ABD’nin Venezuela’da 3 Ocak’ta düzenlediği ve Devlet Başkanı Nicolas Maduro’nun devrilmesiyle sonuçlanan operasyon öncesinde Washington’un, rejimin en sert isimlerinden biri olan İçişleri Bakanı Diosdado Cabello ile aylar süren temaslar yürüttüğü ortaya çıktı.
Reuters’a konuşan çok sayıda kaynağa göre, Trump yönetimi yetkilileri Cabello ile operasyon öncesinde olduğu kadar sonrasında da iletişim halinde kaldı.
Kaynaklar, ABD’li yetkililerin Cabello’yu, kontrolü altındaki güvenlik güçlerini ve iktidar partisine bağlı militan yapıları muhalefete karşı kullanmaması konusunda açık biçimde uyardığını belirtti. Venezuela’daki güvenlik aygıtı — istihbarat servisleri, polis ve ordu — ABD operasyonuna rağmen büyük ölçüde varlığını koruyor.
Reuters’a konuşan kaynaklara göre Trump yönetimi, Venezuela’da Devlet Başkanı Nicolas Maduro’nun devrilmesinden aylar önce, rejimin kilit isimlerinden İçişleri Bakanı Diosdado Cabello ile gizli temaslara başladı.
Washington, Cabello’yu muhalefete karşı güvenlik aygıtını kullanmaması konusunda uyardı.
İddianame var, gözaltı yok
Cabello, Maduro’nun tutuklanmasına gerekçe gösterilen ABD kaynaklı uyuşturucu kaçakçılığı iddianamesinde adı geçen isimlerden biri. Ancak operasyon sırasında gözaltına alınmadı. İletişim trafiğinin, Trump’ın mevcut başkanlık döneminin ilk aylarına kadar uzandığı ve Maduro’nun devrilmesinden hemen önceki haftalarda da sürdüğü ifade ediliyor.
ABD yönetiminin Cabello ile yürüttüğü görüşmelerde, kendisine uygulanan yaptırımlar ve hakkında açılan dava dosyalarının da gündeme geldiği belirtiliyor.
Reuters’a konuşan dört kaynak, Washington’un Maduro sonrası dönemde Venezuela’daki kontrolü kaybetmemek için Cabello’yu kritik bir faktör olarak gördüğünü aktardı.
Washington’un temel kaygısı: Kaos
Reuters’a bilgi veren bir kaynak, Cabello’nun kontrolündeki güçleri harekete geçirmesi halinde ülkede ciddi bir kaosun tetiklenebileceğini, bunun da ABD’nin Maduro sonrası stratejisini riske atacağını söyledi. Bu durumun, ABD’nin geçici lider olarak desteklediği Devlet Başkanı Delcy Rodriguez’in iktidarını da tehdit edebileceği belirtiliyor.
Cabello’nun, Trump yönetimiyle doğrudan ya da arabulucular üzerinden temas kurduğu ifade ediliyor. Ancak bu görüşmelerin Venezuela’nın gelecekteki yönetim modelini kapsayıp kapsamadığı ya da Cabello’nun ABD’nin uyarılarına ne ölçüde kulak verdiği net değil.
Maduro’nun “en sert adamı”
Diosdado Cabello, uzun süredir Venezuela’nın en güçlü ikinci ismi olarak görülüyor. Hugo Chavez’in yakın çalışma arkadaşı olan Cabello, Chavez sonrası dönemde Maduro’nun en sadık müttefiklerinden biri ve rejimin baskı aygıtının başlıca uygulayıcısı olarak tanınıyor.
Eski bir asker olan Cabello, askeri ve sivil karşı istihbarat kurumları üzerindeki etkisiyle biliniyor. Ayrıca, protestoculara yönelik şiddet eylemleriyle gündeme gelen ve “colectivos” olarak bilinen hükümet yanlısı silahlı gruplarla yakın ilişkileri olduğu iddia ediliyor.
Rodriguez ve Cabello, yıllardır hükümet, parlamento ve iktidardaki sosyalist parti içinde merkezi roller üstlense de, iki isim hiçbir zaman yakın müttefikler olarak görülmedi. Bu durum, Washington’un Cabello’yu potansiyel bir “oyun bozucu” olarak değerlendirmesine yol açıyor.
ABD’nin geçici denklemi
Reuters’a konuşan kaynaklara göre Cabello, Washington’un, Venezuela’daki petrol üretimini sürdürebilmek ve geçiş sürecinde istikrarı koruyabilmek için geçici olarak temas kurduğu sınırlı sayıdaki Maduro sadıklarından biri.
Öte yandan Delcy Rodriguez’in, iktidarını sağlamlaştırmak amacıyla kilit görevlere kendisine yakın isimleri atadığı ve ABD’nin petrol üretimini artırma taleplerini karşılamaya çalıştığı belirtiliyor.
Trump’ın ilk döneminde Venezuela özel temsilciliği yapan Elliott Abrams, demokratik bir geçişin ilerleyebilmesi için Cabello’nun sistem dışına itilmesinin kaçınılmaz olduğunu savundu. Abrams, “Ne zaman giderse, Venezuelalılar rejimin gerçekten değişmeye başladığını anlayacak,” dedi.
ABD yaptırımları ve ödül
Cabello, yıllardır ABD yaptırımları altında bulunuyor. 2020’de Washington, kendisini, devlet içindeki yetkililerin yer aldığı iddia edilen “Güneşler Karteli”nin kilit isimlerinden biri olmakla suçlayarak hakkında dava açtı ve başına 10 milyon dolarlık ödül koydu. Bu ödül daha sonra 25 milyon dolara çıkarıldı. Cabello ise tüm suçlamaları reddediyor.
Maduro’nun devrilmesinin ardından Washington’da bazı siyasetçiler, Cabello’nun neden tutuklanmadığını sorguladı. Cumhuriyetçi Temsilci Maria Elvira Salazar, “Diosdado muhtemelen Maduro’dan da Delcy’den de daha kötü,” diyerek bu durumu eleştirdi.
Baskı azalıyor mu?
Son günlerde, güvenlik güçlerinin kontrol noktalarında yaptığı aramalara dair haberlerin azalması dikkat çekiyor. Hem Trump hem de Venezuela hükümeti, muhalefet ve insan hakları örgütlerinin “siyasi tutuklu” olarak nitelendirdiği bazı isimlerin serbest bırakılacağını açıkladı.
Hükümet, bu sürecin İçişleri Bakanı sıfatıyla Cabello’nun gözetiminde yürütüldüğünü savunuyor. Ancak insan hakları örgütleri, tahliyelerin son derece yavaş ilerlediğini ve yüzlerce kişinin hâlâ keyfi biçimde tutuklu olduğunu belirtiyor.
