ABD Başkanı Trump’ın İran konusundaki çelişkili sinyalleri, Washington’da “12 boyutlu satranç” olarak yorumlanıyor. Danışmanlarının bile ne yapacağını kestiremediği Trump, 6 Nisan’a kadar anlaşma olmazsa “çimleri biçme” taktiği denilen bir yönteme başvuracağı belirtiliyor
ABD Başkanı Donald Trump’ın İran krizine yönelik verdiği karışık sinyaller, sadece yabancı liderleri ve finans piyasalarını değil, kendisiyle düzenli olarak görüşen danışmanlarını da hayretler içinde bırakıyor. Trump’ın anlık düşünceleri ve sosyal medya paylaşımları, savaşın seyri için hayati sonuçlar doğururken, piyasalarda da devasa dalgalanmalara neden oluyor.
Axios‘a konuşan Beyaz Saray içinden bazı kaynaklar, Trump’ın net bir plandan ziyade tamamen doğaçlama hareket ettiğini ileri sürüyor. Danışmanlarına göre Başkan, seçeneklerini açık tutmayı, farklı kitlelerle fikir alışverişinde bulunmayı ve bir fırsat gördüğünde onu anında paraya çevirmeyi seviyor. Bir üst düzey danışman durumu, “Sonunda ne düşündüğünü kimse gerçekten bilmiyor,” sözleriyle özetliyor.
Strateji yok 12 boyutlu satranç
Eleştirilere rağmen, yönetimdeki bazı isimler bu belirsizliğin kasıtlı bir strateji olduğunu savunuyor. Senatör Lindsey Graham, Trump ile yaptığı görüşmenin ardından, “Plan zaten sizin hiçbir fikrinizin olmaması üzerine kurulu,” açıklamasında bulundu.
Savaş Bakanı Pete Hegseth ise Trump’ın kara harekatı sinyalleri vermesiyle ilgili olarak, “Mesele öngörülemez olmak… Kimsenin ne yapmaya hazır olup olmadığınızı bilmesine izin vermemektir,” dedi. Bir başka yetkili ise durumu şu iddialı sözlerle tanımladı:
“Bu 3 boyutlu değil, 12 boyutlu bir satranç. Kendisiyle sürekli çelişiyor ki kimse ne düşündüğünü anlayamasın. Bu tamamen bilinçli bir tercih.”
Zafer ilanı ve geri çekilme
Şu an için en güçlü senaryo, Trump’ın “iki-üç hafta içinde” zafer ilan ederek bölgeden çekilmesi yönünde. Başkan, son günlerde sık sık ABD’nin savaşı kazandığını ve çıkış stratejisinin nasıl olması gerektiğini dile getiriyor.
Perde arkasında Trump, gerilimin tırmanmasına karşı çıkan eski dostlarından ziyade Lindsey Graham ve muhafazakar yorumcu Mark Levin gibi isimlerle daha fazla vakit geçiriyor.
Müttefiklerin korkusu ne?
İsrail, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri liderleri, Trump’ın Tahran rejimini hırpalanmış ancak hâlâ ayakta bırakarak bölgeden ayrılmasından derin endişe duyuyor. Suudilerin, İran’ın tamamen haritadan silinmesini istediği belirtilirken, bir Trump danışmanı müttefiklerin bu talebini “Şu an bunu yapmak istemiyoruz” diyerek reddediyor.
Final darbesi: Çimleri biçme taktiği
Bazı ABD’li yetkililere göre, 6 Nisan olan anlaşma mühleti dolduğunda eğer bir uzlaşı sağlanamazsa, Trump geri çekilmeden önce İran’ın altyapısına ve nükleer tesislerine ağır bir “final darbesi” indirebilir. Tam bir imhanın mümkün görünmediği bu tabloda “çimleri biçme” (mowing the grass) taktiği masaya yatırıldı.
Bu stratejiye göre, ana muharebe sona erse bile ABD, ihtiyaç duyulduğu her an İran’ı vurmaya devam edecek. Bir yetkilinin ifadesiyle:
“Eğer çimleri yeniden biçmemiz gerekirse, bir dahaki sefere çimler bu kadar uzun olmayacak.”
