Filipinler Savunma Bakanı Gilberto Teodoro, Seul Savunma Diyaloğu’nda sahnede konuşma yaptığı sırada Çin Askeri Ataşeliği tarafından masasına not bırakılmasına çok sert tepki gösterdi
Filipinler Savunma Bakanı Gilberto Teodoro, Seul Savunma Diyaloğu’nda sahnede konuşma yaptığı sırada “Çin tarafından masasına not bırakılmasına” tepki gösterdi.
Filipinler Savunma Bakanlığı, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından, Bakan Teodoro’nun Seul Savunma Diyaloğu’nda yaptığı konuşmaya ilişkin video paylaştı.
Videoda, Çin’le ilgili bir soruya cevap verdiği sırada Bakan’ın masasına kağıt bırakıldığı görüldü.
“Burada bir not var, sanırım Çin tarafından.” diyerek kağıtta yazılanları okuyan Teodoro, notta Daimi Tahkim Mahkemesinin Güney Çin Denizi’ne ilişkin 2016 tarihli kararına dair görüşler yer aldığını aktardı.
Notta söz konusu kararın “uluslararası hukuku ihlal ettiği” görüşünün yer aldığını belirten Teodoro, “Yani imzaladığınız Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi (UNCLOS) uluslararası hukuku ihlal ediyor. Kastettiğiniz bu mu?” ifadesini kullandı.
Kararın “yasa dışı ve hükümsüz olmasının yanı sıra bağlayıcılığının bulunmadığı” yönünde notta ifadeler de yer aldığını aktaran Teodoro, “Bu sizin görüşünüz çünkü UNCLOS hükümlerine tabi olmak istemiyorsunuz.” diye konuştu.
“Biraz nezaket gösterin ve utanç duyun”
Teodoro ayrıca, notun kendisine sahnede söz alırken iletilmesine tepki göstererek, şunları kaydetti:
“Uluslararası bir forumda, organizatörlere saygısızlık eden bir ülkeyle nasıl başa çıkabilirsiniz? Bununla medeni bir şekilde nasıl başa çıkılabilir? Belki de Çin’in yapması gereken şey temel nezaket kurallarına uygun davranış sergilemektir. (Tagalog dilinde) Biraz nezaket gösterin ve utanç duyun.”
Çin’in söz konusu eylemini “baskı, agresyon ve zorbalık” olarak niteleyen Teodoro, “Bu kağıdı, Çin’in ne kadar çaresiz olduğunu gösteren bir hatıra olarak saklayacağım. Bu notu bana ileten kişiye de çok teşekkür ederim, ülkenize çok iyi hizmet ettiniz. Umarım bu yüzden Gulag’da (Zorunlu Çalışma Kampları) ceza çekmezsin.” dedi.
Güney Kore basınında yer alan haberlerde ise notun, Çin’in Seul Büyükelçiliğinin savunma ataşesinin ofisinden geldiği iddia edildi.
Güney Çin Denizi anlaşmazlığı
Çin, ilk kez 1947’de yayımlanan, “Dokuz Çizgi Hattı” adı verilen haritayla Güney Çin Denizi’nin yüzde 80’inde egemenlik iddiasında bulunuyor. Deniz altı kaynakları açısından zengin bölgedeki hak iddiaları başta Filipinler olmak üzere Vietnam, Brunei ve Malezya gibi kıyı komşusu ülkelerle egemenlik ihtilafına yol açıyor.
Pekin’in ihtilaflı bölgede inşa ettiği yapay adaları askeri üsler kurarak silahlandırması da ABD ve bölge ülkeleriyle gerginliğe yol açıyor.
Uluslararası kamuoyunda “Paracel” ve “Spratly” olarak bilinen takımadalar, Vietnam tarafından “Hoang Sa” ve “Truong Sa”, Çin tarafından ise “Şişa” ve “Nanşa” olarak adlandırılıyor.
Hollanda’nın Lahey kentindeki Daimi Tahkim Mahkemesi, 2016’da Filipinler’in başvurusuyla verdiği kararda, Çin’in, Güney Çin Denizi’nde tek taraflı egemenlik taleplerinin yasal olmadığına karar vermişti.
