ABD Donanması ve Beyaz Saray, filonun hızlı şekilde genişletilmesi planı kapsamında yeni bir fırkateyn sınıfı için Türkiye, Japonya ve Güney Kore tarafından geliştirilen savaş gemisi tasarımlarını değerlendiriyor
ABD donanması üzerine yayın yapan bağımsız platform USNI News edindiği bilgilere göre Beyaz Saray, yeni bir savaş gemisi sınıfı için Güney Kore, Japonya ve Türkiye’ye ait fırkateyn tasarımlarını değerlendiriyor.
Konuyla ilgili görüşmelere aşina üç kaynak, USNI News’a yaptıkları açıklamada Trump yönetiminin filoyu hızla büyütme çabalarına dikkat çekti. Kaynaklar bu girişimlerin bir parçası olarak, yeni sipariş verilecek gemilerden en fazla ikisinin yabancı tersanelerde inşa edildikten sonra üretimin ABD’ye taşınabileceğini söyledi.
Böyle bir adım, ABD’nin deniz kuvvetleri için gemi inşasında 100 yılı aşkın süredir devam eden yerli üretim anlayışından kopuş anlamına gelecek.
Fırkateynlerin yurt dışından satın alınması ihtimali, Beyaz Saray’ın ağustos ayında yayımladığı bir memorandumun ardından gündeme geldi. Memorandum, yurtdışında yapılan savaş gemilerinin ABD Donanması’nda hizmete alınmasını yasaklayan yasanın “ulusal güvenlik çıkarı” muafiyetiyle aşılmasının ve Pentagon’un yabancı tasarımları değerlendirmesinin önünü açtı.
Türkiye’nin İstanbul sınıfı da adaylar arasında
Üç kaynak, değerlendirmeye alınan uluslararası tasarımlar arasında Mitsubishi Heavy Industries tarafından geliştirilen Mogami sınıfı güdümlü füze fırkateyninin ihracat versiyonu ile çeşitli Güney Koreli gemi üreticileri tarafından inşa edilen Chungnam sınıfı güdümlü füze fırkateyninin bulunduğunu söyledi.
USNI News’e konuşan iki kaynak ise çeşitli Türk tersaneleri tarafından inşa edilen İstanbul sınıfı güdümlü füze fırkateyninin de seçenekler arasında yer aldığını belirtti.
Kaynaklara göre İstanbul sınıfının değerlendirmeye alınması, temmuz ayında düzenlenen NATO Zirvesi’nin oturum aralarında Türkiye ile ABD Başkanı Donald Trump yönetimi arasında gerçekleşen görüşmenin ardından gündeme geldi.
Donanma Bakanlığı Araştırma, Geliştirme ve Tedarikten Sorumlu Bakan Yardımcılığı (ASN RDA) sözcüsü ise USNI News’e yaptığı açıklamada, Beyaz Saray’ın ABD’nin gemi inşa kapasitesini güçlendirmek amacıyla müttefiklerden yararlanma girişimini doğruladı fakat yeni bir fırkateyn için açık bir uluslararası yarışma düzenlenmesi ihtimaline doğrudan değinmedi.
Donanma sözcüsü Kaptan Ron Flanders, USNI News’e yaptığı açıklamada şunları söyledi:
“Başkan Trump müttefiklerimizin kanıtlanmış gemi inşa becerilerinden ve sanayi uzmanlığından yararlanmak da dahil olmak üzere, yerli gemi inşa kapasitesinin agresif biçimde artırılması talimatını verdi.
Başkanın gemileri daha hızlı teslim etme yönündeki hedefini gerçekleştirmek için seçenekleri aktif şekilde geliştiriyoruz.
Bunu yaparken ABD tersanelerinde uzun vadeli yatırımı, teknoloji transferini ve iş gücünün genişletilmesini güvence altına almayı amaçlıyoruz.”
“Finlandiya modeli” gündemde
Fırkateyn anlaşmasının, kamuoyunda “Finlandiya modeli” olarak adlandırılan yaklaşımı temel alması bekleniyor. Buna göre gemilerin inşasına ilk aşamada yabancı bir tersanede başlanacak ve ilk iki gövdeye kadar olan üretimin ardından ABD’deki tesislere ve gemi inşa altyapısına yabancı yatırım yapılması ve üretimin ABD’ye taşınması öngörülüyor.
Bu yaklaşım, ABD Sahil Güvenlik Komutanlığı’nın Arctic Security Cutter programındaki uygulamayı takip ediyor.
Program kapsamında Finlandiya’daki tersaneler, Kanada tasarımlarını temel alan ilk gemilerin inşasını gerçekleştiriyor ve daha sonra üretimin bir ABD tersanesine aktarılması planlanıyor.
Yönetim ve Bütçe Ofisi Direktörü Russ Vought, kamuya açık konuşmalarında Finlandiya modelini destekledi. Vought, ABD genelindeki deniz tersanelerinde gemi inşası alanında daha fazla rekabet çağrısında bulundu.
1,85 milyar dolarlık tasarım çalışması
Yabancı savaş gemisi tasarımlarının değerlendirilmesine yönelik girişim ilk olarak 2027 bütçesine sunulmuştu.
Kongre’deki geleceği belirsiz olan bütçe teklifinin uzlaştırma bölümünde, yabancı bir savaş gemisi tasarımının incelenmesi için 1,85 milyar dolar ayrılması öngörüldü.
Donanma yetkilileri USNI News’e yaptıkları açıklamada, çalışmanın Japonya ve Güney Kore’den savaş gemileri satın alınmasına odaklandığını söyledi.
Son birkaç yıl içerisinde hem Joe Biden hem de Donald Trump yönetimleri döneminde görev yapan Donanma yetkilileri Güney Kore’deki tersaneleri ziyaret etti.
Avrupa’daki müttefikler de seçenekler arasında
Türkiye ve Asya’daki gemi üreticilerinin yanı sıra ABD’nin Avrupa’daki müttefikleri de geniş bir yelpazede fırkateyn üretiyor.
ABD’nin Wisconsin eyaletindeki Constellation sınıfı fırkateynlerin üreticisi olan Fincantieri Marinette Marine, tasarımını İtalya ve Fransa donanmalarında kullanılan ve dünya genelinde yaygın biçimde ihraç edilen FREMM çok amaçlı fırkateynini temel alarak geliştirdi.
