Avrupa Komisyonu, Türkiye’nin AB’ye üyelik sürecindeki ilerlemesine ilişkin son raporunda Ankara’ya yönelik eleştirel tutumunu sertleştirdi. Raporda, Türkiye-Libya deniz yetki alanları mutabakatı “geçersiz ve hükümsüz” olarak tanımlandı.
Avrupa Komisyonu, Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne (AB) üyelik sürecindeki ilerlemesine ilişkin son raporunda Ankara’ya yönelik daha sert bir dil kullandı.
Kathimerini‘nin haberine göre komisyon, geçen ay Libya’nın doğusundaki parlamentoda onaylanan Türkiye-Libya deniz yetki alanları mutabakatını açıkça “geçersiz ve hükümsüz” olarak nitelendirdi.
Çarşamba günü AB’nin yıllık genişleme paketiyle birlikte yayımlanan raporda, Türkiye-Libya anlaşmasının üçüncü ülkelerin egemenlik haklarını ihlal ettiği, Deniz Hukuku’na aykırı olduğu ve bu ülkeler açısından hukuki sonuç doğuramayacağı yönündeki değerlendirme yinelendi.
Brüksel ayrıca, AB’nin Ortak Çıkar Projesi olarak belirlediği Yunanistan-Kıbrıs elektrik bağlantısı Büyük Deniz Ara Bağlantı Projesi (Great Sea Interconnector) kapsamındaki araştırma faaliyetlerinin Türkiye tarafından engellenmeye devam edildiğine dikkat çekti.
Ege’deki gerilim ve Adalar
Komisyon raporunda, Türkiye’nin 1995 yılında, Yunanistan’ın Ege’deki karasularını genişletmesi ihtimaline karşı ilan ettiği savaş nedeni (casus belli) kararına da yer verildi.
Raporda ayrıca Ankara’nın Yunan adalarının silahsızlandırılmasına yönelik talepleri hatırlatıldı. Komisyon, bu taleplerin dolaylı olarak Yunanistan’ın egemenliğine meydan okuduğunu belirtti.
Raporda, Türkiye’nin Ege’de Yunanistan’a ait Patriot füze sistemlerinin ve Kıbrıs’ta F-16 savaş uçaklarının konuşlandırılmasına yönelik itirazları da kayda geçirildi. Türkiye’nin Yunanistan’ın deniz parkları oluşturmasına ve deniz mekânsal planlamasına karşı çıktığı da belirtildi.
Komisyon, Türk askeri uçaklarının Yunan adaları üzerindeki uçuşlarının arttığını da bildirdi. Bu uçuşların yerleşim bulunan adaları da kapsadığı ve bağlantılı olayların eylül ayında da kaydedildiği ifade edildi.
Türkiye AB için önemli bir ortak
Raporda, artan gerilime rağmen Türkiye’nin göç, bağlantısallık ve bölgesel güvenlik konularında AB için önemli bir ortak olmayı sürdürdüğü vurgulandı.
Bununla birlikte Komisyon, Türkiye’de demokrasi, hukukun üstünlüğü ve temel haklar alanlarında daha fazla gerileme yaşandığı iddia edildi.
Ankara’nın AB’nin Ortak Dış ve Güvenlik Politikası ile uyum düzeyinin ise son derece düşük kaldığı belirtildi. Bu alandaki uyum oranı, daha önce yüzde 3 seviyesindeyken yüzde 4’e yükseldi. Söz konusu artışa rağmen, Türkiye’nin AB politikalarıyla uyumunun oldukça sınırlı olduğu kaydedildi.
Komisyon, bölgesel ve uluslararası güvenlik meselelerinde istişarelerin artmasına rağmen Türkiye ile işbirliğinin kademeli ve koşullu bir yaklaşımla yürütülmesini savundu.
Bu çerçevede alınacak önlemlerin, Türkiye’nin tutumuna bağlı olarak genişletilebileceği veya geri çekilebileceği belirtildi.
