Norveç Varlık Fonu, etik kurallarda yapılması önerilen yeni bir düzenlemeyle nükleer silah üreten Batılı savunma sanayii devlerine yeniden yatırım yapmaya hazırlanıyor
Yaklaşık 2 trilyon euro tutarındaki portföyüyle dünyanın en büyük varlık fonu olan Norveç Varlık Fonu’nun, nükleer silah imalatı yapan şirketlere uyguladığı yatırım yasağının kaldırılması gündeme geldi.
Euronews‘in haberine göre hükümet tarafından görevlendirilen bağımsız bir komisyon, fonun etik kurallarının gözden geçirilmesi kapsamında perşembe günü yayımladığı raporda söz konusu kısıtlamanın esnetilmesini teklif etti.
Fonun mevcut etik ilkeleri uyarınca nükleer silah veya bileşenlerini geliştirdikleri gerekçesiyle Airbus, BAE Systems, Boeing, Lockheed Martin ve Safran gibi küresel savunma sanayii devlerinin de aralarında bulunduğu 14 şirket yatırım portföyünün dışında tutuluyor.
NATO müttefikleri arasında istisna
Geçtiğimiz yılın kasım ayında Norveç hükümetinin talimatıyla başlatılan inceleme sürecine, Norveç Eski Merkez Bankası Başkanı Svein Gjedrem liderliğindeki komisyon başkanlık etti.
Gjedrem tarafından açıklanan 434 sayfalık raporda öne çıkan detaylar şu şekilde sıralandı:
Yeni kriter: Nükleer Silahların Yayılmasını Önleme Antlaşması (NPT) kapsamında nükleer güç olarak tanınan ve aynı zamanda Norveç’in NATO müttefiki olan ülkelerdeki silah üreticilerine yatırım izni verilmesi önerildi.
Kapsama giren şirketler: Düzenleme kabul edilirse İngiltere, Fransa ve ABD merkezli çok sayıda savunma sanayii devi yeniden fonun yatırım radarına girecek.
Korunan kısıtlamalar: Biyolojik ve kimyasal silahlar, kara mayınları, misket bombaları ile kömür, tütün ve kenevir sektörlerine yönelik diğer etik kısıtlamalar ise aynen korunacak.
Stoltenberg’den destek
Komisyonun hazırladığı rapor, eski NATO Genel Sekreteri olan Norveç Maliye Bakanı Jens Stoltenberg’e sunuldu.
Rusya’nın nükleer silah kullanma tehditlerini artırdığı ve Çin’in nükleer cephaneliğini genişlettiği bir dönemde raporu değerlendiren Stoltenberg, “Norveç fonunun, kendi güvenliğimiz için hayati önem taşıyan şirketlere yatırım yapamıyor olması ciddi bir paradokstur” ifadelerini kullandı.
Öte yandan, teklif Norveç siyasetinde tartışmaları da beraberinde getirdi. Özellikle sol partiler rapora sert tepki gösterirken, Yeşiller Partisi’nden bir yetkili öneriyi “tam anlamıyla akıl dışı” olarak nitelendirdi.
Dünya genelinde 7 binden fazla şirkette hissesi bulunan Norveç Varlık Fonu, küresel ölçekte borsaya kote tüm hisselerin yaklaşık %1,5’ini elinde bulunduruyor.
