Irak’taki yolsuzluk operasyonlarında aralarında kamu görevlileri ve milletvekillerinin de olduğu 47 kişi gözaltına alındı. Petrol Bakanlığı Müsteşarı el-Cumeyli’nin itirafları doğrultusunda genişleyen operasyonlarda toprağa gömülü milyonlarca dolar ve altın iş makinalarıyla kazılarak çıkarıldı
Irak’ın başkenti Bağdat’ta hükümet binaları ve yabancı misyon temsilciliklerinin bulunduğu korunaklı Yeşil Bölge’de yolsuzluğa karıştıkları gerekçesiyle bazı üst düzey siyasetçi ve milletvekillerinin evlerine baskın düzenlendi. Irak resmi ajansı INA‘ya konuşan ve adının açıklanmasını istemeyen üst düzey devlet kaynakları, operasyonların devam ettiğini aktardı. Kaynaklar, yolsuzluk suçlamalarıyla aralarında milletvekilleri ve üst düzey kamu görevlilerinin de bulunduğu 47 şüphelinin gözaltına alındığını belirtti.
Gözaltına alınanlar
INA, yolsuzlukla suçlanan ve gözaltına alınan bazı isimleri şu şekilde sıraladı:
Azim Koalisyonu lideri Musenna Samarrayi, milletvekileri Ziyad el-Cenabi, Beha en-Nuri, Muhammed el-Kerbuli, Aliye Nusayif, Muhammed Cemil el-Miyahi, Hasan el-Hafaci, Abdurrahman el-Luveyzi, Mudar el-Keravi, Hind el-Abbasi, Muhammed Ferman el-Cuburi, Büşra el-Kaysi ve eski milletvekili Muhammed es-Sayhud.
Yolsuzluk suçlamasıyla gözaltına alınanlar arasında ayrıca Petrol Bakanlığı Dağıtım İşlerinden Sorumlu Bakan Yardımcısı Ali Mearic’in ve siyasi analist İbrahim es-Sumeydayi’nin de olduğu belirtildi.
Uzun süredir takip ediliyordu
Ülkede yolsuzlukla mücadeleyle ilgilenen ‘Federal Dürüstlük Komisyonu’, kamu malına yönelik usulsüzlük iddiaları kapsamında haklarında yargı tarafından yakalama kararı çıkarılan bazı şüphelilere ilişkin de işlemlerin başlatıldığını duyurdu. Komisyonun yazılı açıklamasında, söz konusu gelişmenin yargı, yürütme ve yasama organları ile komisyon arasında yürütülen koordineli çalışmaların sonucu olduğu belirtildi. Açıklamada, yakalama kararlarının uzun süredir devam eden takip, denetim ve inceleme süreçlerinin ardından uygulamaya geçirildiği ifade edildi.
Cumeyli’nin itiraflarıyla başladı
Operasyonların, haziran ayının başında tutuklanan Petrol Bakanlığı Müsteşarı Adnan el-Cumeyli’nin itirafları doğrultusunda gerçekleştirildiği belirtiliyor. Adnan el-Cumeyli’nin evine düzenlenen baskında, altın takılar, tüfekler, 3 milyar Irak dinarı ve yaklaşık 10 milyon dolar nakit paraya el konulmuştu.
Cumeyli ile birlikte yolsuzlukla suçlanan başka isimlerin de gizli evlerde büyük miktarda para ve altın sakladığı tespit edildi.
Komisyonun raporuna göre bazı evlerde paralar o kadar derine gömülmüştü ki çıkarabilmek için iş makinaları kullanıldı.
ABD ziyareti öncesi iyi niyet gösterisi mi?
Irak’ın yeni Başbakanı Ali ez-Zeydi’nin Temmuz ortasında Beyaz Saray’da Başkan Donald Trump ile görüşmek üzere Washington’a gitmesi planlanıyor. Bu adımların, ABD’nin İran destekli milisleri dağıtma ve silahsızlandırma yönündeki yoğun baskısı altında, ziyaret öncesinde iyi niyet oluşturmayı amaçladığı düşünülüyor.
Gazeteci Amberin Zaman’ın Al Monitor’de yayımlanan haberinde aktardığına göre, operasyonla ilgili bilgi sahibi kaynaklar, ABD yetkililerinin, özellikle de FBI’ın, Irak hükümetiyle işbirliği yaparak şüpheliler ve İran bağlantıları hakkında istihbarat sağladığını söylüyor. Irak Hükümet Sözcüsü Haydar el-Abbudi ise operasyonlarla Başbakan Zeydi’nin ABD ziyareti arasında bağlantı iddialarını reddediyor. Tutuklamaları, bağımsız olarak yürütülen bir “Irak girişimi” olarak nitelendiriyor.
Yasadığı petrol ticaretinden yılda 1 milyar dolar
Gözaltına alınanlar arasında yer alan Petrol Bakanlığı Dağıtım İşlerinden Sorumlu Bakan Yardımcısı Ali Mearic, Mayıs ayında ABD tarafından, İran yaptırımlarını ihlal ettiği gerekçesiyle yaptırım listesine dahil edilmişti. ABD Hazine Bakanlığı, Mearic’in “petrol kaçakçılığını ve finansmanını kontrol ettiğini” ve İran İslam Devrim Muhafızları Ordusu’nun Kudüs Gücü ile doğrudan bağlantıları olduğunu iddia ediyor. İran petrolünü Irak petrolüyle karıştırarak gerçekleştirilen ticaretle yıllık en az 1 milyar dolar gelir sağlandığı tahmin ediliyor.
‘Irak’ın kralı’ operasyonun arkasında
Irak Yüksek Yargı Konseyi Başkanı Yargıç Faik Zeydan, yolsuzlukla mücadele kampanyasına öncülük ediyor. Zeydan İran’ın en güçlü isimleriyle ve Irak’ın önde gelen Şii milisleri Kataib Hizbullah ve Asaib Ahl al-Haq ile olan yakın bağlantıları nedeniyle, sahip olduğu büyük nüfuz yüzünden sık sık “Irak’ın kralı” olarak anılıyor. Her iki örgüt de ABD tarafından yaptırım uygulanan gruplar arasında yer alıyor.
Zaydan yine de Trump yönetimiyle ilişki kurmada kilit bir oyuncu olarak öne çıkıyor. Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Nisan ayında Kataib Hizbullah tarafından kaçırılan Amerikalı serbest gazeteci Shelly Kittleson’ın serbest bırakılmasında Yüksek Yargı Konseyi’nin büyük rol oynadığını belirtmişti.
Zaydan’ın aylarca süren çıkmazın ardından Zeydi’nin başbakan seçilmesinde de etkili olduğuna inanılıyor. Al-Monitor’a konuşan isminin açıklanmasını istemeyen bir yetkili, “Tahtın arkasındaki gerçek güç o” diyor.
Tahsil edilen paralar için özel hesap açılacak
Irak Hükümet Sözcüsü Haydar el-Abbudi, bu operasyonların süreceğini ifade ederek, “Başbakan Ali ez-Zeydi, Maliye Bakanlığına, haksız kazanç suçuna karışan kişilerden tahsil edilen paraların yatırılması için özel bir hesap oluşturulması talimatını verdi” dedi. Abbudi, operasyon kapsamında aranan bazı kişi ve devlet görevlilerinin ise kaçtığını söyledi.
