ABD Başkanı Donald Trump’ın İsrail’in Lübnan’a yönelik hava saldırılarını “yasakladığını” söylemesi, Tel Aviv’de şaşkınlık yarattı. Netanyahu hükümeti, açıklamanın ateşkes metniyle çeliştiğini belirterek Washington’dan netlik talep etti. Axios‘a göre ise bu açıklama İsrail’e bildirilmeden yapıldı
İsrail hükümeti, ABD Başkanı Donald Trump’ın İsrail’in Lübnan’a yönelik hava saldırılarının “ABD tarafından yasaklandığı” yönündeki açıklaması üzerine Beyaz Saray’dan resmi açıklama talep etti.
Axios’a konuşan ABD’li ve İsrailli kaynaklara göre, Başbakan Binyamin Netanyahu ve ekibi Trump’ın paylaşımı karşısında “şok ve şaşkınlık” yaşadı.
Ateşkes metniyle çelişki
Trump’ın sözleri, ABD Dışişleri Bakanlığı tarafından yayımlanan İsrail-Lübnan ateşkes anlaşmasıyla açık şekilde çelişiyor. Anlaşmaya göre İsrail, ateşkes süresince dahi “planlanan, yakın veya devam eden saldırılara karşı” her an meşru müdafaa hakkını saklı tutuyor.
İsrail, Lübnan’daki sivil, askeri ve devlet hedeflerine yönelik “saldırı amaçlı” operasyonlardan kaçınmayı taahhüt etmiş durumda.
Trump ise Cuma günü yaptığı açıklamada çok daha sert bir dil kullandı:
“İsrail artık Lübnan’ı bombalamayacak. ABD tarafından buna yasak getirildi, yeter artık”
“İsrail durmalı” mesajı
Trump, Axios’a verdiği röportajda da benzer bir tutum sergileyerek İsrail’in saldırıları tamamen durdurması gerektiğini vurguladı.
“İsrail durmalı. Binaları havaya uçurmaya devam edemezler. Buna izin vermeyeceğim” ifadelerini kullandı.
Bu söylem, ABD’nin İsrail’e doğrudan talimat verdiği izlenimi yaratarak diplomatik açıdan dikkat çekti.
Netanyahu ve ekibi hazırlıksız yakalandı
İsrail tarafı, Trump’ın açıklamasını resmi kanallar yerine medya üzerinden öğrendi. Bu durum Tel Aviv’de ciddi bir şaşkınlık yarattı.
Washington’daki İsrail Büyükelçisi Yechiel Leiter başta olmak üzere yetkililer, ABD’nin politikasında bir değişiklik olup olmadığını anlamak için yoğun diplomasi trafiği başlattı.
İsrailli yetkililer, Beyaz Saray’a ilettikleri mesajda Trump’ın sözlerinin mevcut ateşkes anlaşmasıyla çeliştiğini açıkça vurguladı.
Beyaz Saray’dan geri adım niteliğinde açıklama
Axios’un sorusu üzerine bir ABD yetkilisi, Trump’ın sözlerine açıklık getirdi.
Yetkili, “Başkanın açıkladığı ateşkes anlaşması, İsrail’in Lübnan hedeflerine yönelik saldırı amaçlı operasyonlar yapmayacağını açıkça belirtiyor. Planlanan veya devam eden saldırılara karşı meşru müdafaa hakkını koruyor” dedi.
Bu açıklama, Trump’ın “tam yasak” ifadesini yumuşatan bir çerçeve sundu.
Siyasi hassasiyet artıyor
İsrail-Lübnan ateşkesi, Netanyahu hükümeti açısından son derece hassas bir siyasi konu olmaya devam ediyor. Hükümet, özellikle Hizbullah’a karşı gerektiğinde askeri operasyon yapma hakkının kısıtlanmadığını sık sık vurguluyor.
Trump’ın açıklamaları ise bu hassas dengeyi sarsarak Washington-Tel Aviv hattında yeni bir gerilim başlığının doğmasına neden oldu
