ABD’nin ara buluculuğunda Washington’da imzalanan anlaşmayla, Irak petrolünü Hürmüz Boğazı’nı baypas ederek Suriye üzerinden Akdeniz’e ulaştıracak tarihi Kerkük-Banyas boru hattı sıfırdan inşa edilecek
Irak ve Suriye, Irak petrol sahalarından Suriye’nin Akdeniz kıyılarına uzanan stratejik boru hattının yeniden inşası için kapsamlı bir iş birliği anlaşması imzaladı.
Middle East Eye‘ın haberine göre ABD’nin ara buluculuğunda yürütülen bu gizli diplomasi trafiği, küresel enerji arzının en kritik noktası olan Hürmüz Boğazı’nı tamamen devre dışı bırakmayı amaçlıyor.
Tarihi anlaşma, Irak Başbakanı Ali el-Zaidi’nin bu hafta Washington’a gerçekleştirdiği ve Beyaz Saray’da ABD Başkanı Donald Trump ile bir araya geldiği resmi ziyaret sırasında duyuruldu.
ABD-Irak İş Konseyi toplantısında atılan imzalar, Irak adına Basra Petrol Şirketi Başkanı Bassem Abdul Karim Nasr, Suriye adına ise Suriye Petrol Şirketi CEO’su Youssef Qablawi tarafından atıldı. İmza törenine ABD Enerji Bakanı Chris Wright da bizzat eşlik etti.
ABD’nin hedefi ne?
ABD Dışişleri Bakanlığı, boru hattının yenilenmesini “ikili ve bölgesel stratejik öneme sahip birinci öncelikli bir altyapı projesi” olarak tanımladı. Bakanlıktan yapılan açıklamada, “Amerika Birleşik Devletleri, bu projenin teknik ve finansal boyutlarını yürütmek üzere ABD liderliğindeki uluslararası bir konsorsiyumun görev almasını memnuniyetle karşılamaktadır” ifadelerine yer verildi.
Bu devasa projenin arka planında, Washington’ın Bağdat ile Şam arasındaki ilişkileri derinleştirme stratejisi yatıyor. Beyaz Saray bu hamleyle, İran’ın bölgedeki askeri ve siyasi nüfuzunu sınırlamayı, aynı zamanda Tahran’ın Basra Körfezi’ndeki küresel enerji akışları üzerindeki mutlak kontrolünü kırmayı hedefliyor.
ABD’nin Türkiye Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack’ın liderliğinde yürütülen süreç, bölgede ABD ve yerel hükümetlerin ortak çıkarlarına hizmet edecek yeni bir ticari modelin de öncüsü olarak görülüyor.
Sıfırdan inşa edilecek
Boru hattının rehabilitasyonunu üstlenen dev konsorsiyumda ABD’li enerji devi Chevron, Los Angeles merkezli TI Capital ve Suriye’de finans, altyapı, gayrimenkul ve havacılık sektörlerinde milyarlarca dolarlık yatırımları bulunan Suriyeli-Katarlı milyarder Al-Khayyat kardeşler yer alıyor.
İlk olarak 1952 yılında Irak Petrol Şirketi tarafından inşa edilen ve günlük 300 bin varil taşıma kapasitesine sahip olan hat, İran-Irak savaşı sırasında Suriye’nin İran’ın safında yer alması üzerine 1980’lerde Bağdat tarafından kapatılmıştı.
2003 yılındaki ABD işgali sırasında da ağır hasar alan hat, o günden beri tamamen atıl durumdaydı.
Bölge yetkilileri, hattın mevcut haliyle sadece onarılamayacağını; yeni depolama tankları, pompalar ve elektrik sistemleriyle birlikte hattın tamamen sıfırdan inşa edilmesinin 2 ila 3 yıllık bir zaman alacağını belirtiyor.
