ABD Başkanı Donald Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’i perşembe günü Beyaz Saray’da görkemli bir devlet zirvesinde ağırlayacak
ABD Başkanı Donald Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’i perşembe günü Beyaz Saray’da görkemli bir devlet zirvesinde ağırlayacak.
Zirvenin sembolik yönünün güçlü, somut sonuçlarının ise sınırlı olması bekleniyor.
Reuters‘ın haberine göre iki lider, dünyanın en büyük iki ekonomisinin liderleri olarak bu yıl ikinci kez bir araya gelecek.
Ziyaret, Şi’nin 10 yılı aşkın sürenin ardından Washington’a gerçekleştirdiği ilk ziyaret olacak.
Trump, Şi’yi çarşamba akşamı Washington’a gelişi sırasında karşıladı. C-SPAN’ın başkanlık etkinliklerini takip eden kayıtlarına göre bu, bir ABD başkanının 11 yıl sonra yabancı bir lideri Andrews Hava Üssü’nde ilk kez karşılaması oldu. Barack Obama, 2015’te Papa Francis’i aynı üsse gelişinde karşılamıştı.
Çin’in resmi Xinhua haber ajansının Şi’nin Washington’a gelişi sırasında yayımladığı açıklamaya göre Çin lideri, ABD ile daha istikrarlı bir ilişki kurulmasını umduğunu söyledi. Şi, Pekin ile Washington’ın “rakipler değil, ortaklar” olması gerektiğini belirterek iki ülke arasındaki “barış içinde bir arada yaşamanın tarihsel mantığının” değişmediğini ifade etti.
Törenlere önem veren ve güçlü liderlerle ilişkilerine değer veren Trump açısından ziyaret, üst düzey diplomatik görüşmelerin yanı sıra ulusal prestij meselesi de taşıyor.
Büyük bir anlaşma beklenmiyor
Trump, mayıs ayında Çin’de gördüğü görkemli karşılamaya karşılık vermeyi ve Şi’yi etkilemeyi amaçlıyor. Bu kapsamda Beyaz Saray’ın Güney Çim Alanı, Devlet Katı ve Gül Bahçesi’ni kapsayan bir tören düzenlenecek.
Zirvede önemli atılımlar beklenmiyor.
Analistlere göre somut sonuçların, kasım ayında sona erecek ticaret ateşkesinin uzatılması ve yapay zekanın oluşturduğu tehditlerin incelenmesine yönelik bir anlaşmayla sınırlı kalması muhtemel.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Çin Başbakan Yardımcısı He Lifeng ile yaptığı görüşmelerin ardından çarşamba günü Fox News’e yaptığı açıklamada, karşılıklı tarifelerin yüzde 100’ü aştığı bir ticaret savaşını durduran anlaşmanın 10 Ocak’a kadar uzatılması konusunda mutabakata vardıklarını söyledi.
Planlar hakkında bilgi sahibi kaynaklara göre görüşmelerden bazı tarifelerin düşürülmesi, uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadele ve iki ülkenin orduları arasındaki diyaloğun genişletilmesine yönelik anlaşmalar da çıkabilir.
Trump’ın ayrıca Çin’de tutuklu bulunan Amerikalıların ve diğer kişilerin serbest bırakılmasını talep etmesi bekleniyor.
Eski ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Kurt Campbell, zirvenin somut müzakerelerden çok iki güçlü liderin güç gösterisi yapması açısından önem taşıdığını söyledi.
Campbell, “Bu gerçekten de antik çağda ‘tekli mücadele’ olarak adlandırdığımız şeyin tarihsel yeniden canlanması. Her biri kendi medeniyetlerini temsil eden çok güçlü adamlar, birbirlerini ölçüyor ve karşı karşıya geliyor” açıklamasında bulundu.
İlişkilerde istikrar korunmaya çalışılıyor
Şi, Çin’in ticaretindeki artışı yönetmesi ve Pekin’e güçlü bir pazarlık gücü sağlayan nadir toprak elementlerinin tedarikini kontrol etmesi nedeniyle zirveye daha güçlü bir konumda giriyor.
Buna rağmen her iki lider de ilişkilerin istikrarlı kalmasından fayda görüyor.
Trump, kamuoyunda destek görmeyen İran savaşının içinde bulunurken Şi de ülkesindeki ekonomik sorunlarla mücadele ediyor.
İlişkilerin yüzeyinin altında gerilimi yeniden tırmandırabilecek sorunlar bulunuyor. Tayvan, ihracat kontrolleri ve yapay zeka bu sorunların başında geliyor.
Çin’in hak iddia ettiği ve demokratik yönetim altında bulunan Tayvan, bu konuların en tartışmalı olanı.
Asya’daki ABD müttefikleri, Trump’ın Çin ile ekonomik kazanımlar elde etmek amacıyla Washington’ın Tayvan’a verdiği desteği yumuşatmasından endişe ediyor.
Kaynakların Reuters’a verdiği bilgiye göre Şi’nin Trump’tan Tayvan’a silah satışlarını durdurmasını istemesi bekleniyor. Çin liderinin bu talebi, cuma günü Trump ile birlikte ABD Ulusal Arşivleri’ne yapması planlanan ziyaret sırasında da gündeme getirebileceği belirtiliyor.
Kaynaklara göre Çin bunun karşılığında İran üzerinde baskı kurulmasına yardımcı olmayı teklif etti.
Trump, mayıs ayındaki zirvenin ardından yaklaşık 14 milyar dolar değerindeki bir silah paketini beklemeye aldığını söylemiş ve paketi “çok iyi bir pazarlık kozu” olarak nitelendirmişti.
