Pentagon’a bağlı Savunma İstihbarat Ajansının raporuna göre İran, ABD’nin ülkenin uzayla ilgili önemli tesislerini bombalamasına rağmen gelişmekte olan bir uzay gücü olarak değerlendiriliyor
Axios’un haberine göre İran, Orta Doğu’daki ABD güçlerine ağır darbeler indirmek için uzay teknolojilerini kullanıyor.
ABD’nin İran’ın uzayla bağlantılı önemli tesislerini bombalamasına rağmen ülke, Pentagon’a bağlı Savunma İstihbarat Ajansının (DIA) raporuna göre hala “gelişmekte olan” bir uzay gücü olarak görülüyor.
Savunma İstihbarat Ajansı, İran’ın ABD’nin uzay kabiliyetlerine yönelik saldırı amaçlı eylemlerde bulunduğunu açıkladı.
DIA raporuna göre İran, uzay tabanlı GPS sistemlerinin performansını düşürebilen karada konuşlu çeşitli sinyal karıştırma sistemlerine sahip.
ABD Ulaştırma Bakanlığı, eylül ayında Hürmüz Boğazı’nda küresel seyrüsefer sistemlerinde “önemli” ölçüde parazit ve sinyal kesintisi yaşandığı konusunda uyarıda bulunmuştu.
Yetkililer ne diyor?
ABD’li yetkililer, İran’ın önemli askeri tesisleri daha isabetli şekilde vurmak için uzay istihbaratından yararlanmasından endişeli.
ABD Uzay Kuvvetleri Merkez Komutanı Tuğgeneral Todd Benson, geçen ay Mitchell Havacılık ve Uzay Gücü Enstitüsünün düzenlediği internet seminerinde, “Uzay bugün herkesin erişebileceği ve karşılayabileceği bir alan haline geldi.
Eskiden herhangi bir uzay kabiliyetine sahip olmak veya uzaya erişebilmek için dünya gücü olmanız gerekirdi” sözlerini kullandı.
Arka planda ne var?
ABD Merkez Kuvvetler Komutanı Amiral Brad Cooper, mart ayında ülkenin uzay komutanlığını hedef alan saldırıların ardından ABD ordusunun İran karşısında “uzay üstünlüğü” sağladığını söylemişti.
Bazı ABD’li savunma analistleri, İran’ın elektronik harp ve sinyal karıştırma kabiliyetlerini hala koruması nedeniyle bu değerlendirmeye şüpheyle yaklaşıyor.
Amerikan Girişim Enstitüsünün havacılık ve uzay uzmanı Todd Harrison, İran ABD’nin uzay kabiliyetlerini sekteye uğratabiliyorsa “İran karşısında üstünlüğümüz yok” dedi.
Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi (CSIS) kıdemli uzmanı Kari Bingen ise Axios’a yaptığı açıklamada, İran’ın “uzayı kullanmamızı zorlaştıran bazı kabiliyetlere sahip olduğunu” söyledi.
Bingen, İran’ın bu alandaki varlıklarının ABD, Çin ve hatta Rusya’nın kabiliyetleriyle karşılaştırılamayacak ölçüde sınırlı olduğunu da vurguladı.
ABD’nin İran’a göre 1000 kattan fazla uydusu var
Genel olarak İran’ın uzay programında önemli ilerlemeler kaydedilmedi.
DIA’ya göre İran Savunma ve Silahlı Kuvvetler Lojistik Bakanlığı, 2024 yılında alçak Dünya yörüngesine üç uydu gönderdi. Bu fırlatma, Simorgh roketinin ilk başarılı uçuşu oldu.
Amerikan Girişim Enstitüsünün uzay verilerine göre İran’ın şu anda faal durumda 12 uydusu bulunuyor. Buna karşılık ABD’nin faal uydu sayısı İran’ınkinden 1000 katın üzerinde.
İran’ın güçlü müttefikleri
İran’ın uzay alanında kendisine destek sağlayan güçlü müttefikleri bulunuyor.
Pentagon’a gelen ayrı bir rapora göre İran’ın, kara hedeflerinin belirlenmesine yardımcı olan Çin yapımı bir casus uydu satın aldığı bildirildi.
ABD Dışişleri Bakanlığı, mayıs ayında “İran’ın askeri saldırılarına imkan sağlayan uydu görüntüleri sundukları” gerekçesiyle üç Çinli kuruluş hakkında yaptırım kararı aldı.
DIA’ya göre Rusya, 2022 ve 2024 yıllarında İran için iki uzaktan algılama uydusu fırlattı. 2025 yılında da Rusya’nın desteğiyle başka uydu fırlatmaları gerçekleştirildiği bildirildi.
Bundan sonra ne olacak?
Savunma İstihbarat Ajansı, İran’ın “ulusal itibarını, ekonomik kalkınmasını ve askeri modernizasyonunu güçlendirmek” amacıyla askeri ve sivil uzay programlarını sürdürdüğü uyarısında bulundu.
DIA raporuna göre İran ayrıca “elektronik saldırılara karşı güdüm ve seyrüsefer sistemlerinin dayanıklılığını artırmaya” odaklanıyor.
ABD ordusu uzayda üstünlüğünü koruyor fakat İran’ın karadaki kabiliyetleri, Dünya üzerindeki güç dengesini daha eşit hale getiriyor.
Harrison, “Bu çatışmada uzay üstünlüğü ilan etmemiz, düşmanın sürekli olarak uçaklarımızı düşürebildiği bir ortamda hava üstünlüğü ilan etmeye benziyor” sözlerini kullandı.

