The New York Times’ın haberine göre ABD Başkanı Donald Trump, Katar’ın bağışladığı Boeing jetinin “tam donanımlı” hale getirilmek üzere yaklaşık bir ay hizmet dışına alınacağını söyledi. Uçakta eski Air Force One’lardaki füzesavar sistemleri bulunmuyor
Maggie Haberman / The New York Times
ABD Başkanı Donald Trump, Katar tarafından bağışlanan ve kısa süre önce yurt dışı ziyaretinde kullandığı lüks Boeing jetinin yakında hizmet dışına çıkarılarak “tam donanımlı” hale getirileceğini açıkladı. Trump’ın sözleri, uçağa eski Air Force One’larla aynı standartları karşılayacak ek savunma sistemlerinin yerleştirilebileceğine işaret etti.
Trump açıklamayı, Boeing 747-800 model uçakla New Jersey’den Washington’a döndükten sonra yaptı. Trump daha önce, görev süresi sona erdiğinde uçağı başkanlık kütüphanesi için yanında götürmeyi planladığını söylemişti.
Başkanlık konvoyunda gazetecilerle birlikte seyahat eden bir muhabir, Katar’ın bağışladığı uçağı göstererek Trump’a, “Sayın Başkan, bu uçakta füzesavar savunma sistemleri bulunmuyor. Neden bu uçakla seyahat ediyorsunuz?” diye sordu.
Trump şu yanıtı verdi:
“Aslında birçok özelliği ve kabiliyeti var. Ancak anladığım kadarıyla yaklaşık bir ay içinde tam donanımlı hale getirilmesi için gönderecekler. Yaklaşık bir ay sürecek.”
Yapılacak değişiklikler belirsiz
Trump’ın hangi ek donanımlardan söz ettiği ve uçağın bir ay içinde hazır olacağına ilişkin takvimin gerçekçi olup olmadığı henüz bilinmiyor. Beyaz Saray Sözcüsü de “tam donanımlı” ifadesiyle ne kastedildiği ve Trump’ın açıkladığı takvim hakkında yöneltilen sorulara hemen yanıt vermedi.
Ancak Trump’ın açıklaması, uçağın mevcut güvenlik sistemlerinin, en başından itibaren Air Force One olarak kullanılmak üzere tasarlanan eski uçaklar kadar kapsamlı olmadığının kabulü olarak değerlendirildi.
The New York Times bu ayın başında, Trump’ın Türkiye yolculuğunda kullandığı yeni jetin eski Air Force One’lardaki savunma sistemlerine, özellikle de füzesavar kabiliyetlere sahip olmadığını yazmıştı.
Haber sızıntı soruşturmasına yol açtı
Haberdeki bilgilerin nasıl elde edildiğine ilişkin bir sızıntı soruşturması başlatıldı. Haberin yayımlanmasından yalnızca 24 saat sonra FBI’ın, New York Times muhabirlerine federal büyük jüri önünde ifade vermeleri için celpleri evlerine giderek elden teslim etmesi dikkati çekti.
Yaklaşık 14 yıllık olan Katar jetinin Air Force One olarak güvenle kullanılabilmesi için pahalı ancak nispeten hızlı bir yenileme sürecinden geçirildiği belirtildi. “Air Force One”, ABD Başkanı’nı taşıyan herhangi bir hava aracının kullandığı askeri çağrı kodu olarak biliniyor.
Boeing’in ABD başkanlarının kullanımı için ürettiği uçaklar, “uçan Oval Ofis” olarak tasarlanıyor. Uçaklarda füzesavar savunma sistemlerinin yanı sıra olası bir nükleer saldırıda oluşabilecek elektromanyetik darbeye karşı güçlendirilmiş elektrik tesisatı bulunuyor. Ayrıca havada yakıt ikmali yapabilen uçaklarda, başkana müdahale edilebilecek tıbbi bir bölüm de yer alıyor.
Türkiye dönüşünde eski uçağı kullanmıştı
Trump, yaklaşık iki hafta önce NATO Zirvesi’ne katılmak için Türkiye’ye Katar’ın bağışladığı uçakla gitmişti. Ancak Türkiye’den ayrılırken, daha önce donanımını eski ve fazla resmi bulduğunu söyleyerek defalarca eleştirdiği eski Air Force One’lardan birini kullanacağını açıklamıştı.
The New York Times, Gizli Servis’in Trump’a dönüş yolculuğunda eski uçağı kullanmasını tavsiye ettiğini yazdı.
Yönetim yetkilileri, Katar’ın bağışladığı uçağı Boeing’e sipariş verilen ancak teslimatı uzun süredir geciken iki yeni Air Force One hizmete girene kadar kullanılacak bir “geçiş uçağı” olarak tanımlıyor. Ancak bağışlanan uçakta, eski Air Force One’ların sahip olduğu en gelişmiş sistemlerin bazılarının bulunmadığı belirtiliyor.
Beyaz Saray, New York Times’ın bu bilgilere nasıl ulaştığının araştırılması için FBI Direktörü’nü görevlendirdi. Soruşturma kapsamında haberlerde görev alan bazı muhabirlere celpler, gazetenin avukatlarına gönderilmek yerine federal ajanlar tarafından evlerinde elden teslim edildi.
