Reuters haber ajansı İtalya-Fransa ortak yapımı SAMP/T hava savunma sistemlerinin Türkiye’ye satışı konusunda Paris yönetiminin politika değiştirdiğini ve taraflar arasındaki görüşmelerin başladığını aktardı. Kaynaklar görüşmelerin henüz erken aşamada olduğunu vurguluyor
Savunma alanında önemli anlaşmalara imza atılması beklenen Ankara’daki NATO zirvesi öncesinde Türkiye-Fransa hattında önemli gelişmeler yaşanıyor.
Reuters’ın konuyla ilgili 5 farklı kaynağa dayandırdığı haberine göre Fransa yönetimi, Türkiye’ye SAMP/T hava savunma sistemlerinin satışı konusunda politikasını değiştirdi. İddiaya göre Paris, uzun yıllardır karşı çıktığı satışa yeşil ışık yakmış durumda.
Reuters’a konuşan dört kaynak, Fransa’nın politika değişikliğinin Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve İtalya Başbakanı Giorgia Meloni arasında 25 Haziran’da gerçekleşen görüşmenin ardından geldiğini söyledi. SAMP/T hava savunma sistemleri iki ülkenin ortak üretimi ve satışı için iki tarafın da onayı gerekiyor.
Konuyla ilgili yürütülen müzakerelerin henüz erken aşamada olduğuna dikkat çeken kaynaklar, Paris’in daha önce ilerlemeyi engelleyen bazı siyasi çekincelerini bir kenara bıraktığını ancak tereddütlerinin tamamen ortadan kalkmadığını söyledi.
Türkiye, Fransa ve İtalya, 2017-2018 döneminde ortak geliştirme ve ortak üretim çalışmalarını da içeren uzun menzilli bir hava savunma sistemi programı için iş birliği başlatmıştı.
Ancak Paris ile Ankara arasındaki ilişkilerin Suriye, Libya ve Doğu Akdeniz’de Yunanistan ile Kıbrıs’ı da kapsayan anlaşmazlıklar nedeniyle bozulması üzerine proje durma noktasına geldi.
SAMP/T, diğer adıyla Mamba, Fransız-İtalyan ortaklığı olan Eurosam konsorsiyumu tarafından üretiliyor.
Konsorsiyum, MBDA France, MBDA Italy ve Thales şirketlerini bir araya getiriyor.
Sistem, aynı anda onlarca hedefi takip edebiliyor, birden fazla tehdidi eş zamanlı olarak önleyebiliyor ve Avrupa’da balistik füzeleri önleyebildiğini iddia eden tek hava savunma sistemi olma özelliğini taşıyor.
SAMP/T, sıklıkla ABD yapımı Patriot hava savunma sisteminin Avrupa’daki en yakın muadili olarak gösteriliyor. Ancak bugüne kadar gerçek savaş koşullarında kullanılmamış olması nedeniyle etkinliği konusunda savunma uzmanları arasında görüş ayrılıkları bulunuyor.
Türkiye, “Çelik Kubbe” adı verilen entegre hava ve füze savunma ağı kapsamında SAMP/T sistemini envanterine katmayı hedefliyor.
Erdoğan-Meloni görüşmesinde gündeme geldi
Bir kaynak, İtalya Başbakanı Giorgia Meloni ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın konuyu 3 Temmuz’daki telefon görüşmesinde ele aldığını söyledi.
Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, haziran ayında Reuters’a yaptığı açıklamada Ankara’nın ABD yapımı Patriot ve SAMP/T dahil çeşitli seçenekleri değerlendirdiğini; teknoloji transferi ve ortak üretimi içeren iş birliklerine açık olduğunu belirtmişti.
Bir Türk yetkili ise sürecin 2020’den bu yana Doğu Akdeniz’deki gerilimler ve Avrupa Birliği yaptırımları nedeniyle ilerleyemediğini söyledi.
Yetkili, “Şimdi Türkiye, İtalya ve Fransa tarafında bu sürecin ilerlemesi için siyasi irade var gibi görünüyor” dedi.
Erdoğan ve Macron’un görüşmesinde konu ele alınacak
SAMP/T sistemi, Fransa ve İtalya’nın yanı sıra bugüne kadar yalnızca Singapur’a ihraç edildi. Ancak son yıllarda Ukrayna’ya da teslim edildi. Fransa ayrıca bu yıl İran’ın füze saldırılarına karşı savunmasına destek vermek amacıyla sistemi Birleşik Arap Emirlikleri’ne konuşlandırdı.
İtalya da NATO savunma planlaması kapsamında haziran ortasında SAMP/T sistemini Türkiye’ye gönderdi.
Olası bir anlaşmanın, Fransa ve İtalya ordularında hizmete alınmaya başlanan yeni nesil SAMP/T sistemi etrafında şekillenmesi bekleniyor.
Yetkililer, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un NATO zirvesi kapsamında ikili ilişkileri ele almak üzere bir araya geleceğini söyledi.
İki kaynak, Fransa’nın olası bir satış öncesinde Yunanistan ve Güney Kıbrıs’ın endişelerini gidermek zorunda kalacağı uyarısında bulundu. Paris’in her iki ülkeyle de stratejik savunma anlaşmaları bulunuyor.
