Gösteriler, daha geniş kapsamlı bir sistem karşıtı harekete dönüştü. Protestocular, hem hükümeti hem de muhalefet partilerini ülkenin siyasi ve ekonomik sorunlarına çözüm üretememekle suçluyor.
Çarşamba gecesi binlerce Arnavut, Başbakan Edi Rama’nın istifasını talep etmek için protestoların 10. gününde sokaklara çıktı.
Protestocular, başkent Tiran’daki İskender Bey Meydanı’nda toplanarak parlamentoya doğru yürüdü. Kalabalık, eski başbakan ve şu anda Arnavutluk Demokrat Partisi lideri olan Sali Berisha’ya da atıfta bulunarak “Rama hapse, Berisha hapse,” sloganları attı.
Pishe Poro bölgesi ve Sazan Adası’nda planlanan turizm projesine karşı başlayan protesto hareketi, çarşamba günü üst üste 10. gününe girdi. Eylemler, organizatörlerin ülke çapında bir gösteri olarak tanımladığı mitingle zirveye ulaştı.
Protesto liderleri, ülke içindeki ve yurt dışındaki Arnavutlara son mitinge katılma çağrısı yaptı. Gösteri tarihi özellikle, Arnavut ulusal birliğinin sembolü olarak görülen 19. yüzyıldaki Prizren Birliği’nin kuruluş yıl dönümüne denk getirildi.
Hareket ilk olarak, Donald Trump’ın damadı Jared Kushner ile bağlantılı bir girişimin koruma altındaki kıyı bölgesinde planladığı yatırım projesine ilişkin endişeler nedeniyle başladı. Ancak protestolar zamanla, hükümetin farklı politika ve yasalarını hedef alan daha geniş bir kampanyaya dönüştü.
Protestocular süreç boyunca beş temel talep dile getirdi: Hükümetin istifası; stratejik yatırımcılara yönelik yasa ve özel statü düzenlemelerinin iptali; Dağ Paketi’nin geri çekilmesi; Korunan Alanlar Yasası’ndaki değişikliklerin geri alınması; Kültürel Miras Yasası’ndaki değişikliklerin iptali.
Hükümet ise Adriyatik kıyısındaki projenin, üst segment turizm pazarına girmeyi hedefleyen ve Avrupa Birliği üyeliği için ilerleyen eski komünist ülke açısından dönüştürücü olacağını savunuyor.
Lüks projenin iki ayağı bulunuyor: Yaban hayatı koruma alanı olan Narta Lagünü bölgesinde bir kıyı geliştirme projesi ve yakınlardaki ıssız Sazan Adası’nda daha küçük bir tatil köyü. Sazan Adası, komünist dönemden kalma eski bir askeri üs olarak biliniyor.
Rama geçen hafta Euronews’e yaptığı açıklamada, ülkenin güney kıyısında önerilen emlak projesine yönelik muhalefetin Arnavutluk’ta gerilimi körüklemek amacıyla botlar, antisemitik anlatılar ve düşmanca dış güçler tarafından büyütüldüğünü söyledi.
Salı günü Avrupa Komisyonu’ndan bir sözcü, Arnavutluk makamlarına ülkenin AB üyelik hedefini riske atmamak için “gecikmeden harekete geçme” çağrısı yaptı. AB üyeliği sürecinde Arnavutluk’un, bloğun çevre kurallarıyla uyum sağlaması gerekiyor.
Sözcü Guillaume Mercier, aday ülkelerin çevre kurallarıyla uyum sağlamasını gerektiren AB müzakere başlığına atıfta bulunarak, “Arnavutluk, kapanış kriterinin yerine getirilmesini zayıflatabilecek adımlardan kaçınmalıdır. Bu durumda söz konusu olan Fasıl 27’dir ve bu nedenle Arnavutluk makamlarının herhangi bir gecikme olmadan harekete geçmesini bekliyoruz,” dedi.
Organizatörler, taleplerinin değişmediğini belirterek protestoların önümüzdeki günlerde de süreceğini söyledi.
