Sızan gizli askeri belgelere göre Çin, geçtiğimiz yıl Rus askerlerine Pekin’deki üslerde nükleer, biyolojik ve kimyasal savaş eğitimi verdi. İki ülkenin üst düzey generallerinin bizzat yönettiği bu gizli programı doğrulayan AB, Ukrayna cephesini doğrudan etkileyen bu adıma karşı önlemleri tartışıyor
İki Avrupa yüksek düzey yetkilisine ve Reuters tarafından incelenen gizli Rus askeri belgelerine göre, Pekin ile Moskova arasındaki askeri ortaklığın boyutu sanılandan çok daha derin.
Reuters‘ın haberine göre Rusya Savunma Bakanı Andrei Belousov’un Ağustos 2025’te yayımladığı dahili bir kararname, Çin Halk Kurtuluş Ordusu (PLA) tesislerinde Rus askerlerinin eğitilmesinin önünü açtı.
Belgelerde yer alan katılım listesi, bu iş birliğine her iki ordunun en üst düzey komuta kademesinin yön verdiğini gösteriyor. Rusya Kara Kuvvetleri Komutan Yardımcısı Albay General Rustam Muradov’un Rus delegasyonuna liderlik ettiği, Bengbu’daki eğitimlere Rus Tümgeneral Vitaly Gerasimov’un katıldığı ve Çin Nükleer, Kimyasal ve Biyolojik Savunma Askeri Akademisi Başkanı Tümgeneral Li Jinsun’un da açılışta bizzat hazır bulunduğu rapor edildi.
Yetkililer, Ukrayna savaşıyla doğrudan bağlantılı bu eğitimlere bu denli yüksek rütbeli subayların dahil olmasının, iki ülkenin ittifaka verdiği stratejik önemi kanıtladığını vurguluyor.
Nükleer reaktör başında kimyasal keşif
Ele geçirilen raporlar ve askeri görseller, kasım ayında Pekin’deki askeri bir tesiste düzenlenen ve üç hafta süren kritik bir kursun detaylarını ifşa etti.
Çinli eğitmenlerin Rus askerlerine ders anlattığı görüntülerde, askerlerin maket bir nükleer reaktörü incelediği; “kimyasal keşif”, “radyasyon keşfi” ve havalandırma sistemlerinin kontaminasyondan (kirlenmeden) korunması gibi son derece hassas konularda eğitildikleri gözler önüne serildi.
Avrupalı istihbarat kaynakları, nükleer, biyolojik ve kimyasal (NBC) savaş eğitimlerinin müfredata dahil edilmesinin, bu ortaklığın sıradan bir tatbikat olmadığını, tamamen stratejik ve hassas bir hamle olduğunu belirtiyor.
Geçtiğimiz ay yayımlanan istihbarat raporları, Çin’in kasım ayında yaklaşık 200 Rus askeri personelini eğittiğini ve bu askerlerin bir kısmının halihazırda Ukrayna’daki cephe hatlarına konuşlandırıldığını ortaya koymuştu.
Çin’in teknolojisi yüksek, savaş deneyimi sıfır
Reuters’ın ulaştığı iç yazışmalarda Rus askeri analistlerin, Çin’in Nanjing kentindeki eğitim üssüne dair çarpıcı değerlendirmeleri de yer alıyor.
Rus raporlarında, Çin ordusunun teknolojik altyapısı, simülatör kullanım başarısı ve eğitmenlerin yüksek teorik bilgisi övgüyle karşılanırken, Pekin’in en büyük zayıflığı olarak “on yıllardır hiçbir savaşa girmemiş olması ve muharebe deneyimi eksikliği” açıkça not edilmiş.
Nitekim Rusya parlamentosunun Savunma Komitesi Başkanı Kıdemli Milletvekili Andrei Kartapolov, Rus ordusunun Çin’den öğrenecek hiçbir şeyi olmadığını savunarak bu raporları “tamamen saçmalık” olarak nitelendirdi.
Çin Dışişleri Bakanlığı ise Ukrayna krizinde tarafsız olduklarını ve barış arabulucusu rollerini koruduklarını yineleyerek, “Bu iddialar tamamen asılsızdır” açıklamasını yaptı. Kremlin de batı medyasını “yalan haber” üretmekle suçlayarak yorum yapmayı reddetti.
