ABD Kongresi’nde görüşülen yeni yasa tasarısı, Çin devletine ait BAIC’in hissedar olduğu Mercedes-Benz’in ABD’de araç üretmesini ve satmasını engelleyebilir
ABD Kongresi’nde görüşülen yeni bir yasa tasarısı, Alman otomotiv devi Mercedes-Benz’in ABD’de araç üretmesini ve satmasını engelleyebilecek sonuçlar doğurabilir.
Cumhuriyetçi ve Demokrat vekillerin ortak desteğiyle hazırlanan “2026 Motorlu Taşıtların Modernizasyonu Yasası”, Çin gibi “hasım ülkelerin” doğrudan veya dolaylı hissedar olduğu otomobil şirketlerinin ABD’de araç üretmesini, satmasını veya ithal etmesini yasaklamayı amaçlıyor.
Tasarıdaki hükümler nedeniyle Mercedes-Benz’in de kapsam içine girebileceği belirtiliyor. Bunun nedeni, şirketin en büyük hissedarının yaklaşık yüzde 10 payla Çin devletine ait otomotiv şirketi BAIC Group olması.
Yasa tasarısındaki ifadeler tartışma yarattı
CNBC‘ye konuşan ve yasa hazırlık sürecini yakından takip eden kaynaklar, tasarıdaki bazı ifadelerin yoruma açık olduğunu ancak mevcut haliyle Mercedes-Benz’in ABD pazarından çıkarılmasına yol açabileceğini söyledi.
Kimliğinin açıklanmasını istemeyen iki kaynak, tasarının mevcut şekliyle yasalaşması halinde Mercedes-Benz’in ABD’de faaliyet göstermesinin yasaklanabileceğini düşünüyor.
Otomotiv politikaları konusunda çalışan eski bir danışman ise, “Tasarıdaki dil oldukça net” değerlendirmesinde bulundu.
ABD Temsilciler Meclisi Enerji ve Ticaret Komitesi yetkilileri tasarının ayrıntılarını doğrularken, Mercedes-Benz gibi belirli şirketlere etkisi konusunda yorum yapmadı.
Çinli hissedarlar kritik eşikte
Tasarı, Çin destekli şirketlere bazı muafiyetler tanıyor. Ancak Çin devleti tarafından doğrudan veya dolaylı şekilde hissedarlık bulunan şirketler bu muafiyetlerden yararlanamıyor.
Mercedes-Benz’in ikinci büyük hissedarı da Çinli milyarder ve Geely kurucusu Li Shufu. Li Shufu’nun yatırım şirketi üzerinden Mercedes-Benz’te yüzde 9,69 payı bulunuyor.
BAIC ve Li Shufu’nun toplam hissesi yüzde 19,67’ye ulaşıyor. Tasarıda ise yabancı rakip ülkelerle bağlantılı kişi veya kuruluşların yüzde 15 ve üzerindeki payları özel olarak inceleniyor.
Mercedes-Benz’ten temkinli açıklama
Mercedes-Benz yasa tasarısına ilişkin doğrudan yorum yapmazken, CNBC’ye yaptığı açıklamada ABD’de iki büyük montaj fabrikasına sahip olduğunu ve 10 binden fazla kişiye istihdam sağladığını belirtti.
Uzmanlar, Mercedes-Benz’in Çin kontrolündeki otomobil üreticileriyle aynı kategoride değerlendirilmesinin ulusal güvenlik açısından tartışmalı olduğunu savunuyor.
Washington merkezli düşünce kuruluşu Bilgi Teknolojileri ve İnovasyon Vakfı’ndan Stephen Ezell, Mercedes-Benz’in yasa kapsamına alınmasının muhtemelen “istenmeyen bir sonuç” olacağını belirterek bunun istihdam ve ekonomik kayıplara yol açabileceğini söyledi.
Diğer markalar da etkilenebilir
ABD Senatosu ve Temsilciler Meclisi’nde görüşülen başka bir yasa tasarısında da benzer şekilde yüzde 15’lik yabancı sahiplik sınırı yer alıyor.
Uzmanlara göre bu düzenlemeler yalnızca Mercedes-Benz’i değil, Çin bağlantılı hissedarları bulunan diğer otomobil üreticilerini de etkileyebilir. Bunlar arasında Volvo Cars, Faraday Future, Lotus Cars ve Karma Automotive gibi şirketler de bulunuyor.
Tasarı henüz yalnızca Temsilciler Meclisi’nde görüşülüyor ve Senato’da eş zamanlı bir düzenleme bulunmuyor. Ancak kabul edilmesi halinde, Çin bağlantılı hissedarlığa sahip bazı otomobil üreticilerinin ABD pazarındaki faaliyetleri ciddi şekilde etkilenebilir.
Mercedes-Benz’in ABD’deki yatırımları riske girebilir
ABD Kongresi’nde görüşülen yasa tasarısının mevcut haliyle kabul edilmesi durumunda, Mercedes-Benz’in ABD’deki büyük üretim yatırımları da etkilenebilir.
Şirketin en büyük ABD fabrikası, Alabama eyaletinin Tuscaloosa kentinde bulunuyor.
Mercedes-Benz’in verdiği bilgilere göre tesis, 1997’de üretime başlamasından bu yana 5 milyondan fazla araç üretti. Güney Carolina’daki fabrikada ise 2006’dan bu yana 450 binden fazla hafif ticari araç üretildi.
Mercedes-Benz son yıllarda Washington’daki lobi faaliyetlerinde daha düşük profilli bir çizgi izlese de çeşitli otomotiv birlikleri aracılığıyla sektörün çıkarlarını savunmaya devam ediyor.
ABD’deki büyük otomobil üreticilerini temsil eden Alliance for Automotive Innovation’ın CEO’su John Bozzella, geçen hafta Kongre üyelerine gönderdiği mektupta tasarının sektörün desteklediği birçok hedef doğrultusunda önemli ilerleme sağladığını belirtti.
Bozzella, Çin’in küresel otomotiv üretiminde hakimiyet kurma stratejisinin ABD’nin ekonomik ve ulusal güvenliği açısından ciddi bir risk oluşturduğunu savundu. Ancak düzenlemenin doğru şekilde hazırlanması gerektiğini vurgulayarak, “Ayrıntılar önemlidir” ifadesini kullandı.
Kuruluş, yasa tasarısının belirli şirketleri nasıl etkileyeceği konusunda yorum yapmaktan kaçındı.
Mercedes-Benz’in de üyesi olduğu yabancı otomobil üreticilerini temsil eden Autos Drive America da benzer şekilde tasarının genel amacını desteklediğini, ancak ABD’deki üretimi olumsuz etkileyebilecek “istenmeyen sonuçlardan” kaçınılması gerektiğini belirtti.
Çin bağlantılı araçlara yönelik kısıtlamalar genişliyor
Söz konusu tasarılar, ABD’nin son dönemde Çin bağlantılı otomotiv teknolojilerine yönelik attığı adımların devamı niteliğinde görülüyor.
Daha önce kabul edilen düzenlemeler kapsamında, Çin kaynaklı yazılımlar kullanan bağlantılı araçların ithalatı ve satışı 2027 model yılından itibaren, Çin bağlantılı donanımların kullanımı ise 2030 model yılından itibaren kısıtlanacak.
İnternet erişimi ve kablosuz bağlantı özelliklerine sahip “bağlantılı araçlar”, trafik güvenliğini artıran teknolojiler olarak görülse de ABD yönetimi bu sistemlerin ulusal güvenlik riski oluşturabileceğini savunuyor.
Volvo’ya özel izin verildi
Çinli milyarder Li Shufu’nun şirketi Geely’nin çoğunluk hissesine sahip olduğu Volvo Cars, bu hafta ABD hükümetinden özel izin aldığını açıkladı. Şirket, bu sayede Çin bağlantılı yazılım ve donanımlara yönelik bazı federal yasaklardan muaf tutulduğunu duyurdu.
Volvo, yeni yasa tasarılarının şirket üzerindeki olası etkilerine ilişkin soruları yanıtsız bıraktı.
Geçen yıl ABD’de yaklaşık 121 bin 600 araç satan Volvo’ya karşılık, Mercedes-Benz aynı dönemde 303 bin 200 binek otomobil ve 12 bin 400 hafif ticari araç satışı gerçekleştirdi.
Tasarı henüz yasalaşmış değil. Ancak mevcut haliyle kabul edilmesi durumunda Mercedes-Benz başta olmak üzere Çin bağlantılı hissedarlara sahip bazı küresel otomotiv şirketlerinin ABD operasyonları üzerinde önemli sonuçlar doğurabileceği değerlendiriliyor.
