Gelişme, hafta içinde Abu Dabi’de ABD arabuluculuğunda yapılan ve somut bir ilerleme sağlanamayan üçlü görüşmelerin ardından geldi. Rusya, Ukrayna’yı Donbas bölgesinden vazgeçmeye zorlamayı sürdürürken, Kiev bu şartı asla kabul etmeyeceğini vurguluyor.
Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy cumartesi günü yaptığı açıklamada, ABD’nin Ukrayna ve Rusya’ya yaklaşık dört yıldır devam eden savaşı sona erdirecek bir anlaşmaya varmaları için Haziran ayına kadar süre verdiğini belirtti.
Zelenskiy’nin açıklamaları, Rusya’nın enerji altyapısına yönelik saldırılarının nükleer enerji santrallerini üretimi kısmaya zorlamasının ardından geldi.
Zelenskiy, haziran ayındaki son tarihe uyulmaması halinde, Trump yönetiminin muhtemelen her iki tarafa da bu tarihe uymaları için baskı yapacağını sözlerine ekledi.
“Amerikalılar taraflara savaşı bu yaz başında bitirmelerini öneriyor ve muhtemelen tam da bu takvime göre taraflara baskı yapacaklar,” dedi.
“Haziran ayına kadar her şeyi yapmak istediklerini söylüyorlar. Savaşı sona erdirmek için her şeyi yapacaklar. Tüm olayların net bir takvime bağlanmasını istiyorlar.”
ABD’nin bir sonraki üçlü görüşme turunun önümüzdeki hafta ilk kez kendi ülkelerinde, muhtemelen Miami’de yapılmasını önerdiğini ve Ukrayna’nın katılımını teyit ettiğini de sözlerine ekledi.
Zelenskiy, Rusya’nın ABD’ye 12 trilyon dolarlık bir ekonomik teklif sunduğunu ve bunu Rus elçi Kirill Dmitriev’e atfen “Dmitriev paketi” olarak adlandırdığını söyledi. ABD ile ikili ekonomik anlaşmalar, daha geniş kapsamlı müzakere sürecinin bir parçasını oluşturuyor.
Rus saldırıları Ukrayna enerji altyapısını vurdu
Zelenskyy, X’te ayrı olarak yaptığı yorumlarda, Rusya’nın Ukrayna enerji altyapısına yönelik saldırılarının devam ettiğini, cumartesi gecesi 400’den fazla insansız hava aracı ve yaklaşık 40 füze fırlatıldığını doğruladı. Hedefler arasında enerji şebekesi, üretim tesisleri ve dağıtım ağları yer aldı.
Devlet enerji iletim operatörü UkrEnergo, saldırının yılbaşından bu yana enerji altyapısına yönelik ikinci toplu saldırı olduğunu ve nükleer santralleri üretimi azaltmaya zorladığını söyledi. Yapılan açıklamada sekiz bölgedeki sekiz tesisin saldırıya uğradığı belirtildi.
Açıklamada, “Nükleer güç ünitelerinin üretimini sağlayan kilit yüksek gerilim trafo merkezlerine yapılan füze saldırıları sonucunda, kontrol altındaki bölgelerdeki tüm nükleer santraller yüklerini azaltmak zorunda kaldı,” denildi.
Açıklamada, Ukrayna’nın tüm bölgelerinde saatlik elektrik kesintilerinin uzatılmasına neden olan saldırılar sonucunda ülkedeki elektrik açığının “önemli ölçüde” arttığı belirtildi.
Son aylarda tekrarlanan Rus hava saldırıları Ukrayna’nın elektrik şebekesine odaklanarak elektrik kesintilerine neden oldu ve sert soğuk kış aylarında ailelerin ısınma ve su tedarikini aksattı.
Zelenskiy, ABD’nin enerji altyapısına yönelik saldırıları yasaklayan bir ateşkes önerdiğini ve Rusya’nın kabul etmesi halinde Ukrayna’nın da bu ateşkese uymaya hazır olduğunu söyledi. Aynı zamanda, Moskova’nın daha önce ABD tarafından önerilen bir haftalık duraklamayı kabul ettiğinde, bunun sadece dört gün sonra ihlal edildiğini de sözlerine ekledi.
Tartışmalı Donbas bölgesi
Son tarih, ABD arabuluculuğunda Abu Dabi’de yapılan ve bir ilerleme sağlanamayan üçlü görüşmelerin ardından geldi. Rusya, çatışmaların yoğun olarak devam ettiği Donbas’tan çekilmesi için Ukrayna’ya baskı yapmaya devam ediyor ki Kiev bu şartı asla kabul etmeyeceğini söylüyor.
Zelenskiy ülkesinden Rusya’ya kıyasla orantısız tavizler istenmesinden duyduğu hayal kırıklığını defalarca dile getirdi.
Zelenskiy, “Zor konular zor olmaya devam etti. Ukrayna Donbas konusundaki tutumunu bir kez daha teyit etti. Bize göre ‘durduğumuz yerde duruyoruz’ bugün ateşkes için en adil ve en güvenilir modeldir,” dedi. En zorlu konuların liderler arasında yapılacak üçlü bir toplantıya bırakılacağını yineledi.
Zelenskiy, Rusya’nın elindeki Zaporijya nükleer santralinin yönetimi konusunda ortak bir zemine ulaşılamadığını söyledi ve ABD’nin Rusya’nın göz diktiği Donbas bölgesini bir uzlaşma olarak serbest ekonomik bölgeye dönüştürme önerisine şüpheyle yaklaştığını ifade etti.
“Bunun uygulanıp uygulanamayacağını bilmiyorum, çünkü serbest ekonomik bölge hakkında konuştuğumuzda, bu konuda farklı görüşlerimiz vardı,” dedi.
Son tur görüşmelerde müzakerecilerin ateşkesin teknik olarak nasıl izleneceğini tartıştıklarını söyledi. ABD’nin bu süreçte rol oynayacağını bir kez daha teyit ettiğini de sözlerine ekledi.
Cuma akşamı Reuters tarafından yayınlanan bir haberde, birden fazla kaynağa göre Ukrayna ve Rusya arasında varılacak herhangi bir anlaşmanın ulusal seçimlerle birlikte Ukraynalı seçmenler tarafından referanduma sunulacağı belirtildi.
