Avrupa Birliği’nin yeni dijital sınır sistemi EES, ilk uygulama haftasında havalimanlarını kilitledi. 3 saati aşan kuyruklar nedeniyle yüzlerce yolcu uçuşlarını kaçırırken, havayolu devleri Avrupa Komisyonu’na “Sistemi yaz sonuna kadar askıya alın” çağrısında bulundu.
Avrupa Birliği’nin yeni dijital sınır kontrol sistemi EES, ilk hafta sonunda havalimanlarını kilitledi. Üç saati bulan kuyruklar ve uçağını kaçıran yüzlerce yolcu üzerine havayolu şirketleri, sistemin yaz sonuna kadar askıya alınmasını talep ediyor.
Euronews‘in haberine göre; Avrupa Birliği’nin yeni Giriş/Çıkış Sistemi (EES), hafta sonu boyunca havalimanı sınır kontrollerinde tam bir “kaosa” neden oldu. Pasaport kontrol noktalarında üç saati aşan kuyruklar oluşurken, çok sayıda yolcu uçuşlarını kaçırdı.
Bir dizi erteleme ve aşamalı hazırlık sürecinin ardından, biyometrik sınır kontrol sistemi 10 Nisan Cuma günü Schengen bölgesinde resmen devreye alındı ve şu an 29 Avrupa ülkesinde uygulanıyor.
180 günlük bir süre içinde 90 güne kadar kısa süreli konaklamalar için Schengen ülkelerine giren AB dışı yolcuları kapsayan sistem; manuel pasaport damgalamanın yerini giriş, çıkış ve giriş reddi kayıtlarının dijital olarak tutulmasıyla değiştiriyor.
Sistem ayrıca pasaport bilgilerinin yanı sıra yüz görüntüleri ve parmak izi gibi biyometrik verileri de topluyor.
Uçuşlarda gecikme ve mağduriyet
Yolculara seyahatlerinden çok daha önce havalimanına gelmeleri tavsiye edilse de operasyonun tam kapasiteyle başladığı Cuma günü, uçuş iptalleri ve gecikmelerle gölgelendi. ACI EUROPE ve Airlines for Europe (A4E) tarafından yapılan ortak açıklamada, sistemin ilk gününün “yolcu mağduriyetleri ve kaçırılan uçuşlarla” damgalandığı belirtildi.
Haftalardır EES’nin yaratacağı “operasyonel zorluklar” konusunda uyarılarda bulunan her iki grup, endişelerinin artık bir “gerçeğe dönüştüğünü” vurguladı.
Gruplar, Avrupa Komisyonu ve AB üye devletlerine, yeni sistemin işleyişinde derhal “ek esneklik” getirilmesi çağrısında bulundu.
‘Bu sistem bir iflastır’
Pazartesi günü A4E tarafından yapılan ayrı bir açıklamada ise ifadeler daha sertleşti. Grup, sınır kontrolündeki üç saatlik kuyrukların bir “başlangıç sorunu” değil, “sistematik bir iflas” olduğunu savundu.
A4E açıklamasında, “Havayolları uçuşları zamanında ulaştırmak için yorulmadan çalışıyor ancak EES’nin devreye alınması farklı bir hikaye anlattı. Havayollarının kontrolü dışındaki aksamalar ve aşırı bekleme süreleri uçuşların kaçırılmasına yol açtı” denildi.
Grup, EES’nin sınır güvenliğini güçlendirme amacını desteklese de bunun “sürekli ve tekrarlayan seyahat aksaklıkları” anlamına gelmemesi gerektiğini belirtti.
Çözüm önerisi olarak ise şu talepte bulunuldu:
“Tek makul çözüm, Avrupa Komisyonu’nun gerekli görülen yerlerde EES’yi yaz sonuna kadar tamamen veya kısmen askıya almasına izin vermesidir.”
Milano’da 122 yolcu mahsur kaldı
EES’nin tam kapasiteyle fırlatılmasının ardından yaşanan krizin en somut örneği Milano’da görüldü. Pazar günü Milano Linate Havalimanı’ndan İngiltere’nin Manchester kentine gidecek olan Easyjet uçağında 156 yolcu kayıtlıydı.
Saatler süren pasaport kuyrukları nedeniyle uçağa sadece 34 yolcu binebildi; geri kalan 122 yolcu ise uçaklarının bensiz kalkışını izlemek zorunda kaldı.
Mağdur olan bir ailenin, evlerine dönebilmek için Lüksemburg aktarmalı başka bir uçuşa yaklaşık 1.600 sterlin (1.838 euro) ödediği ve eve 24 saat rötarla ulaşabildiği bildirildi.
Easyjet sözcüsü, sınırda yaşanan gecikmelerin “kabul edilemez” olduğunu belirterek, yetkilileri sistem tam olarak oturana kadar esneklik göstermeye çağırdı ve yaşanan mağduriyetten dolayı özür diledi.
