Orta Doğu’daki savaşın başlamasından bu yana kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemi trafiği son bir haftada artış göstermeye başladı. Cuma günü itibarıyla yedi günlük hareketli ortalama, savaşın başladığı günden bu yana en yüksek seviyeye ulaştı
Son bir haftadır Hürmüz Boğazı’ndan daha fazla gemi geçiş yapıyor. İran veya Çin ile açık bağlantısı bulunmayan bazı gemiler de dahil olmak üzere çeşitli ülkeler, gemilerinin geçişine izin verilmesi için Tahran ile müzakere yürütüyor.
Son 24 saatteki geçişlere özellikle sıvılaştırılmış petrol gazı (LPG) taşıyan gemiler öncülük etti. Bu gemiler arasında Hindistan’a giden bir tanker ile İran bağlantılı diğer bazı gemiler bulunuyor.
Bloomberg tarafından derlenen gemi takip verilerine göre cuma sabahından bu yana toplam 13 gemi boğazdan geçti. Bunların 10’u Basra Körfezi’nden çıkış yaparken üçü açık denizlerden giriş yaptı. Bununla birlikte bu rakamlar, savaşın 28 Şubat’ta başlamasından önceki seviyelerin oldukça altında kalıyor. Normal koşullarda dünya petrolünün ve sıvılaştırılmış doğal gazının yaklaşık beşte biri her gün bu boğazdan geçiyor.
İran, su yolundaki kontrolünü sıkılaştırmak için harekete geçti. Tahran yönetimi bir tür geçiş ücreti sistemi kurarken gemilerin büyük bölümünü kendi sınırına yakın belirli bir rotayı kullanmaya yönlendiriyor. Son 24 saat içinde kaydedilen tüm geçişler, İran’a ait Larak ve Qeshm adaları arasındaki dar kuzey koridorundan gerçekleşti.
Son geçişler arasında bir Fransız konteyner gemisi ile Japonya’ya ait bir LNG tankeri de yer aldı. Bunların savaşın başlamasından bu yana gerçekleşen ilk benzer geçişler olduğu düşünülüyor. Ancak bu yolculukların diplomatik girişimlerin sonucu mu yoksa denizcilik şirketleri ve aracıları tarafından yürütülen ticari müzakerelerin sonucu mu olduğu henüz net değil.
Gemi takibi ise bazı teknik engeller nedeniyle zorlaşıyor. Yüksek riskli sularda gemilerin sinyallerine yönelik elektronik müdahaleler takip sistemlerini zayıflatırken bazı gemiler de Otomatik Tanımlama Sistemi’ni kapatıyor. Bu durum, verilerin zamanlılığını ve güvenilirliğini daha da azaltıyor.
Cuma sabahından bu yana Basra Körfezi’nden çıkış yapan gemiler arasında beş dökme yük gemisi ve bir petrol ürünü tankeri yer aldı. Bu gemiler, dört LPG tankerine katıldı. Dökme yük gemilerinden üçü ve yakıt tankeri cumartesi sabahı yola çıktı.
Hindistan’a giden LPG gemisi dışında diğerlerinin Çin veya İran bağlantılı olduğu belirtiliyor.
Yüksek riskli sularda bazı gemilerin sinyallerini kapatması nedeniyle geçiş sayıları ilk etapta daha düşük görünebilir. Gecikmeli verilerin gelmesiyle rakamlar daha sonra yukarı yönlü revize edilebilir.
Cuma sabahından bu yana kaydedilen giriş yapan geçişler arasında İran bağlantılı iki LPG tankeri ile bir yakıt tankeri bulunuyor.
