ABD’nin aylardır süren baskısının ardından Dünya Bankası, yıllık kredilerinin yüzde 45’ini iklim projelerine ayırma hedefinden vazgeçti. 100’e yakın ülke hedefin korunmasını isterken banka, İklim Değişikliği Eylem Planı’nı uzatmakla yetindi
Dünya Bankası, ABD’nin aylardır süren baskısının ardından yıllık kredi kaynaklarının yüzde 45’ini iklimle bağlantılı projelere ayırma hedefini resmen rafa kaldırdı. Kurum, süresi dolmak üzere olan İklim Değişikliği Eylem Planı’nı (CCAP) uzatmayı kabul etse de planın en büyük göstergesi olan bu hedeften vazgeçti.
Karar neden alındı?
2023’te dönemin ABD Başkanı Biden döneminde benimsenen hedef, iklim krizi konusunda şüpheci yaklaşan Trump yönetiminin baskısı altındaydı. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, 2025’te Dünya Bankası ve Uluslararası Para Fonuna (IMF) asıl görevleri olan kalkınma ve mali istikrara dönmelerini emretti. Bessent, kurumların iklim ve toplumsal cinsiyet gibi alanlara fazla kaydığını savundu. Nisan ayında ise bankanın iklim finansmanı hedeflerine “dar görüşlü” bakışının sona ermesi gerektiğini söyledi.
”Girdiden çıktıya” geçiş
Dünya Bankası açıklamasında, mevcut çerçevenin amacına iyi hizmet ettiğini ve ülkelerin ihtiyaç ve önceliklerine göre “akıllı kalkınma” anlayışını çalışmalarına yerleştirdiğini belirterek İklim Değişikliği Eylem Planı’nı (CCAP) uzatacağını duyurdu.
Dünya Bankası Grubu Başkanı Ajay Banga’nın öncülüğündeki bu yaklaşım, kuraklığa dayanıklı tarım ve fırtınaya dayanıklı altyapı gibi projeleri desteklemeye devam ederken bankanın projeleri artık finansmanın iklime ayırdığı paya göre değil, elde edilen sonuçlara göre değerlendireceğini gösteriyor.
Ülkelerin itirazı sonuç vermedi
Fransa Kalkınma Bakanı Eleonore Caroit, 25 Haziran’da son dakika bir çağrı yaparak Dünya Bankası’ndan iklim finansmanı hedefini korumasını istedi. Fransa ile birlikte 18 ülkenin yönetim kurulu temsilcisi de Ekim 2025’te bankanın iklim çalışmalarının sürmesini destekleyen bir mektuba imza attı. Buna karşı en büyük hissedar Amerika Birleşik Devletleri bu mektuba imza atmadı; Rusya, Kuveyt ve Suudi Arabistan temsilcileri de aynı tutumu benimsedi. Hindistan ve Japonya ise çekimser kaldı.
İzleme sürecek
Yönetim kurulunun talebi üzerine bankanın Bağımsız Değerlendirme Grubu, 2016’dan bu yana beşer yıllık dönemler halinde uygulanan CCAP’yi inceleyecek. Banka ayrıca küresel sera gazı emisyonları ve iklim risklerine karşı göstergeleri izlemeye devam edeceğini duyurdu. Aynı zamanda uyum, doğa ve kirlilik konularındaki çalışmalarını da nasıl daha iyi yapılandırabileceğini de tartışacağını açıkladı.
