Küresel hava yolu şirketlerinin 2026 yılı kâr tahmini, yakıt maliyetlerindeki sert artış nedeniyle yaklaşık yarı yarıya aşağı yönlü revize edildi. Toplam yakıt giderlerinin bu yıl, 2025’teki 252 milyar dolar seviyesinden 350 milyar dolara yükselmesi bekleniyor.
Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA), hava yolu şirketlerine yönelik bu yıla ilişkin net kâr beklentisini aşağı yönlü revize ederek 23 milyar dolara düşürdü. Kanada’nın Montreal kentinde merkezi bulunan IATA, Rio de Janeiro’da gerçekleştirilen 82. IATA Yıllık Genel Kurulu ve Dünya Hava Taşımacılığı Zirvesi’nde küresel hava taşımacılığı sektörünün finansal görünümüne dair raporunu kamuoyuyla paylaştı.
Raporda, hava yolu şirketlerinin kar beklentilerinin, Orta Doğu’daki çatışmalar ve artan yakıt maliyetleri nedeniyle Aralık 2025’teki öngörü olan 41 milyar dolardan aşağı yönlü revize edilerek 23 milyar dolara indirildiği belirtildi. Bu rakamın 2025 yılında elde edilen 45 milyar dolarlık net karın oldukça gerisinde kalması dikkati çekti.
Söz konusu düşüş, yolcu talebinin güçlü kalmasına ve uçakların daha yüksek dolulukla uçmasına rağmen sektörün jeopolitik şoklara ve yakıt fiyatlarındaki dalgalanmalara karşı kırılganlığını yeniden ortaya koydu.
Havacılık sektöründe maliyet baskısı artıyor
Raporda, hava yolu şirketlerinin toplam yakıt giderlerinin bu yıl, 2025’teki 252 milyar dolar seviyesinden 350 milyar dolara yükseleceği öngörüldü. Yakıt maliyetleri, işletme giderlerinin neredeyse üçte birini oluşturuyor.
Maliyetlerdeki bu artış yolcu başına karlılığı da eritti. Şirketlerin yolcu başına elde edeceği net karın, geçen yılki 9,10 dolar seviyesinden bu yıl 4,50 dolara gerilemesi bekleniyor. Sektörün net kar marjının ise yüzde 2’ye düşeceği tahmin ediliyor.
Ciro yükseliyor
Olumlu tarafta ise IATA, istikrarlı seyahat talebi, bilet fiyatlarındaki artış ve koltuk yükseltme ile uçak içi hizmetler gibi ek gelirlerin etkisiyle sektör cirosunun bu yıl yüzde 9,4 artarak 1 trilyon 165 milyar dolara ulaşmasını bekliyor.
Yolcu doluluk oranının yüzde 84 ile tarihi rekor kırması, küresel yolcu sayısının yüzde 2,4 artışla 5,1 milyara, kargo hacminin ise 71,7 milyon tona ulaşacağı öngörülüyor.
Havacılık sektöründe bölgesel ayrışma
Raporda, küresel görünümün bölgelere göre ciddi farklılıklar gösterdiği belirtildi.
Çatışmaların merkezinde yer alan Orta Doğu’daki hava yolu şirketlerinin, zayıflayan talep ve operasyonel aksaklıklar nedeniyle kolektif olarak zarar açıklaması bekleniyor. Diğer tüm bölgelerin ise azalan oranlarda da olsa kar elde etmeye devam edeceği öngörülüyor.
“Jet yakıtı fiyatlarındaki yüzde 70’lik artış karları eritiyor”
Raporda görüşlerine yer verilen IATA Genel Direktörü Willie Walsh, Orta Doğu’daki çatışmaların ve artan yakıt maliyetlerinin sektör görünümünü kötüleştirdiğini vurguladı.
Küresel ölçekte hava yolu şirketlerinin karlılığının 2025’e kıyasla yarı yarıya azalmasının beklendiğini belirten Walsh, “Karlar geçen yılki 45 milyar dolardan bu yıl 23 milyar dolara, marjlar ise yüzde 4,2’den yüzde 2’ye gerileyecek. Jet yakıtı fiyatlarındaki yüzde 70’lik hızlı yükseliş, tüm şirketlerin mali tablolarını olumsuz etkiliyor. Ek maliyetlerin bir kısmı fiyat ayarlamaları ve verimlilik artışıyla karşılansa da bu durum karlılığı geçen yılki seviyede tutmaya yetmiyor.
Yıla zayıf bilançolarla başlayan küçük ölçekli taşıyıcılar zor bir süreçten geçiyor.” değerlendirmesinde bulundu.
Walsh, Körfez bölgesindeki taşıyıcıların, hava sahalarının neredeyse tamamen kapanmasının ardından büyük bir operasyonel belirsizlikle karşı karşıya kaldığına dikkati çekerek, “Bu şirketler bağlantıları sürdürmek adına harika bir iş çıkarıyor ancak büyük finansal etkiler kaçınılmaz.” ifadelerini kullandı.
IATA Genel Direktörü Willie Walsh, yolcu başına düşen 4,50 dolarlık karın mevcut şartlar altında bir direnç göstergesi olduğunu belirterek, “Ancak bu miktar, FIFA Dünya Kupası stadyumlarının çoğunda bir sosisli sandviç bile almaya yetmez ve diğer maliyetler ya da vergiler yükseldiğinde şirketlere yeterli bir tampon alanı bırakmaz.” uyarısında bulundu.
