Suriye Devlet Başkanı Ahmed Şara, Londra ziyaretinde ülkesinin ABD-İran savaşına ülkesinin katılmayacağını bildirdi.
Suriye Devlet Başkanı Ahmed Şara, Salı günü Londra’ya yaptığı ziyarette, ülkesi doğrudan bir saldırıya uğramadığı sürece Şam’ın, ABD ve İsrail’in İran’a karşı yürüttüğü savaşın dışında kalacağını açıkladı.
Londra’nın merkezindeki düşünce kuruluşu Chatham House’da konuşan Şara, 14 yıl süren yıkıcı iç savaşın ardından Suriye’yi yeni bir çatışmanın dışında tutma arzusunun defalarca altını çizdi. Şara, “Savaşa maruz kalmadığımız ve ortada hiçbir diplomatik çözüm kalmadığı sürece bu savaşın içinde olmayacağız,” ifadelerini kullandı.
Middle East Eye‘ın haberine göre Şara, polisin binaya güvenli giriş ve çıkışını sağlamakta zorlanması nedeniyle Chatham House’daki etkinliğe 75 dakikadan fazla gecikmeyle katılabildi. Etkinlik başlarken bina dışında toplanan Şara karşıtı İngiliz-Suriyeli sivil toplum kuruluşları Suriye liderini “terörist” olmakla ve azınlıkları hedef almakla suçlayan bir protesto gösterisi düzenledi.
Bu protestonun, savaştan zarar gören ülkesi için ekonomik yardım ve yabancı yatırım güvencesi sağlamayı amaçlayan Avrupa diplomatik turuna nasıl bir etki yapacağı henüz belirsizliğini koruyor.
Şara, Pazartesi günü Almanya’yı ziyaret etmiş ve Almanya Başbakanı Friedrich Merz ile bir araya gelmişti. Görüşmenin ardından Şansölye Merz, Almanya’da bulunan 800 bin mültecinin 2030 yılından önce Suriye’ye geri dönmesini beklediğini ifade etmişti.
‘İran’ın Şam’da olması bizim için bir sorun’
Geçtiğimiz hafta da Suriye Yatırım Ajansı Direktörü Talal el-Hilali, inşaat şirketleri ve finans kuruluşlarının temsilcileriyle görüşmek üzere Londra’ya bir ziyaret gerçekleştirmişti. Ekonomisini yeniden inşa etmeyi hedefleyen Suriye yönetimi, ülkeye ciddi oranda yabancı yatırım çekmeyi umut ediyor.
Ülkesinin demografik kaybına dikkat çeken Şara, “Suriye’yi terk eden 10 milyondan fazla insanımızı kaybetmenin acısını yaşıyoruz ve sayıları 250 bine yaklaşan kayıplarımız var,” dedi.
Hükümetinin İran ile ilişkiler kurup kurmadığına dair bir soruya yanıt veren Şara, Tahran’ın Suriye savaşı boyunca Beşar Esad hükümetine verdiği desteği hatırlatarak böyle bir ilişkinin tesis edilmediğini belirtti. Şara, “Hiç şüphe yok ki İran’ın son 14 yılda Suriye’ye yönelik müdahaleleri, eski rejimin Suriyelileri yerinden etmesine yardımcı oldu,” dedi ve ekledi:
“İran’ın Tahran’da olmasıyla bir sorunumuz yok, bizim sorunumuz İran’ın Şam’da olmasıyla.”
Tahran tarafından uzun süredir reddedilmesine rağmen İran’ın balistik füze ve nükleer silah geliştirme programlarını, ayrıca komşu ülkelere yönelik “müdahalelerini” birer istikrarsızlık kaynağı olarak nitelendirdi. Ancak yine de, uluslararası gerilimler söz konusu olduğunda Şam’ın müzakereleri her şeyin önünde tuttuğunu vurguladı.
“Suriye hedef alınabilir. Bu bir olasılıktır,” uyarısında bulunan Şara, “Kimseye karşı bir saldırı başlatmak istemiyoruz. Suriye’nin bir savaş alanı olmasını istemiyoruz” dedi.
Alevi protestoları
Aralık 2024’te Esad’ın devrilmesinden bu yana, daha önce El Kaide bağlantılı olan ve sonradan lağvedilen Heyet Tahrir el-Şam kökenli Şara hükümeti, toplumsal gerilimlerin şiddete dönüşmesi nedeniyle asayişi sağlamakta zorlanıyor.
Geçtiğimiz yıl, ülkenin kıyı şeridindeki Lazkiye’de Esad sadıkları olduğundan şüphelenilen grupların güvenlik güçlerine yönelik silahlı saldırıları, bir mezhep çatışmasına dönüşmüştü.
Yaşanan şiddet olaylarında Esad ailesinin de mensubu olduğu en az 1.500 kişi hayatını kaybetmişti. Bir Reuters soruşturması, bu ölümlerin büyük bir kısmının izini Şam’daki güvenlik yetkililerine kadar sürmüştü.
Salı günü Chatham House önünde toplanan bir grup İngiliz-Suriyeli Nusayri ve Alevi (benzer ancak ayrı bir topluluk) Şara’yı “terörist” olarak nitelendirerek protesto etti. Bu gruba, ellerinde Suriye bayrakları taşıyan ve onlara “kaybedenler” ile “daha çok ağlayın” sloganları atan karşıt görüşlü bir grup da eşlik etti.
Şara’ya yönelik eleştiriler
Suriye Kıyı Topluluğu (Syrian Coastal Society) tarafından organize edilen gösteride protestocular, Nusayrilerin Suriye’de bir “soykırımla” karşı karşıya olduğunu savunan pankartlar taşıdı ve İngiliz hükümetine Şara’ya “meşruiyet” kazandırmaması çağrısında bulundu.
Suriye Kıyı Topluluğu Direktörü Maher Hamadouch yaptığı açıklamada, “Suriyeliler yerinden edilme, güvensizlik ve marjinalleşme yaşamaya devam ederken, böyle bir figürün İngiltere’ye girmesine izin vermek yanlış bir mesaj verme riski taşıyor: Hesap verebilirliğin göz ardı edilebileceği ve şiddetle ilişkilendirilenlerin uluslararası sahnede normalleştirilebileceği mesajı” ifadelerini kullandı.
Geçmişte Esad’ın Suriye üzerindeki yönetimini savunan Hamadouch, Middle East Eye’a yaptığı açıklamada İngiliz hükümetine “aşırılık yanlısı faaliyetler veya insan hakları ihlalleriyle bağlantılı bireylere herhangi bir platform veya meşruiyet sağlamama” çağrısında bulunduklarını belirtti.
Hamadouch, ” Şara’nın kimliği Suriye’deki şiddet, mezhepçilik ve sivil halkın bastırılmasından ayrı düşünülemez” diye ekledi.
