Uluslararası Enerji Ajansı (UEA), mart ayında yüksek enerji fiyatlarıyla mücadele amacıyla başlatılan program kapsamında kalan yaklaşık 100 milyon varil petrolün piyasaya sunulmasını hızlandıracak. Açıklamaya göre 20 milyon varil dizelin mümkün olan en kısa sürede serbest bırakılması planlanırken toplam salımın başlangıçta taahhüt edilen 400 milyon varili aşması bekleniyor.
Uluslararası Enerji Ajansı, küresel enerji piyasalarındaki arz sıkıntısını hafifletmek amacıyla mart ayında başlatılan acil müdahale programının kalan bölümünü hızlandırma kararı aldı. UEA üyesi ülkeler, program kapsamında henüz piyasaya sunulmayan yaklaşık 100 milyon varil petrolün dağıtımını hızlandıracak. Ajansın açıklamasına göre mart ayında başlangıçta 400 milyon varil petrol ve petrol ürününün piyasaya sunulması taahhüt edilmişti. Ekim ayı itibarıyla bunun yaklaşık 330 milyon varillik bölümü serbest bırakıldı.
20 milyon varil dizel öncelikli olacak
Plan kapsamında dizel arzına özel önem veriliyor. UEA, yaklaşık 20 milyon varil dizelin mümkün olan en kısa sürede piyasaya sunulacağını bildirdi. Dizel tedarikindeki sıkışıklık, küresel enerji piyasalarında maliyet baskısını artıran başlıca unsurlar arasında bulunuyor. İran savaşı nedeniyle enerji sevkiyatlarında yaşanan aksamalar ve Ukrayna’nın Rus rafinerilerine yönelik saldırıları, yakıt arzı üzerindeki baskıyı artırdı. Dizel stoklarının öncelikli olarak piyasaya sunulmasının, arz sıkıntısının hafifletilmesine katkı sağlaması amaçlanıyor.
Ek petrol salımı konusunda görüş ayrılığı
ABD, yükselen dizel fiyatlarını kontrol altına almak amacıyla müttefiklerinden ek petrol stoklarını piyasaya sunmalarını istedi. Ancak konuya yakın kaynaklara göre Avrupa’daki yetkililer, mevcut programa ek olarak yeni bir müdahale yapılması konusunda temkinli yaklaştı.
UEA’nın son toplantısında yeni bir ek salım için resmî teklif sunulmadı. Açıklanan yaklaşık 100 milyon varil, mart ayında belirlenen programın kalan bölümünü ifade ediyor; tamamen yeni bir müdahale anlamına gelmiyor. Ajans, bazı üye ülkelerin başlangıçta taahhüt ettikleri miktardan daha fazla petrol piyasaya sunması nedeniyle toplam salımın ilk açıklanan 400 milyon varili aşacağını belirtti.
Petrol fiyatları üzerindeki etkisi izlenecek
Stratejik petrol stoklarının piyasaya sunulması, arz endişelerini hafifletmeyi amaçlıyor. Ancak petrol fiyatlarının seyri yalnızca stoklardan yapılan salımlara bağlı değil. Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmeler, Orta Doğu’daki çatışmalar, rafineri faaliyetleri ve küresel talep de fiyatlar üzerinde etkili oluyor. Bu nedenle 100 milyon varillik salımın petrol ve akaryakıt fiyatlarında ne ölçüde düşüş sağlayacağı, piyasaya sunulma hızı ve küresel arz koşullarına bağlı olacak.
UEA’nın hamlesi, enerji piyasalarındaki arz sıkıntısını hafifletmeye yönelik önemli bir adım olsa da fiyatlar üzerindeki etkinin önümüzdeki dönemdeki gelişmelerle netleşmesi bekleniyor.
