Dünya Bankası’nın Mayıs 2026 Küresel Aylık Ekonomi Raporu, Orta Doğu’da yeniden tırmanan jeopolitik gerilimin Türkiye ekonomisi üzerindeki etkilerinin hissedilmeye başladığını ortaya koydu.
Rapora göre, çatışmaların ihracat üzerindeki baskısı Türkiye’de imalat koşullarında sert bozulmaya yol açarken, enerji fiyatları ve küresel tedarik zincirlerinde artan baskı enflasyon risklerini beraberinde getiriyor.
Küresel ekonomide enflasyonist baskılar yeniden yükselirken, raporda özellikle enerji ithalatçısı ülkeler arasında yer alan Türkiye’nin hem üretim hem de dış ticaret tarafında kırılganlığının arttığına dikkat çekildi.
Türkiye’de imalat koşulları sert bozuldu
Dünya Bankası aylık raporunda, Türkiye’ye ilişkin en dikkat çekici değerlendirme sanayi üretimi tarafında yer aldı. Raporda, “Türkiye’de imalat koşulları, Orta Doğu’daki çatışmaların ihracat üzerindeki baskısı nedeniyle sert şekilde kötüleşti” ifadesi kullanıldı.
Böylece jeopolitik risklerin yalnızca enerji piyasalarında değil, doğrudan üretim ve dış ticaret kanalıyla Türkiye ekonomisinde etkilerinin hissedilmeye başladığına işaret edildi.
Özellikle Türkiye’nin Avrupa, Orta Doğu ve Asya arasındaki ticaret koridorları üzerinde bulunması nedeniyle ihracat siparişleri ve sanayi üretimindeki yavaşlamanın önümüzdeki dönemde daha yakından izleneceği belirtildi.
Küresel tedarik zinciri baskısı pandemi sonrası zirvede
Raporda Orta Doğu’da devam eden çatışmaların küresel lojistik ağları üzerinde ciddi baskı yarattığı vurgulanırken, küresel tedarik zinciri baskı endeksi, Mayıs 2026 itibarıyla Covid-19 pandemisinin ardından görülen en yüksek seviyeye ulaştı.
Artan jeopolitik riskler nedeniyle nakliye maliyetleri yükselirken, teslimat sürelerinde uzama ve uluslararası ticaret rotalarında yaşanan aksaklıkların özellikle ihracat odaklı ekonomiler açısından yeni riskler yarattığı ifade edildi.
Türkiye gibi üretim ve ihracat ağırlıklı büyüyen ekonomiler açısından küresel lojistikteki bu bozulmanın dış ticaret performansı üzerinde ek baskı oluşturabileceği kaydedildi.
Petrol fiyatlarında jeopolitik risk etkisi iki katına çıkıyor
Raporda enerji fiyatlarına ilişkin dikkat çeken veriler arasında da jeopolitik kaynaklı petrol arz şokları, normal arz kesintilerine kıyasla petrol fiyatlarında yaklaşık iki kat daha güçlü yükselişe neden oluyor.
Raporda son dönemde artan jeopolitik gerilimlerin enerji piyasalarında yeniden oynaklığı artırdığı ve petrol fiyatlarındaki hareketlerin küresel maliyet enflasyonunu yeniden yukarı çekmeye başladığı belirtildi.
Türkiye’nin de enerji ithalatçısı ülkeler arasında bulunması nedeniyle enerji fiyatlarında yaşanabilecek yeni yükselişlerin üretim maliyetleri ve tüketici enflasyonu üzerinde yeni baskılar yaratabileceği değerlendirildi.
Küresel enflasyon baskıları yeniden yükseliyor
Dünya Bankası verilerine göre, küresel imalat PMI çıktı fiyat endeksi Nisan ayında 58 seviyesine yükseldi. Bu seviye, 2022 yılının ortasından bu yana görülen en yüksek düzey olarak kaydedildi.
Raporda, enerji fiyatlarındaki yükseliş, taşımacılık maliyetlerindeki artış ve emtia piyasalarındaki oynaklığın küresel enflasyon görünümünü yeniden bozduğu belirtildi.
Özellikle son dönemde artan enerji ve lojistik maliyetlerinin merkez bankalarının enflasyonla mücadele sürecini zorlaştırabilecek yeni bir risk unsuru oluşturduğu ifade edildi.
Türkiye için maliyet baskısı yeniden gündemde
Rapor, Orta Doğu’da süren çatışmaların yalnızca enerji piyasalarını değil, üretim maliyetleri, ihracat performansı ve küresel lojistik ağlarını da etkileyerek Türkiye ekonomisi üzerinde çok kanallı baskı oluşturduğunu ortaya koydu.
Ekonomim’in haberine göre; Özellikle sanayi üretimindeki yavaşlama, enerji maliyetlerinde olası yükseliş ve küresel tedarik zincirlerinde bozulan görünümün önümüzdeki dönemde Türkiye ekonomisinde maliyet baskısını yeniden artırabilecek başlıca riskler arasında yer aldığı belirtildi.
