Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) ülkelerinin milli gelirlerine oranla topladıkları vergi gelirleri sıralandı. İlk 20 basamağın 19’unda Avrupa ülkeleri yer alırken, listenin zirvesinde yüzde 45,2 ile Danimarka bulunuyor. Türkiye ise yüzde 24’lük vergi/GSYH oranıyla alt sıralarda yer aldı.
Ekonomim’in haberine göre; Hükümetlerin kişisel gelir, kurumlar, mülkiyet, KDV ve sosyal güvenlik katkıları gibi kalemlerden elde ettiği toplam vergi gelirlerinin Gayri Safi Yurtiçi Hasılaya (GSYH) oranı, ülkelerin uyguladığı ekonomik ve sosyal modellerin en somut göstergesi kabul ediliyor. Küresel ölçekte yayımlanan güncel analizlere göre, örgüt üyesi 38 ülkenin ortalama vergi yükü yüzde 34,1 seviyesinde gerçekleşti.
Avrupa modeli zirvede, Amerika kıtası tabanda
Raporda göze çarpan en net trend, II. Dünya Savaşı sonrası şekillenen “sosyal devlet” modelini sürdüren Avrupa ülkelerinin listenin üst sıralarını tamamen bloke etmesi oldu. İlk 20 ülkenin 19’unu barındıran Avrupa’da Danimarka (yüzde 45,2), Fransa (yüzde 43,5) ve Avusturya (yüzde 43,4) ilk üçü paylaşıyor. Bu ülkeler, yüksek vergi gelirlerini ücretsiz eğitim, sağlık, gelişmiş emeklilik ve istihdam destek sistemlerini finanse etmekte kullanıyor.
Buna karşın, daha düşük vergi yüküyle yabancı sermaye ve çok uluslu şirketleri çekmeyi hedefleyen ABD yüzde 25,6 ile OECD ortalamasının oldukça altında, 30. sırada yer alıyor. Listenin son sıralarında ise Meksika (yüzde 18,3), Kolombiya (yüzde 19,7) ve Şili (yüzde 22,2) gibi Latin Amerika ülkeleri yer alıyor.
Türkiye alt sıralarda
Türkiye, yüzde 24 (%23,5)’lük vergi gelirinin GSYH’ye oranı ile 38 OECD ülkesi arasında alt sıralarda konumlanıyor. Bu oranla Türkiye; ABD, İsviçre ve Latin Amerika üyelerine yakın bir düşük/orta vergi yükü kulvarında bulunuyor. Ancak güncel gelir istatistikleri raporlarına göre Türkiye, son dönemde vergi/GSYH oranını (2,5 yüzde puanlık yükselişle) en çok artıran ülkelerden biri olarak dikkat çekiyor.
OECD ülkeleri vergi / GSYH oranı sıralaması
38 OECD üyesi ülkenin milli gelirlerine oranla vergi gelirleri sıralaması şöyle:
Sıra Ülke Vergi Gelirinin GSYH’ye Oranı (%)
1 Danimarka 45.2
2 Fransa 43.5
3 Avusturya 43.4
4 İtalya 42.8
5 Belçika 42.6
6 Finlandiya 42.2
7 Lüksemburg 41.5
8 İsveç 41.4
9 Norveç 40.2
10 Yunanistan 39.8
11 Hollanda 38.5
12 Slovenya 38.3
13 Almanya 38.0
14 İzlanda 36.9
15 İspanya 36.7
16 Polonya 36.6
17 Slovakya 35.6
18 Estonya 35.2
19 Portekiz 35.1
20 Kanada 34.9
21 Letonya 34.9
– OECD Ortalama 34.1
22 İngiltere 34.4
23 Çekya 34.0
24 Japonya 33.7
25 Litvanya 33.1
26 Yeni Zelanda 32.9
27 İsrail 32.2
28 Güney Kore 32.0
29 Macaristan 31.8
30 Avustralya 31.0
31 İsviçre 27.2
32 ABD 25.6
33 Türkiye 24.0
34 Şili 22.2
35 İrlanda 21.7
36 Kosta Rika 21.2
37 Kolombiya 19.7
38 Meksika 18.3
Bölgesel İstisnalar: İrlanda (yüzde 21,7) ve İsviçre (yüzde 27,2), yüksek gelirli Avrupa ülkeleri olmalarına rağmen düşük vergi oranlarıyla bölge genelinden ayrışıyor. İrlanda, çok uluslu teknoloji ve finans devlerinin Avrupa genel merkezi olmak için bu avantajı kullanırken; İsviçre ise finansal merkez konumunu ve bankacılık ekosistemini bu düşük vergi modeliyle destekliyor.
