Avustralya’dan ABD’ye gönderilen F-35 savaş uçağına ait gizli parçaların Hong Kong’a yönlendirilerek Çin hükümetinin eline geçtiği ortaya çıktı
Çin hükümeti, Avustralya’dan ABD’ye gönderilirken nedeni açıklanamayan şekilde Hong Kong’a yönlendirilen ve hassas bilgiler içerebilecek F-35 savaş uçaklarına ait parçaları teslim aldı.
Konu hakkında bilgi sahibi kaynaklar, parçaların halen Çin’in elinde olduğunu söyledi.
Bloomberg‘in haberine göre UPS, Avustralya ordusuna ait bir F-35 savaş uçağından sökülen kokpit kanopisi ile silah bölmesi kapağını, inceleme ve olası onarım ya da imha amacıyla mayıs ayı sonunda ABD’ye gönderiyordu.
İsimlerini açıklamak istemeyen kaynaklara göre, söz konusu parçaların sevkiyatı sırasında uçak Güney Kore’de durdu ve ardından Hong Kong’a yönlendirildi.
Lockheed Martin tarafından üretilen her iki parçanın da uçağın gizlilik kabiliyetini artıran radar soğurucu bir malzemeyle kaplı olduğu belirtildi.
Parçaların neden Hong Kong’a yönlendirildiği bilinmiyor
Kaynaklardan biri, uçağın ABD’ye giderken Güney Kore’de durduğunu ve buradan Hong Kong’a yönlendirildiğini söyledi.
Uçağın neden Güney Kore’de durduğu, neden Hong Kong’a yönlendirildiği ve parçaların kasıtlı olarak mı yoksa yanlışlıkla mı başka bir yere sevk edildiği bilinmiyor.
İki kaynağa göre Çin hükümeti daha sonra parçaları teslim aldı ancak şimdiye kadar Avustralya ya da ABD’ye iade etmedi.
Olayın kamuoyuna açıklanması, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in ABD Başkanı Donald Trump’ın ev sahipliğinde gerçekleştirilen devlet ziyareti için ABD’de bulunduğu, iki ülke açısından siyasi açıdan hassas bir döneme denk geldi.
En az iki ABD Kongresi komitesi, parçaların Çin’in eline nasıl geçtiğini araştırıyor.
Parçaların Çin’in eline geçmesi, Güney Kore’deki duraklama ve sevkiyatta UPS’in kullanılması daha önce kamuoyuna açıklanmamıştı. Politico daha önce parçaların beklenmedik şekilde Hong Kong’a yönlendirildiğini bildirmişti.
Demokrat Senatör Elissa Slotkin, Bloomberg Television’ın Balance of Power programında yaptığı açıklamada, “Buradaki tersliği görmemek zor. Çin, en hassas teknolojilerimizden bazılarını elinde tutuyor ve biz onların devlet başkanı için kırmızı halı seriyoruz” açıklamasında bulundu.
Slotkin, konu hakkında kendisine henüz bilgilendirme yapılmadığını söyledi. Çin’in istihbarat ve askeri konularda “rakip ve hasım” olduğunu belirten Slotkin, “Askeri ekipmanlarımız ve hassas bilgilerimiz hakkında her zaman bilgi edinmeye çalışıyorlar” ifadelerini kullandı.
Çin yıllardır F-35’in peşinde
Çin’in yıllardır casusluk faaliyetlerinde F-35’i hedef aldığı belirtiliyor. ABD’nin Trump’ın ilk başkanlık döneminde Birleşik Arap Emirlikleri’ne F-35 satışı için açıkladığı planın daha sonra çökmesinin nedenlerinden biri de Çin’in savaş uçağı hakkında değerli istihbarat elde edebileceğine ilişkin endişelerdi.
ABD Kongresi üyeleri de F-35’lerin Suudi Arabistan’a satılması planının, son teknoloji ABD askeri teknolojisinin Çin’in eline geçmesi riskini doğurabileceği konusunda endişelerini dile getirdi.
Pentagon ise parçaları geri almak için çalışma yürüttüğünü açıkladı.
Pentagon tarafından yapılan açıklamada, “Kullanılamaz durumdaki F-35 bileşenlerine ilişkin bir sevkiyat sorununun farkındayız. Bu bileşenleri geri almak, olayı soruşturmak ve benzer bir durumun gelecekte yaşanmasını önleyecek güvenlik önlemleri oluşturmak için ABD makamları ve sanayi ortaklarımızla aktif şekilde çalışıyoruz” denildi.
F-35, dünyanın en gelişmiş savaş uçaklarından biri olarak kabul ediliyor. Yaklaşık 20 ülke bu uçaktan satın aldı. Bu ülkeler arasında Güney Kore, Japonya, Singapur ve Avustralya da bulunuyor. F-35’ler İran’a yönelik çok sayıda operasyonda da kullanıldı.
ABD Kongresi Araştırma Servisi’nde eski havacılık analisti olan ve halen The Defence Concepts Organisation’ın direktörlüğünü yapan J.J. Gertler, “Hasımlarınızın kabiliyetleriniz hakkında tahminde bulunmak zorunda kalması her zaman daha iyidir. Onlara hiçbir zaman kanıt vermek istemezsiniz” dedi.
Avustralya, Asya’daki müttefikler tarafından kullanılan F-35’lerin parçaları ve bakım hizmetleri açısından Hint-Pasifik bölgesindeki merkez konumunda bulunuyor.
Pentagon ve Kongre olayın peşinde
Avustralya Savunma Bakanı Richard Marles, salı günü gazetecilere yaptığı açıklamada, “Avustralya tarafında yaşanan her şeyi” incelediklerini söyledi.
Marles, “Burada söylemek istediğim nokta, programa dahil olma şeklimiz ve ABD’nin ana yüklenicisi Lockheed aracılığıyla yürüttüğümüz süreç konusunda kendimize güvendiğimizdir” dedi.
Lockheed Martin yaptığı açıklamada, taşıma yöntemlerini ABD Savunma Bakanlığı’nın belirlediğini ve “hükümet tarafından belirlenen parametrelere uygun taşıyıcıyı bizim seçtiğimizi” bildirdi.
Şirket, parçaları hangi taşıyıcının gönderdiğini açıklamadı ancak “toplu denetimimizi güçlendirmek ve benzer olayların tekrar yaşanmasını önlemek amacıyla önleyici tedbirler geliştirmek ve uygulamak için kendileriyle yakın şekilde çalışıyoruz” açıklamasını yaptı.
ABD Senatosu Silahlı Hizmetler Komitesi’nin 23 Haziran’da gerçekleştirdiği kapalı F-35 oturumunda, Savunma Bakanlığı’nın F-35 program ofisi yetkililerinin parçaların geri gönderilmesini umduklarını dile getirdiği belirtildi.
Konu hakkında bilgi sahibi kaynaklar, yetkililerin bu yöndeki görüşlerini toplantı sırasında ifade ettiğini söyledi.
Parçaların Hong Kong’a yönlendirilmesi, ABD Temsilciler Meclisi’ndeki iki Kongre komitesi tarafından inceleniyor. Bunlar Dışişleri Komitesi ile Silahlı Hizmetler Komitesi.
Silahlı Hizmetler Komitesi Sözcüsü Heather Vaughan, “Komite bu konunun farkında ve konu hakkında çok sayıda bilgilendirme aldık” dedi.
Senato Silahlı Hizmetler Komitesi’nin Hava-Kara Alt Komitesi’nin de olaydan haberdar olduğunu belirten Sözcü Dave Vasquez, alt komitenin “haberleri duyduğunu ve şu anda konuyu incelediğini” söyledi.
