Askeri Stratejist Doç. Dr. Kemal Olçar, ABD ve İsrail ile İran arasında kırılgan dengelere dikkat çekerek, diplomatik girişimlere rağmen çatışma riskinin azalmadığını söyledi. Olçar’a göre, İsrail ve İran arasındaki karşılıklı adımlar bölgesel ölçekte yeni bir askeri operasyon ihtimalini güçlendiriyor.
Ceyhun Bozkurt’la Bölgenin Kalbi’ne konuk olan Olçar, ABD–İsrail ile İran’ın Lübnan sahasında Nisan ayından beri sürdürdüğü ateşkesin çok kırılgan olduğunu vurgularak şunları söyledi:
“ABD son günlerde birkaç atış yaptı. İran buna karşılık verdi. Amerikan gemisine saldırı düzenlenmişti. Bu esnada bir masa var aslında ortada. Amerika Birleşik Devletleri de bu masanın aktif olarak kalmasını arzu ediyor. Fakat bu görüşmeler esnasında İran’ın ortaya koyduğu kesin şart vardı. Lübnan cephesinin ortadan kalkması, Lübnan sahasında harekâtını durdurması. Bu gerçekleşmedi. ABD bir müzakere çalışması başlattı. Fakat bu da yürümedi, müzakere süreci ortadan kalktı.
İsrail’in saldırılarının devam etmesi üzerine İran dört dalga halinde Hayfa kentine saldırı düzenledi. Altyapıyı hedef aldıklarını iddia ettiler. Bu sıcak çatışma esnasında Trump devreye girdi. Buna rağmen sabaha karşı İsrail makamları, ABD’nin ve Trump’ın bu ifadesini dikkate almadan kendi başlarına harekât düzenlediler. Bu kapsamda Tahran, İsfahan, Kerec, Tebriz ve Kirmanşah gibi kentler vuruldu.
Hizbullah, basit ve çok düşük maliyetli cihazlarla 7–8 milyon dolarlık bir tankı bertaraf edebiliyor. Bu sistem çalışılmış, eğitimi yapılmış, tedarik edilmiş ve sahada çok başarılı şekilde Hizbullah tarafından tank avcılığı yapıldığını görüyoruz. Bu çok önemli bir gelişme.”
“İran ilk kez saldırıya uğramadan darbe vurdu”
İran’ın ilk kez İsrail tarafından bir saldırıya uğramadan karşı darbe yaptığını söyleyen Olçar, “O da çok önemli bir ilerleme. Bugüne kadar İran savunma konsepti üzerine inşa ettiği için sistemini gelen saldırıları bekleyip kendi topraklarında söndürüyordu. Ardından misilleme yapıyordu. Şimdi ise öne geçti.
Lübnan’a yapılan saldırılar İran’a yapılmış sayılır şeklinde bir anlam yüklüyorum ben buna. Dolayısıyla artık Lübnan’ın içerisinde yapılacak tüm harekâtlar ve saldırılar İran tarafından bir şekilde karşılık bulacak gibi duruyor” dedi.
“Trump çaresiz kalmış gibi gözüküyor”
Olçar, ABD Başkanı Donald Trump’ın iç politik gelişmeler, ekonomik kaygılar ve Kongre seçimleri nedeniyle müzakere masasından yana olduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı:
“ABD çaresiz kalmış gibi gözüküyor. Artık işi Hürmüz Boğazı’nın açılmasına kadar indirmiş durumda. Bunu İran’la yapacağı bazı çözüm yöntemleri için kullanmak istiyor. Yani kamuoyuna ‘Hürmüz’ü açtık’ şeklinde bir mesaj vermek istiyor. Oysa Hürmüz zaten açıktı. Şimdi açmak için, en baştaki durumdan daha kötü bir duruma dönülüyor. Amerikan kamuoyu bunu kabul eder mi, bundan da emin değilim.”
“İsrail, ABD desteğini alabilirse bölgede yeni bir harekât olabilir”
Olçar sözlerini şöyle tamamladı:
“ABD bazı hizmetler karşılığında İran’ın geçişlerden ücret almasını, gümrükleme yapmasını kabul edebilir. Buna benzer şekilde ABD ve İran masa üzerinde konuşarak bir noktaya varabilir.
Ama İsrail bu masayı dağıtmak istiyor. Trump ‘bir daha Lübnan vurulmayacak’ diyor, İsrail ise birkaç gün sonra yeniden saldırıyor. Trump da buna karşılık veremiyor. Dolayısıyla savaş devam ediyor.
Önümüzdeki günlerde Trump kendi kamuoyunda iç politik hedeflerini gerçekleştirdiğine dair bir inanç oluşturursa ve Netanyahu ABD desteğini koşulsuz şekilde arkasına alırsa, bölgede yeniden topyekûn bir müşterek harekât, yani son darbe niteliğinde bir operasyon ihtimali doğabilir.”
