Ukrayna, asker kayıplarını azaltmak için savaşın doğasını değiştiriyor. Patlayıcı yüklü kara robotları ve dronlarla yürütülen saldırılar, Rus mevzilerini uzaktan ele geçirebilen yeni bir savaş düzeninin ortaya çıktığını gösteriyor
Maria Varenikova / New York Times
Robotlar doğu Ukrayna’daki bir vadiden savaş alanına doğru ilerledi; çimenlerin üzerinden geçerek bir Rus mevzisine doğru gidiyorlardı. Aslında küçük yeşil ‘arabacık’lara benzeyen bu araçlar, bahçe mağazalarında toprak torbalarını taşımak için satılan el arabalarına benziyordu. Ancak her biri yaklaşık 30 kilogram patlayıcı taşıyordu.
Uzaktan kumandayla kontrol edilen araçlar düşman askerlerine yaklaşırken, bir hava dronu da bölgeye uçtu ve yolu açmaya yardımcı olmak için bir bomba bıraktı.
Robotlardan biri hızla ileri atılıp kendini patlatırken diğerleri geri çekilerek mevziyi izlemeye devam etti.
Bir siperin üzerinde bir karton parçası belirdi. Üzerinde “Teslim olmak istiyoruz” yazıyordu. Ardından iki Rus askeri siperi terk ederek Ukrayna hatlarına doğru yürüdü ve savaş esiri olarak teslim alındı.
Geçen yaz kaydedilen bu saldırı, Ukrayna’nın liderlerine göre savaşın yeni bir yöntemine öncülük ettiğini gösteriyor.
Ukrayna, asker sıkıntısı yaşadığı ve ağır kayıplar verme riskini azaltmak istediği için çatışmaların daha büyük bölümünü insansız sistemlere devretmeye çalışıyor.
Geçen yıl Harkiv bölgesinde gerçekleşen bu saldırı, Ukrayna ordusunun artık yalnızca otomatik silah sistemleri kullanarak Rus mevzilerini ele geçirebildiğini gösteriyor. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski de bu hafta bunu dile getirdi.
Savaş alanında en belirleyici unsur hala insan gücü olmaya devam ediyor ve savaşların çoğunlukla robotlarla yürütüleceği bir gelecek hâlâ uzak görünüyor. Ancak Ukrayna, sayıca az olan ordusunun mücadeleyi sürdürebileceğini Batılı ortaklarına göstermek için bu ilerlemelerini öne çıkarmaya istekli. Ülke aynı zamanda yerli savunma sanayisini tanıtarak diğer ülkelerle güvenlik ortaklıkları kurmayı hedefliyor.
“Robotların kanı akmaz”
Geçen yılki otonom saldırıyı yöneten 3. Ordu Kolordusu’ndan teğmen Mykola Zinkevych, “İnsan yerine metal göndermek daha iyidir. İnsan hayatı değerlidir, robotların kanı akmaz” şeklinde konuştu.
Ukrayna’daki savaş alanında teknoloji hızla gelişirken, bugüne kadar dikkatin büyük bölümü cephe hattı üzerinde gökyüzünü dolduran küçük hava dronlarına odaklandı. Bu dronlar hareket eden neredeyse her şeyi izliyor ve saldırıyor.
Ancak Ukrayna yalnızca havada değil, deniz altında ve karada da insansız sistemler kullanıyor.
Kara robotları en yaygın olarak tehlikeli bölgelerde malzeme taşımak ve yaralı tahliyesi yapmak için kullanılıyor. Ancak Ukrayna bunları giderek artan bir hızla saldırı operasyonlarında da kullanmaya başladı.
Ukrayna Savunma Bakanlığı’na göre geçen ay ordu, patlayıcı, makineli tüfek veya roket gibi silahlarla donatılmış insansız kara araçlarıyla cephe hattında 9 binden fazla görev gerçekleştirdi. Buna karşılık Kasım 2025’te bu sayı 2 bin 900 civarındaydı ve bir yıl önce bu tür operasyonlar nadir ve deneysel sayılıyordu.
Kara araçları küçük quadcopter dronlara kıyasla daha yavaş ve daha görünür olduğu için düşman ateşine karşı daha savunmasız.
Çoğu araç bataryası bitmeden ya da tespit edilip imha edilmeden önce yaklaşık 24 saat dayanabiliyor. İnsansız sistemlerin siper temizlemek için kullanıldığı nadir operasyonlarda ise askerlerin daha sonra mevziyi tutmak veya en azından bataryaları değiştirmek için sahaya girmesi gerekiyor.
Buna karşılık kara robotları hava dronlarına kıyasla çok daha büyük patlayıcı yükler taşıyabiliyor ve silah veya roket ateşlemek için daha stabil bir platform sunuyor.
Ukrayna ordusunda askerlerin kendi silahlarını satın almasına izin veren ve Amazon benzeri bir iç satın alma sitesi üzerinden çalışan bir programda, toplam 470 farklı dron modelinin yanında yedi farklı kara robotu modeli de bulunuyor.
Zelenski geçen hafta yayımlanan yüksek prodüksiyonlu bir videoda ülkesinin otomatik saldırılarına dikkat çekti.
Ukrayna lideri, bu sistemleri yurtdışına satmayı ya da ülkesinin ihtiyaç duyduğu silahlarla takas etmeyi umuyor.
Videoda Zelenski, arkasında dramatik biçimde aydınlatılmış kara robotları, hava dronları ve füzeler görülürken, “Gelecek zaten cephe hattında ve Ukrayna onu inşa ediyor” ifadelerini kullandı.
Video, Avrupa liderleriyle yapılacak görüşmelerden önce yayımlandı. Ukrayna askeri yardımların sürmesini isterken, yalnızca yardım alan bir ülke değil, aynı zamanda diğer ülkelerin savunmasını güçlendirebilecek değerli bir müttefik olduğunu göstermeye çalışıyor.
Ukrayna Savunma Sanayii Konseyi’nin icra direktörü Ihor Fedirko, “En üst düzey bir radara, veri entegrasyonu sağlayan bir sisteme veya Ukrayna’da test edilmiş en gelişmiş dronlara sahip olsanız bile, belirleyici olan bunların taktik olarak nasıl kullanıldığıdır” dedi.
Fedirko, Ukrayna’nın sunabileceği şeyin tam da bu insansız sistemlerin taktik kullanımına ilişkin deneyim olduğunu ekledi.
3. Ordu Kolordusu subayı Zinkevych, geçen yaz Harkiv bölgesindeki saldırıdan önce Ukrayna ordusunun Rus güçlerinin tuttuğu siperi ele geçirmeye çalışırken asker kayıpları verdiğini söyledi.
Zinkevych, daha önce siper baskınları yapan bir piyade taarruz birliğinde görev yaptığını, daha sonra insansız operasyonları planlama görevine geçtiğini söyledi. Operasyonel gizlilik nedeniyle ordu robotik saldırı hakkında bilgiyi hemen yayımlamadı; çünkü başarısı diğer birlikleri de benzer taktikleri denemeye teşvik etmişti.
Ukrayna Ulusal Muhafızları’na bağlı Khartia Kolordusu’nun halkla ilişkiler subayı Teğmen Volodimir Dehtyarov’a göre insansız kara araçlarının saldırılarda kullanılması, ileri teknoloji bir yenilikten çok mevcut sistemlerin nasıl uyarlanacağına dair eğitim meselesi.
Dehtyarov, “Her şey sonunda komutanın, karargahın ve operatörlerin ne kadar iyi eğitildiğine dayanır. Temelde yeni bir şey ortaya çıkmadı, ancak robotların kullanımına dair yeni taktikler var” dedi.
Harkiv’deki yaz operasyonundan bu yana operasyonlar daha karmaşık hale geldi.
Şubat ayı sonunda Rus askerleri doğu Ukrayna’daki Kupyansk kentinde bir okulu işgal etti. Kalın duvarlara sahip olan bu binayı mühimmat depolamak ve bir drone saldırı ekibinin saklanma yeri olarak kullanıyorlardı. Rus birlikleri tüm pencerelere ağ gererek Ukrayna’nın patlayıcı yüklü bir dronu binaya uçurmasını engellemişti.
Khartia Kolordusu’nda insansız kara sistemleri şirketinin komutanı Binbaşı Andrii Kopach bunun yerine robot araçlarla bir saldırı planladı.
Kopach, robotlardan birinin kapalı alanlarda etkili olan termobarik savaş başlığı taşıyan roketlerle donatıldığını söyledi. Diğer robotlar ise büyük patlayıcı yükler taşıyordu; bunlardan biri 230 kilogramdan daha ağırdı.
Araçlar görevlerine gece yarısı, bir kar fırtınası sırasında yola çıktı. Kopach, bunun Rus dronlarından korunmalarına yardımcı olduğunu söyledi. Sürücülerin ve pilotların operasyonu cephe hattından uzakta bir şehirde güvenli bir noktadan yönettiğini, video ve radyo komutlarının röleler üzerinden iletildiğini belirtti.
Robotlar okul binasına ulaştığında roket taşıyan araç ateş açarak Rus askerlerini pencerelerden uzaklaştırdı. Ardından iki robot daha binanın yakınına ya da içine doğru ilerledi ve patladı; depolanmış mühimmatı da tetikledi.
Kopach’a göre bina en az dokuz Rus askeri içerideyken çöktü. Bir asker enkazdan sürünerek çıkmayı başardı.
Kopach, o askerin de saldırıya eşlik eden patlayıcı yüklü bir hava dronu tarafından öldürüldüğünü söyledi.
