Avustralya’dan ABD’ye onarım için gönderilen F-35 parçaları, rotasından saparak Hong Kong’a ulaştı, uçaktan haber alınamıyor
Avustralya’dan ABD’ye onarım amacıyla gönderilen F-35 parçalarından oluşan bir sevkiyat, Pasifik Okyanusu üzerinden taşındığı sırada rotasını değiştirerek Hong Kong’a yönlendirildi.
Politico‘nun haberine göre konuya ilişkin özel görüşmeleri paylaşmak için kimliklerinin açıklanmaması koşuluyla konuşan üç kişi, sevkiyatın yönünün değiştirildiğini söyledi. Pentagon da bazı parçaların kaybolduğunu doğruladı.
Söz konusu parçalar, F-35 üreticisi Lockheed Martin adına hareket eden bir aracı tarafından taşınıyordu.
Sevkiyatın sonunda ise uçağın Hong Kong’a ulaştığı belirtildi. Ekipmanın neden başka bir rotaya yönlendirildiği veya şu anda kimin elinde bulunduğu bilinmiyor.
Daha önce kamuoyuna yansımayan olay, Kongre’nin kilit ulusal güvenlik komitelerinde görev yapan personel için bir dizi bilgilendirme toplantısının düzenlenmesine neden oldu.
Konuya yakın kişilere göre ABD Dışişleri Bakanlığı ve Pentagon yetkilileri, personeli ilk kez haziran ayında bilgilendirdi. Önümüzdeki haftalarda da çok sayıda ek bilgilendirme toplantısının yapılması bekleniyor.
Sevkiyatta F-35’in gizlilik teknolojili kanopisi de vardı
İki kaynağa göre sevkiyatta, kokpiti kapatan ve yalnızca ABD ile müttefiklerinin erişebildiği gizlilik teknolojisini içeren F-35 kanopilerinden biri de bulunuyordu.
Kanopilerden birinin ABD’nin rakiplerinden bir ülkenin eline geçmesi halinde, ilgili parçanın incelenmesi ve son derece değerli teknolojinin tersine mühendislik yoluyla çözümlenmeye çalışılması mümkün olabilir.
Pentagon bünyesindeki F-35 Ortak Program Ofisi yaptığı açıklamada, “kullanılamaz durumdaki F-35 bileşenlerinin sevkiyatına ilişkin bir sorundan” haberdar olduğunu bildirdi.
Ofis, ABD makamları ve sektördeki ortaklarla birlikte çalışarak parçaları geri almak, olayı soruşturmak ve benzer bir durumun gelecekte yaşanmasını önlemek amacıyla güvenlik önlemleri oluşturmak için çalışmalar yürüttüğünü açıkladı.
Sevkiyatın Çin’in özel idari bölgesi olan Hong Kong’a yönlendirilmesi, parçaları Pekin’in nüfuz alanına sokmuş oldu.
Çin son yıllarda Hong Kong üzerindeki kontrolünü artırırken, Pekin’in Hong Kong’un siyasi sistemini etkilemesine ve muhaliflere yönelik baskıyı artırmasına imkan veren giderek daha sıkı ulusal güvenlik yasaları yürürlüğe koydu.
Çin’in F-35’e ilişkin casusluk faaliyetleri biliniyor
Çin’in F-35 dahil olmak üzere Pentagon’un gizli programlarına yönelik kapsamlı casusluk faaliyetleri yürüttüğü biliniyor.
Eski Temsilciler Meclisi Silahlı Hizmetler Komitesi çalışanı ve Kongre Araştırma Servisi’nin askeri havacılık analisti J.J. Gertler, Çin’in elektronik casusluk dahil çeşitli yöntemlerle F-35’e ilişkin verileri elde etmeye çalışmasının sır olmadığını söyledi.
Gertler, “Parçanın teknik özelliklerine veya diğer verilerine zaten sahip olsalar bile gerçek bir parçanın ellerinde bulunması, ellerindeki bilgileri geliştirmeleri, doğrulamaları veya daha ayrıntılı hale getirmeleri için ek imkan sağlayabilir” ifadesini kullandı.
F-35’in tedarik zinciri, parçaların taşınması ve onarılması için çok sayıda ülkedeki tesislere dayanan geniş ve küresel bir sistemden oluşuyor.
Avustralya’da F-35’ler için bakım tesisleri bulunmasına rağmen, bu tesislerin henüz kanopileri onarabilecek kapasiteye sahip olmadığı belirtiliyor.
F-35 üreticisi Lockheed Martin, programın genel tedarik zincirini yönetiyor ve parçaların taşınması için ticari nakliye şirketlerinden yararlanıyor.
Lockheed Martin ise yaptığı açıklamada, güvenlik gerekçeleri nedeniyle sevkiyatların durumuna ilişkin ayrıntı veremeyeceğini ancak uçak parçalarının taşınmasına ilişkin tüm ABD düzenlemelerine uyduğunu bildirdi.
Şirket, “Ekiplerimiz, F-35 programının bütünlüğünü ve müttefik ortaklarımızın güvenliğini sağlamak için her sevkiyatı azami dikkat ve güvenlik önlemleriyle gerçekleştiriyor” açıklamasını yaptı.
Kanopi, F-35’in görünmezliğinde kritik rol oynuyor
F-35’in gizlilik kabiliyetlerinin kritik bir parçası olan kanopi, kokpitin üstünü kaplayan akrilik bir kubbeden oluşuyor.
Kanopinin üzerinde, uçağın düşman radarları tarafından tespit edilmesini zorlaştıran ve radar dalgalarını emmeye yardımcı olan ince bir şeffaf radar emici malzeme tabakası var.
ABD Hava Kuvvetleri’nin kendi açıklamasına göre bu gizlilik sağlayan tabaka zamanla işlevini kaybedebiliyor. Bu nedenle bugüne kadar ABD ve müttefikleri için üretilen 1.300’den fazla savaş uçağında kanopilerin onarılması veya değiştirilmesi gerekebiliyor.
Öte yandan söz konusu gelişmeyi Avustralya da doğruladı. Hükümet sözcüsü konuyla ilgili şöyle dedi:
“Açıklayabileceğimiz tek şey şu; Lockheed Martin, uçak bileşenlerinin sevkiyatına ilişkin ABD Savaş Bakanlığı tarafından belirlenen ve Savunma Lojistik Ajansı (DLA) tarafından düzenlenen tüm ABD mevzuatlarına harfiyen uymaktadır.
Ekiplerimiz, F-35 programının bütünlüğünü ve müttefik ortaklarımızın güvenliğini sağlamak için her sevkiyatı en üst düzeyde özen ve güvenlik önlemleriyle yönetmektedir.”
ABC’nin haberine göre Savunma analisti ve Felix Defence danışmanlık şirketinin yönetici direktörü John Conway, F-35 bileşenleri etrafında “son derece katı” kurallar bulunduğunu ancak parçaların çoğunun “rutin” nitelikte olduğunu vurguladı.
