İngiltere, geleneksel savaş gemileri yerine İHA ve otonom sistemlere öncelik veren 5 milyar sterlinlik Savunma Yatırım Planı’nı bugün resmen açıkladı
İngiltere’de Başbakan Keir Starmer, istifa edeceğini açıklamasının ardından görevdeki son büyük politika hamlelerinden birini savunma alanında yaptı. Londra yönetimi, bütçede önceliği geleneksel savaş gemileri yerine İHA, SİHA ve otonom sistemlere verdi. Ukrayna savaşındaki askeri gerçeklerden yola çıkılarak hazırlanan plan kapsamında insansız teknolojilere 5 milyar sterlinlik dev bir bütçe ayrıldı.
Reuters‘ın haberine göre gelecek haftalarda koltuğunu devretmeye hazırlanan Starmer, planın detaylarının yayımlandığı bugünkü büyük konuşması öncesinde, “Bu ezber bozan yatırım ordumuzu güçlendirecektir” ifadelerini kullandı.
Starmer 2025 yılındaki savunma gözden geçirme raporunda ordunun acilen “savaşa hazırlık” konumuna geçmesi gerektiğinin vurgulanmasının ardından, savunma harcamalarını önümüzdeki parlamento döneminde milli gelirin %3’üne çıkarma sözü verdi.
Yetkililer önümüzdeki dört yıl için hala 28 milyar sterlinlik dev bir bütçe açığı bulunduğuna dikkat çekerken, hükümetin açıklaması bu açığın nasıl kapatılacağına dair net bir detay sunmadı.
Savaş gemileri iptal, insansız filolar dönemi başladı
Pazartesi günü yayımlanan ön bildiriye ve bugün ilan edilen detaylara göre İngiltere, modern savaşın dinamiklerini yansıtacak şekilde taarruz İHA’larına, otonom sistemlere, insansız gemi ve denizaltılara öncelik verdi.
Hükümet, yaşlanan muhriplerini (destroyer) yenileme planlarından tamamen vazgeçtiğini duyurdu. Bunun yerine, insansız sistemlerin yönetim ve kontrol merkezi olarak görev yapacak en az altı adet “Müşterek Muharebe Gemisi” (Common Combat Vessels) tedarik edileceği açıklandı.
İngiliz ordusunun eski bir binbaşısı olan yeni Savunma Bakanı Dan Jarvis, insansız sistemlerin modern savaşı yeniden tanımladığını belirtti.
Jarvis, son haftalarda bizzat yeniden şekillendirdiği bu plan sayesinde askerlerin ihtiyaç duyduk her türlü teknolojiye çok daha hızlı bir şekilde ulaşacağını ifade etti. Ayrıca Jarvis, komandolar için yüksek hızlı yeni botların tedarik edileceğini de duyurdu.
Ukrayna savaşının ezberleri bozması
İngiltere’nin savunma politikasındaki bu radikal eksen kaymasının en büyük nedeni olarak Ukrayna-Rusya savaşı gösterildi.
Ukrayna sahada ayda ortalama 200 bin İHA kullanıyor ve buradaki teknolojik inovasyonlar yıllar değil, haftalar içinde gerçekleşiyor.
Buna karşın İngiltere’nin Soğuk Savaş sonrası güvenlik stratejisini oluşturan devasa ve hantal askeri platformların geliştirilmesi ise onlarca yıl alıyordu.
Planın ilan edilmesinde yaşanan dokuz aylık gecikme, ülkedeki savunma sanayii yatırımlarını sekteye uğratırken, uluslararası arenada “İngiltere savunma harcamalarını artırmak istemiyor mu yoksa buna mali gücü mü yetmiyor?” eleştirilerine yol açmıştı.
Ankara’daki kritik NATO Zirvesi öncesi mesaj
Yeni savunma planının ilanı, zamanlama açısından da büyük bir jeopolitik öneme sahip. Başbakan Starmer, 7-8 Temmuz tarihlerinde Ankara’da düzenlenecek kritik NATO zirvesine katılacak.
ABD Başkanı Donald Trump ve ittifak üyesi onlarca liderin bir araya geleceği bu zirve, Avrupa’nın, ABD’nin kendisini koruma şemsiyesinden uzaklaşma stratejisine uyum sağlamaya çalıştığı kritik bir döneme denk geliyor.
Londra bu planla, Avrupa savunmasında lider rolünü korumak istediğini net bir şekilde ilan etmiş oldu.
