, Türkiye’nin lojistik ve teknik avantajlarını şöyle özetliyor:
Hızlı adaptasyon: Pendik, Tuzla ve Yalova hattındaki tersane yoğunluğu yeni projelere süratle başlanmasını sağlıyor.
Modüler üretim: STM liderliğindeki sivil ve askeri tersaneler, modüler üretim sayesinde farklı aşamaları eş zamanlı yürüterek teslimat sürelerini kısaltıyor.
Tasarım yetkinliği: İstanbul Tersane Komutanlığı bünyesindeki Tasarım Proje Ofisi, tasarımın dondurulmasından iş yükü dağıtımına kadar tüm süreci uçtan uca yönetebiliyor.
Geçtiğimiz hafta İstanbul Tersane Komutanlığı’nı ziyaret eden ABD Naval Sea Systems Command delegasyonu, bu işbirliğinin somut adımlarından biri olarak görülüyor.
ABD’li bir sözcü, Türkiye’nin değerli bir NATO müttefiki olduğunun altını çizerek,”ABD ve Türk donanmaları denizde güçlü bir ortaklığa sahip ve bu ortaklığı genişletmenin yollarını her zaman arıyoruz” açıklamasında bulundu.
