Geçen ayın son haftasında Avrupa’yı etkisi altına alan yılın ilk sıcak hava dalgası, güneş enerjisi üretiminde yol açtığı büyük artışla elektrik fiyatlarının negatife düşmesine neden oldu
İngiltere ve Fransa’nın rekor mayıs sıcaklıklarını gördüğü Avrupa’da yaz sezonunun ilk sıcak hava dalgası yaşanıyor. Artan sıcaklıkların etkisi sadece sosyal yaşamda değil, enerji piyasalarında da hissediliyor.
Euronews‘in haberine göre bunun en büyük nedeni, güneşli havaların güneş enerjisi üretiminde yol açtığı büyük bir artış.
Bu da Avrupa’nın bazı bölgelerinde elektrik fiyatlarının negatife düşmesine neden oldu. Negatif fiyatlar, toptan elektrik piyasasında arzın talebi aşması sonucu elektriğin fiyatının sıfırın altına inmesi anlamına geliyor.
Bu durum, yükselen enerji maliyetleri karşısında tüketiciler için olumlu bir gelişme gibi görünse de, artan bu eğilim elektrik faturalarının düşeceği anlamına gelmiyor.
Üstelik aşırı yükselen sıcaklıklar, bazı yenilenebilir enerji kaynaklarının üretimini olumsuz etkileyebiliyor.
Sıcak havalar fiyatları negatife çevirdi
Yakın zamanda yayımlanan bir Bloomberg analizine göre, geçen pazar günü (24 Mayıs) öğle saatlerinde güneş enerjisi, Birleşik Krallık’ın elektrik talebinin neredeyse yarısını karşıladı. Bu oran, National Energy System Operator (NESO) verilerine göre şimdiye kadarki en yüksek seviye olarak kaydedildi. Aynı gün Londra’da sıcaklık 32,2 dereceye kadar yükseldi.
Yenilenebilir enerji üretimindeki bu sıçrama, Fransa’nın “olağanüstü derecede anormal ve güçlü” olarak tanımlanan bir sıcak hava kubbesinin etkisi altında olduğu 26 Mayıs Salı günü, ülkenin elektrik piyasasında saatlik fiyatların öğleden sonra 13.00 civarında sıfırın altına düşmesine yol açtı.
Bu, yıl içinde yaşanan ilk örnek de değil. Enerji analiz şirketi Montel’nin verilerine göre, 2026’nın ilk çeyreğinde İber Yarımadası’nda negatif elektrik fiyatlarının görüldüğü süre tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı. En büyük artış İspanya’da yaşandı. Ülkede ocak-mart döneminde elektrik fiyatları toplam 397 saat boyunca sıfırın altında kaldı. Bu rakam, 2025’in aynı dönemindeki 48 saate kıyasla çok büyük bir artış anlamına geliyor. Aynı dönemde Portekiz’de ise negatif fiyatlar toplam 222 saat boyunca görüldü.
Elektrik fiyatları neden negatife düşer?
Elektrik fiyatlarında da hemen her şeyde olduğu gibi basit bir arz talep dengesi işliyor. Arz, talebi aştığında fiyatlar aşağı doğru inmeye başlıyor.
Avrupa’da piyasalar açılırken enerji üreticileri, ne kadar elektriği hangi fiyattan satacaklarını belirten teklifler sunar. Normal koşullarda bu fiyat pozitiftir. Bununla birlikte, ideal hava koşulları güneş ve rüzgâr enerjisi üretimini önemli ölçüde artırabilir; bu da ihtiyaç duyulandan daha fazla enerji üretilmesi anlamına gelir. Bu durum, insanların normalde tükettiklerinden daha az enerji kullandığı resmi tatillerde sıkça görülebilir.
Üreticilerin birbirine rakip teklifler verdiği bu piyasada, fiyatlar bu şekilde aşağı doğru inebilir. Bu noktada açma kapama maliyetleri nedeniyle birçok üreticinin üretime devam ettiğini eklemek gerek. Üreticiler ayrıca teşvikler ve sabit sözleşmeler üzerinden de kazanç elde etmeye devam edebilir.
Sıcak hava dalgası diğer yenilenebilir kaynakları da etkiliyor
Güneş enerjisi üretimi hızla artarken, yükselen sıcaklıklar diğer yenilenebilir enerji kaynakları için sorun yaratabiliyor.
Fransa’daki nükleer reaktörlerin soğutulmasında kullanılan nehirlerde su sıcaklıklarının artması nedeniyle, bu yaz hidroelektrik ve nükleer enerji üretiminin kesintiye uğrayabileceğine dair endişeler bulunuyor.
Sıcak hava kubbesi (heat dome) etkisi aynı zamanda rüzgâr hızlarını da düşürüyor.
Bloomberg’in analizine göre, geçen hafta Almanya, İspanya, İtalya ve Fransa’da rüzgâr enerjisi üretiminin normalin altında kalması bekleniyordu.
Fransa’da RTE verilerine göre, 29 Mayıs günü saat 13.00 civarında rüzgâr enerjisi üretimi yaklaşık 0,5 gigavata kadar geriledi. Bu rakam, yıl başından bu yana görülen 7,4 gigavatlık ortalamanın oldukça altında.
Üstelik güneş enerjisi de aşırı sıcaklardan tamamen etkilenmiyor değil. Yoğun sıcaklıklar, güneş panellerinin verimliliğini düşürebilirken aynı zamanda elektrik şebekesi üzerindeki yükü de artırabiliyor.
