Gizliliği kısa süre önce kaldırılan mahkeme belgeleri, Microsoft ve yakın ortağı OpenAI içinde milyonlarca haber makalesinin yapay zeka sistemlerinin geliştirilmesinde kullanılmasına yönelik ciddi endişeler bulunduğunu ortaya koydu
Karen Weise, Mike Isaac / New York Times
OpenAI çalışmalarına hızla devam ederken Microsoft çalışanları, şirketin yaptıklarının “insanlık tarihindeki en büyük emek hırsızlığı” olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceğini ve bunun, geliştirdikleri büyük dil modellerinin kalitesini sonunda tehdit edebilecek bir “kısır döngü” yaratıp yaratmayacağını tartıştı.
Microsoft’un 2023 tarihli şirket içi belgelerinden birinde, “Dünya genelinde milyonlarca insan yakında büyük modellerin ürettikleri tüm çalışmaları ‘silip süpürmesini’, benzeri görülmemiş boyutlarda şaşırtıcı bir hırsızlık olarak görecek” ifadeleri yer aldı.
OpenAI içinde de ChatGPT sohbet botunun insanları haberleri asıl kaynaklarından okumaktan uzaklaştırabileceği konusunda endişeler vardı. ChatGPT’yi geliştiren ekibin başındaki Nick Turley, Haziran 2023 tarihli bir notunda yapay zekanın yayıncılar için “varoluşsal bir tehdit” oluşturduğunu yazdı. Turley, Şubat 2024’te ise yapay zeka ürünlerinin “geliştikçe giderek daha fazla mevcut içeriklerin yerini alacağını” belirtti.
Bu tartışmaların bazı bölümleri, The New York Times’ın 2023’ün sonlarında OpenAI ve Microsoft’a karşı açtığı ve yakından takip edilen dava kapsamında perşembe günü kamuoyuyla paylaşıldı. Davaya 11 yayıncı daha katıldı. New York Güney Bölgesi ABD Bölge Mahkemesi Yargıcı Sidney H. Stein, tarafların duruşma yapılmadan karar verilmesine yönelik taleplerini değerlendiriyor. Davayla ilgili belgelerin gizliliği de yargıcın bu talepleri incelemesiyle birlikte aşamalı olarak kaldırılıyor.
Yayıncılar, teknoloji şirketlerinin milyonlarca haber metnini internetten ve diğer veri tabanlarından çekerek, bu içerikleri izin almadan veya ödeme yapmadan gelişmiş yapay zeka sistemlerini eğitmek için kullandığını ve böylece telif hakkı yasalarını ihlal ettiğini savunuyor.
Microsoft ve OpenAI ise bu kullanımın telif hakkıyla korunan materyaller için geçerli olan “adil kullanım” ilkesi kapsamında olduğunu savunuyor. Şirketlere göre haber metinleri yapay zeka tarafından yeterince dönüştürülerek tamamen yeni içeriklerin ortaya çıkmasında kullanılıyor ve yapay zeka tarafından oluşturulan bu içerikler, orijinal çalışmaların değerine zarar verecek şekilde onların yerini almıyor.
Microsoft sözcüsü Alex Haurek yaptığı açıklamada, Microsoft Uygulamalı Bilimler Direktörü Brent Hecht tarafından hazırlanan şirket içi notların Microsoft’un görüşlerini yansıtmadığını söyledi.
Haurek, Microsoft’un yapay zeka asistanı Copilot’a atıfta bulunarak, “Microsoft’un bu konudaki tutumu mahkemeye sunduğu belgelerde açıkça ortaya konuyor. Bu belgelerde, söz konusu kullanımın neden telif hakkı yasaları kapsamında dönüştürücü nitelik taşıdığı ve Copilot’ın neden yayıncıların gazeteciliğinin yerini tutmadığı açıklanıyor” dedi.
OpenAI ise yorum taleplerine yanıt vermedi.
Microsoft, mahkemeye yaptığı ayrı bir başvuruda Hecht’in aynı zamanda Northwestern Üniversitesi’nde çalışan bir araştırmacı akademisyen olduğunu belirtti.
Şirket, Hecht’in karar verici konumunda olmadığını ve Microsoft tarafından “farklı ve alışılmışın dışında bakış açıları sunması” amacıyla istihdam edildiğini ifade etti.
Davada New York Daily News ve diğer yedi gazeteyi temsil eden Steven Lieberman yaptığı açıklamada, “Artık tüm dünya, OpenAI ve Microsoft’un kendi davranışlarının adilliği konusunda başından beri ne düşündüğünü görebiliyor” dedi.
Haber kuruluşları ayrıca OpenAI’ın yayıncıların oluşturduğu ödeme duvarlarını aşmak için özel olarak araçlar kullandığını ileri sürdü. Belgelere göre bir çalışan, OpenAI Başkanı Greg Brockman’a mesaj göndererek “nytimes ödeme duvarını aşmak için bir yöntem” geliştirdiklerini söyledi. Brockman ise buna “ah, güzel” yanıtını verdi.
Microsoft CEO’su Satya Nadella da avukatlara verdiği ifadede, “Ödeme duvarının arkasındaki her türlü içerik, onu kullanmak isteyenler tarafından lisanslanmalı” dedi. Nadella, OpenAI’ın ödeme duvarı arkasındaki içerikleri toplayarak modellerini bunlarla eğittiğinden haberdar olması halinde, Microsoft’un sahip olduğu yetkiyi kullanarak OpenAI’dan modellerini yeniden eğitmesini talep edeceğini söyledi.
Microsoft sözcüsü Haurek ise Nadella’nın “genel ilkelerden ve insanların bilgiye ulaşma ve bilgiyi tüketme biçimlerinde yaşanan değişimlerden” söz ettiğini belirtti.
Belgeler, şirketler içinde haber sektörünün ürettiği içeriklerin karşılıksız alınması halinde sektörün ayakta kalamayabileceği yönünde endişeler bulunduğunu da gösteriyor. Hecht, büyük yapay zeka modelleri için “kendi tedarik zincirini yok eden bir ürün” ifadesini kullandı.
Gizliliği kaldırılan belgelere göre OpenAI içinde de haber makalelerinin kopyalanması konusunda endişeler vardı. 2020’de OpenAI’ın politika direktörü olan Jack Clark, OpenAI Başkanı Greg Brockman ve şirketin CEO’su Sam Altman’a bir not gönderdi. Daha sonra OpenAI’dan ayrılarak Anthropic’in kurucu ortaklarından biri olan Clark, şirketin çalışmalarının “giderek daha fazla, toplumun ‘kültürünü’ tanımlayan insanların emeğinin yerini alan sistemler yaratılmasına yol açacağını” yazdı.
Clark ayrıca, “OpenAI, Silikon Vadisi’nin hayatın diğer alanlarına düşüncesizce nasıl adım attığının ve arkasında nasıl bir karmaşa bıraktığının sembolü haline gelecek” uyarısında bulundu.
Belgelere göre ChatGPT’nin kullanıcılarını, yayıncıların hazırladığı ilgili haberleri okumaya yönlendirmediğine ilişkin işaretler de bulunuyordu. Şubat 2023’te bir OpenAI yazılım mühendisi çalışma arkadaşlarına, “Bağlantıları ne kadar görünür biçimde gösterirsek gösterelim, kullanıcılar tıklamayacak” diye yazdı.
OpenAI’dan Turley ise yapay zeka ürünleri konusunda çok daha net bir ifade kullandı:
“Yapay zeka ürünleri büyük ölçüde mevcut içeriklerin yerini alıyor. Nokta”
