Somali’den tek taraflı olarak bağımsızlığını ilan eden Somaliland, İsrail tarafından resmi olarak tanınmasının birinci yılını askeri geçit törenleriyle kutladı
Somali’den 1991 yılında ayrılan ancak uluslararası alanda karşılık bulamayan Somaliland, İsrail’in geçtiğimiz aralık ayında kendisini tanıyan ilk ülke olmasının ardından, bu yeni dönemin birinci yılını geride bıraktı.
Al Jazeera‘nin haberine görebaşkent Hargeisa’da pazartesi günü toplanan binlerce kişi, askeri geçit törenleri ve geleneksel danslarla bağımsızlık ilanının 35. yıl dönümünü kutladı.
Törende kalabalığa seslenen Cumhurbaşkanı Abdirahman Mohamed Abdullahi “Somaliland; sorumlu, barışçıl, yasalara saygılı ve demokratik bir ulus olmanın tüm şartlarını yerine getirmiştir. Dünyaya sorduğumuz soru artık tanınmayı hak edip etmediğimiz değil, bunun ne zaman gerçekleşeceğidir” ifadelerini kullandı.
Somaliland yönetimi; Aden Körfezi’ndeki stratejik konumları, küresel ticaret yollarına yakınlıkları ve çatışmalarla boğuşan Yemen’in hemen karşısındaki istikrarlı yapıları sayesinde bölgenin en önemli askeri ve ticari merkezlerinden biri olduklarını savunuyor.
Atina ve Hargeisa yönetimi, İsrail’in bu hamlesinin ardından ABD, Birleşik Arap Emirlikleri ve Etiyopya gibi ortakların da kendilerini tanımasını umuyordu; ancak beklenen küresel tanınma dalgası henüz gerçekleşmedi.
Afrika Birliği ve birçok uluslararası güç, kıtadaki diğer ayrılıkçı hareketleri cesaretlendirebileceği endişesiyle Somaliland’in resmi olarak tanınmasına karşı çıkmayı sürdürüyor.
Müslüman nüfusta Netanyahu tepkisi
İsrail’in tanıma kararı, Somaliland’in neredeyse tamamı Müslüman olan nüfusu içinde çok ciddi tartışmaları beraberinde getirdi.
Bölgenin merkezindeki bazı kesimler bu yeni ilişkiyi benimseyip ev ve iş yerlerine İsrail bayrakları assa da, halkın büyük bir kısmı ittifaka derin bir şüpheyle yaklaşıyor.
Özellikle İsrail’in Gazze’de sürdürdüğü savaş, tepkilerin ana odak noktası haline gelmiş durumda. Yerel aktivistler, yeni diplomatik ilişkilere karşı düzenlenen protestolarda, aralarında din alimlerinin ve Filistin bayrağı taşıyan gençlerin de bulunduğu onlarca kişinin gözaltına alındığını belirtiyor.
Hargeisa’da yaşayan 42 yaşındaki Dahir Omar Bile, İsrail’in Gazze’deki eylemlerinin Somaliland’in dünyada meşruiyet arayışına kalıcı zarar vereceğinden korktuğunu dile getirerek “Somaliland bağımsızlığı için çok ağır bedeller ödedi ancak Netanyahu’ya güvenemem. Benim çocuklarımla aynı yaşta olan çocukları öldürdü”sözlerini kullandı.
Yemen’den füze tehdidi ve bölgesel çatışma riski
Somaliland halkını korkutan bir diğer büyük unsur ise güvenlik tehditleri. İsrail’in bölgede bir askeri üs kurma hazırlığında olduğuna dair iddiaların ardından, Yemen’deki İran destekli Husi isyancıları, Somaliland topraklarını vurmakla tehdit etti.
Bölge sakinleri, Husilerin bu tehditlerinin sivil halk arasında büyük bir korku ve panik yarattığını ifade ediyor.
Öte yandan Somaliland, hak iddia ettiği toprakların tamamını kontrol altında tutamıyor. Bölgede yeni kurulan “Somali Kuzey Doğu Eyaleti”, doğudaki bazı bölgelerin kendi yetki alanında olduğunu savunuyor.
Somaliland ordusu ile yerel klanlar arasında 2023 yılında Las Anod kentinde yaşanan şiddetli çatışmalarda hastaneler, okullar, camiler ve yerleşim yerleri bombalanmıştı.
Uluslararası Af Örgütü (Amnesty International), bu çatışmalarda yüzlerce hatta binlerce kişinin öldüğünü veya yaralandığını, yaklaşık 200 bin kişinin ise göç etmek zorunda kaldığını açıklamıştı.
Kuzey Doğu Eyaleti Milletvekili Ahmed Ali Shire, bölgedeki yaraların hala taze olduğunu hatırlatarak, “Çatışmalar yeniden alevlenecek. İsrail’in bu sürece dahil olması, 1980’lerde Somali iç savaşını körükleyen yabancı müdahalelerin bir tekerrürüdür” uyarısında bulundu.
