Miami’de gerçekleşen gizli zirvede Rusya, Washington’a Ukrayna ve İran üzerinden stratejik bir “istihbarat takası” önerdi. Teklifin reddedildiği günlerde ABD Başkanı Trump’ın NATO ülkelerine “korkak” demesi ve Ukrayna’nın azalan mühimmat stokları, küresel diplomatik krizi daha da derinleştiriyor
Telegraph‘ın haberine göre Rusya, ABD’nin Ukrayna ile aynı şeyi yapmayı kabul etmesi halinde İran ile istihbarat paylaşımını durdurmayı teklif etti.
Moskova, üç hafta önce başlayan ABD ve İsrail saldırılarından bu yana Tahran’la istihbarat paylaşımını ve askeri iş birliğini genişletmişti. Buna, bölgedeki Amerikan askeri unsurlarının koordinatlarının İran’a verilmesi de dahil.
Politico‘ya konuşan kaynaklara göre Washington, geçtiğimiz hafta Miami’de Rus elçi Kirill Dmitriev tarafından ABD elçileri Steve Witkoff ve Jared Kushner’e sunulan bu “karşılıklı taviz” (takas) teklifini reddetti.
Bu teklif, Moskova’nın Avrupa ve ABD arasında daha fazla bölünme yaratma yönündeki süregelen çabaları nedeniyle, Kiev’in müttefikleri arasında korku yaratmaya yetti.
Trump’tan NATO’ya ‘korkaklar’ çıkışı
Cuma günü ABD Başkanı Donald Trump, İran saldırıları nedeniyle ablukaya alınan hayati önemdeki nakliye rotası Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına yardım etmek için gemi göndermeyi reddeden NATO ülkelerini “korkak” olarak nitelendirdi.
Trump, askeri ittifakı hedef alan son çıkışında Truth Social üzerinden, “Bunu yapmak onlar için çok kolay ve çok az risk taşıyor. KORKAKLAR ve bunu UNUTMAYACAĞIZ!” diye yazdı.
Müzakereler beklemede…
Transatlantik ilişkilerde sular kaynarken Ukrayna, İran’daki savaşın gündemi domine etmesiyle birlikte Rusya’ya karşı yürüttüğü mücadelenin gözden düşmeye başlamasından korkuyor. Avrupa da Rusya’nın Ukrayna’daki savaşı beşinci yılına girerken bir barış anlaşmasına doğru hiçbir ilerleme kaydedilmemesinden endişe duyuyor.
Öte yandan Mr. Witkoff ve Mr. Kushner, ABD’nin İran’la yürüttüğü müzakerelere liderlik ederken; aynı zamanda İsrail ile Hamas ve Rusya ile Ukrayna arasında arabuluculuk yapmakla da görevlendirilmiş durumdalar.
Perşembe günü Kremlin, ABD’nin arabuluculuğundaki görüşmelerin gerekçe gösterilmeksizin “beklemeye alındığını” açıkladı. Üç taraf en son Şubat ayında Cenevre’de bir araya gelmiş ve bu ayın başlarında Abu Dabi’de yapılması planlanan görüşmeler ertelenmişti.
Zelenski’den Net Tarih Vurgusu
Cuma günü Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, bir sonraki müzakere turunun takvimi için ABD’li yetkililere baskı yapacağını söyledi.
Gazetecilere verdiği demeçte Zelenski, “Net tarihler istiyoruz, en azından yaklaşık tarihler. Orta Doğu’daki durumun, oradaki savaşın bu tarihin ertelenmesinde etkili olduğunu herkes anlıyor” ifadelerini kullandı.
Ukrayna Devlet Başkanı, bu hafta sonu yapılacak bir toplantı için ABD’ye temsilciler gönderdiğini de sözlerine ekledi. Beyaz Saray henüz herhangi bir görüşmeyi doğrulamadı.
İran savaşının Ukrayna’ya faturası
İran çatışmasının Ukrayna sahasında somut etkileri olması muhtemel görünüyor. Kiev’in çaresizce ihtiyaç duyduğu ABD hava savunma stokları, İran’ın insansız hava araçları ve füze dalgalarına karşı bölgeyi savunurken hızla tükeniyor.
Bu arada Rusya, yükselen petrol fiyatlarından günde tahmini olarak 112 milyon sterlin kazanıyor ve bu gelirin savaş makinesini beslemek için kullanılması bekleniyor.
Aynı zamanda Ukrayna, hava savunma füzeleri karşılığında Körfez ülkelerine altyapılarını İran İHA’larından nasıl koruyacakları konusunda uzmanlık (know-how) sağlamayı teklif ediyor.
