Çin Dışişleri Bakanı Vang, bu yılın İkinci Dünya Savaşı’nın ardından Japon savaş suçlularının yargılandığı Tokyo Duruşmaları’nın 80. yılı olduğunu hatırlattı ve “Japonya tarihten ders çıkarmaz ve savaş sonrası ‘Barış Anayasası’na meydan okuyup, saldırganlık geçmişini geri getirmeye ve savaş suçlularını diriltmeye çalışırsa, geleceğe ilerlemek bir yana dünyaya yüzünü dahi dönemeyecektir, geleceği de olmayacaktır” açıklamasında bulundu.
Çin Dışişleri Bakanı Vang Yi, Japonya’nın İkinci Dünya Savaşı’ndaki saldırganlık geçmişinden ders çıkarmayıp savaş sonrası düzene meydan okuduğu, militarizme geri dönüp savaş suçlularını yeniden diriltmeye çalıştığı takdirde bir geleceğinin olmayacağı uyarısında bulundu.
Çin Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamaya göre, Bakan Vang, ülkesini ziyaret eden Japonya Uluslararası Ticareti Teşvik Birliği (JAPIT) Başkanı Takeşi Ivaya’yı Pekin’de kabul etti.
Görüşmede, bu yılın İkinci Dünya Savaşı’nın ardından Japon savaş suçlularının yargılandığı Tokyo Duruşmaları’nın 80. yılı olduğunu hatırlatan Vang, “Japonya tarihten ders çıkarmaz ve savaş sonrası ‘Barış Anayasası’na meydan okuyup, saldırganlık geçmişini geri getirmeye ve savaş suçlularını diriltmeye çalışırsa, geleceğe ilerlemek bir yana dünyaya yüzünü dahi dönemeyecektir, geleceği de olmayacaktır.” ifadelerini kullandı.
Çinli Bakan, “Japonya için acil görev, liderlerinin Tayvan sorunu hakkındaki hatalı söz ve eylemlerini düzeltmek, tarihsel sorunlara karşı doğru tavır almak ve Çin’e dair akılcı ve objektif bir anlayışa sahip olmaktır.” diye konuştu.
Çin ile Japonya arasındaki gerilim
Vang’ın sözleri, Pekin ile Tokyo arasında, Japonya Başbakanı Takaiçi Sanae’nin Çin ile egemenlik ihtilafı içindeki Tayvan’a askeri müdahale ihtimalini gündeme getiren sözleriyle başlayan diplomatik gerilimin uzantısı olarak görülüyor.
Başbakan Takaiçi’nin 7 Kasım 2025’te Japon Parlamentosu Diet’teki oturumda Tayvan Boğazı’na yönelik müdahaleyi “ülkesinin varlığını tehdit eden durum” olarak değerlendireceği ve askeri güç kullanabileceğine ilişkin sözleri, bölgeyi topraklarının parçası gören Çin’in tepkisine yol açmıştı.
Takaiçi’nin sözleriyle ilk kez bir Japonya Başbakanı, Tayvan’ın işgali halinde Japonya’nın askeri şekilde dahil olacağına ilişkin açık beyanda bulunarak ülkenin bu konuda benimsediği “stratejik belirsizlik” politikasından farklı tavır sergilemişti.
Japonya Başbakanı, tepkiler üzerine Tayvan’a ilişkin sözlerinin varsayımsal olduğunu, gelecekte bu tür yorumlardan kaçınacağını belirtmiş ancak sözlerini geri almayı reddetmişti. Pekin yönetimi, Takaiçi’nin sözleri nedeniyle Japonya’ya protesto notası vermiş ve kriz, seyahat uyarılarından uçuş iptallerine, engellenen konserlerden ithalat yasaklarına, siyasi polemiklerden askeri sürtüşmelere uzanan seyir izlemişti.
Öte yandan Japonya’da iktidardaki Liberal Demokrat Parti (LDP) liderleri ve siyasetçilerinin İkinci Dünya Savaşı’ndaki savaş suçlarıyla yargılanan üst düzey askerlerin mezarlarının bulunduğu tartışmalı Yasukuni Tapınağı’na adak göndermesini ve ziyaret etmesi, Çin’in tepkisine yol açıyor.
