Ünlü yatırımcı Ray Dalio’ya göre Orta Doğu’daki savaş ve Hürmüz Boğazı riskleri, ABD’nin küresel liderliğini ve doların tahtını sarsabilecek bir kırılma yaratabilir. Dalio, ABD’nin kritik bir eşikte olduğunu belirtirken, artan borç yükü, iç siyasi gerilimler ve olası jeopolitik kayıpların bu süreci hızlandırabileceği uyarısında bulundu.
Ekonomim’in haberine göre; Dünyada önde gelen yatırımcılarından Ray Dalio, Orta Doğu’daki savaş ve Hürmüz Boğazı’nın kapanmasına yönelik değerlendirmesinde, ABD’nin “lider ülke” konumunun sona erdirebileceğini öngördü.
Dalio, Substack’te yayımladığı analizinde, tarihten verdiği örneklerle imparatorlukların çöküşlerine yönelik 1956’daki Süveyş Krizi’ne atıfta bulunarak, İngiltere’nin yaşadığı yenilginin “Britanya İmparatorluğu’nun sonu” olduğunu hatırlattı.
ABD’nin de İran’da İngiltere’ye benzer bir sınavla karşı karşıya olduğunu belirten ünlü yatırımcı, Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerin engellenmesi ya da bu geçişlerde dolar dışı para birimlerinin; İran belirttiği gibi özellikle Çin Yuanı ile ödemelerin kullanılmaya başlanmasının, ABD’nin küresel ekonomik gücüne büyük darbe indireceğini vurguladı.
ABD kritik eşikte
Ray Dalio, “Büyük Döngü” olarak adlandırdığı teorisinde, yükselen ve çöken imparatorlukların ortak özelliklerini sıraladı.
ABD’nin şu an bu döngünün riskli bir aşamasında olduğunu belirten ünlü yatırımcı, çöküşü tetikleyebilecek üç ana unsuru şu şekilde açıkladı:
Devasa borç ve para basımı: ABD ekonomisinin sürdürülemez borç yükü ve doların satın alma gücündeki aşınma.
İçsel çatışma: ABD içindeki siyasi kutuplaşmanın ve toplumsal gerilimin, dış tehditlere karşı ülkeyi kırılgan hale getirmesi.
Dış savaş ve jeopolitik yenilgi: İran gibi bölgesel güçlerle girilen maliyetli savaşların, ABD’nin askeri ve ekonomik kaynaklarını tüketmesi.
Dolar liderliği kaybeder mi?
Dalio’nun analizinde en dikkat çekici noktalardan biri, petrol ticaretinde doların baypas edilmesi senaryosu oldu.
Eğer Hürmüz Boğazı’ndan geçişler için İran veya bölgedeki diğer aktörler Çin yuanı gibi alternatif para birimlerini şart koşarsa, bu durumun “petrodolar” sistemini çökerteceğini ifade etti.
Dalio’ya göre, doların rezerv para birimi statüsünü kaybetmesi, ABD’nin borçlarını finanse edememesi ve küresel gücünün aniden buharlaşması anlamına gelebilir.
Dalio, bu sürecin sadece jeopolitik bir kriz değil, aynı zamanda büyük bir servet transferi dönemi olduğunu belirterek yatırımcıları uyardı. Mevcut dünya düzeninin “çatırdadığını” ifade eden milyarder yatırımcı, çeşitlendirilmiş bir portföyün ve reel varlıkların, bu tür sistemik değişim dönemlerinde hayatta kalmak için kritik olduğunu sözlerine ekledi.
