Pentagon verilerine göre, ABD’nin İran’a yönelik savaşının ilk altı gününde maliyetin 11,3 milyar dolar ancak Harvard Kennedy School akademisyenlerinden Linda Bilmes, bu rakamın savaşın gerçek maliyetini yansıtmadığını belirtiyor
ABD’nin İran’a yönelik yürüttüğü savaşın maliyetinin, resmi açıklamaların çok ötesine geçebileceği belirtiliyor. Harvard Kennedy School öğretim üyelerinden Linda Bilmes, toplam maliyetin uzun vadede 1 trilyon dolara ulaşabileceğini öngörüyor.
Pentagon’un Kongre’ye sunduğu bilgilere göre, 28 Şubat’ta başlayan ABD-İsrail ortak operasyonunun ilk altı günü yaklaşık 11,3 milyar dolarlık harcama yarattı. Ancak Bilmes, bu rakamın gerçek maliyeti yansıtmadığını savunuyor.
CNBC‘ye konuşan Bilmes’in analizine göre, aktif çatışmaların sürdüğü 40 gün boyunca günlük maliyet yaklaşık 2 milyar dolar seviyesinde. Bu hesaplamaya mühimmat, askerî personel ve askeri ekipman kayıpları dahil. Örneğin Kuveyt’te dost ateşi sonucu düşürülen üç F-15 savaş uçağı da bu kayıplar arasında yer alıyor.
Uzman, Pentagon’un maliyetleri mevcut envanterin tarihsel değeri üzerinden hesapladığını, oysa bu ekipmanların bugün yeniden temin edilmesinin çok daha pahalı olduğunu vurguluyor. Bu nedenle açıklanan 11,3 milyar dolarlık harcamanın gerçekte 16 milyar dolara daha yakın olabileceğini ifade ediyor.
Lockheed Martin ve Boeing anlaşmalarının maliyeti artıyor
Ayrıca ABD’nin Lockheed Martin ve Boeing ile yaptığı uzun vadeli mühimmat ve füze anlaşmaları da maliyetleri artırıyor.
Bilmes’e göre bir önleme füzesinin maliyeti yaklaşık 4 milyon dolar olurken, İran’ın kullandığı insansız hava araçları yaklaşık 30 bin dolara üretilebiliyor.
Uzun vadede ise maliyetlerin daha da artması bekleniyor. Bölgedeki ABD askeri varlıklarının yanı sıra Körfez’deki müttefik altyapısının yeniden inşası, toplam faturayı büyütecek unsurlar arasında gösteriliyor. Ayrıca bölgede görev yapan yaklaşık 55 bin askerin maruz kaldığı çevresel riskler nedeniyle oluşabilecek sağlık ve tazminat giderlerinin de kamu bütçesi üzerinde ek yük yaratacağı belirtiliyor.
Beyaz Saray’ın Kongre’den savunma bütçesinin 1,5 trilyon dolara çıkarılmasını talep ettiği, bunun II. Dünya Savaşı’ndan bu yana en büyük artış olabileceği ifade ediliyor. Bunun yanı sıra Pentagon’un İran savaşı için 200 milyar dolarlık ek kaynak talebinde bulunduğu da belirtiliyor.
ABD’nin kamu borcu artıyor
Bilmes, Kongre’nin tüm artışı onaylamasa bile savunma bütçesine yıllık en az 100 milyar dolarlık ek yük gelebileceğini öngörüyor. Bu durumun halihazırda yüksek seviyede olan ABD bütçe açığını daha da artıracağına dikkat çekiliyor.
Irak savaşının toplam maliyetinin yaklaşık 2 trilyon dolar olduğu hatırlatılırken, o dönemde ABD’nin kamu borcunun 4 trilyon doların altında olduğu, bugün ise 31 trilyon doları aştığı vurgulanıyor.
Bilmes, artan borç yükü ve yüksek faiz oranları nedeniyle savaşın finansman maliyetinin de ciddi şekilde yükseleceğini belirterek, “Faiz giderleri bile toplam maliyete milyarlarca dolar ekleyecek ve bu yük gelecek nesillere aktarılacak” değerlendirmesinde bulundu.
