Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, uçuş kayıtlarının eski Alman ve Rus yetkililerin Bakü’de gizli görüşmeler yaptığını doğruladığını açıkladı. Berlin’in bilgisi dışında gerçekleştiği belirtilen temaslar, Rus nüfuz iddialarını yeniden gündeme taşıdı
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev salı günü yaptığı açıklamada, uçuş kayıtlarının eski ve mevcut Alman ile Rus yetkililerin bu ay Bakü’de gizli bir toplantı düzenlediğine işaret ettiğini belirtti.
Reuters‘ın haberine göre bu açıklama, Azerbaycan tarafından söz konusu ziyaretlere ilişkin yapılan ilk resmi doğrulama oldu.
Die Zeit ve ARD yayın kuruluşunun ortak araştırmasına göre; eski kıdemli Alman yetkililer Ronald Pofalla ve Matthias Platzeck, 2024 yılından bu yana Bakü’de Gazprom Yönetim Kurulu Başkanı ve eski Başbakan Viktor Zubkov ile AB yaptırım listesinde yer alan isimlerin de aralarında bulunduğu Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in üst düzey müttefikleriyle gizli görüşmeler yürütüyor.
Alman istihbaratından uyarı
Alman güvenlik birimleri, bu buluşmaları Almanya’nın politikalarını şekillendirmek amacıyla tasarlanmış bir Rus nüfuz operasyonu olarak değerlendiriyor. Rus tarafının bu temaslarda, Ukrayna savaşının ancak Moskova’nın şartlarıyla sona erebileceğini iletmeyi ve çatışma sonrasında ikili ilişkilerin nasıl normale dönebileceğini araştırmayı hedeflediği bildiriliyor.
Berlin’de Almanya Başbakanı Friedrich Merz ile gerçekleştirdiği görüşmenin ardından konuşan Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev, basında çıkan haberlerin ardından Bakü yönetimi olarak ziyaretleri incelemeye aldıklarını söyledi.
Aliyev, “Bu konuda bize ne Almanya’dan ne de Rusya’dan herhangi bir bilgi verilmedi. Başka bir ifadeyle, topraklarımız haberimiz olmadan basitçe kullanıldı” ifadelerini kullandı.
Berlin’e açılan arka kapı
Azerbaycan, Rusya’nın Şubat 2022’de Ukrayna’ya başlattığı geniş çaplı işgalden bu yana hem Moskova hem de Kiev ile ilişkilerini sürdürmeye özen gösterdi. Bakü, Ukrayna’ya insani yardım sağlarken Rusya’ya yönelik Batılı yaptırımlara katılmadı.
Bakü’nün Moskova ile ilişkileri son yıllarda, özellikle Rus hava savunma sistemlerinin Aralık 2024’te bir Azerbaycan yolcu uçağını yanlışlıkla düşürmesi ve en az 38 kişinin hayatını kaybetmesi sonrasında ciddi bir baskı altına girdi.
Geçtiğimiz yıl, kıdemli Sosyal Demokrat Ralf Stegner ve Pofalla’nın da aralarında bulunduğu Alman siyasetçiler ile Zubkov ve Rusya İnsan Hakları Konseyi Başkanı Valeriy Fadeyev’in de dahil olduğu Ruslar arasında Bakü’de yapılan görüşmeler Alman milletvekillerinin tepkisini çekmişti. O dönemde Pofalla ve Stegner dahil dört Alman katılımcı, Bakü’de “özel” bir etkinliğe katıldıklarını doğrulamıştı.
Bu toplantılar, Rusya’nın Ukrayna’yı işgali nedeniyle Rusya ile Avrupa Birliği arasındaki ilişkilerin son derece gergin olduğu bir dönemde gerçekleşiyor.
Alman medyasında yer alan haberlerde, eski Alman siyasetçilerin resmi bir görevi bulunmamakla birlikte, iktidardaki Hristiyan Demokrat Birlik (CDU) ve Sosyal Demokrat Parti (SPD) içinde halen güçlü bağlantılara sahip oldukları belirtiliyor.
Bu durum, Batılı hükümetlerin Rusya’yı diplomatik olarak tecrit etmeye çalıştığı bir dönemde Moskova’ya Berlin’in savaş konusundaki tutumunu etkileyebileceği bir arka kapı kanalı sunuyor.
Siyasi aktörlerin ziyaret trafiği
Aliyev, uçuş kayıtlarının bir dönem eski Başbakan Angela Merkel’in Başbakanlık Müsteşarlığı görevini yürüten Pofalla ile SPD’nin eski genel başkanı Platzeck’in 12 Temmuz’da Berlin’den Bakü’ye seyahat ettiğini ve 14 Temmuz’da geri döndüğünü gösterdiğini bildirdi.
Aliyev, aynı dönemde Zubkov ve Fadeyev’in de Azerbaycan’ın başkentine gittiğini açıkladı.
Uçuş kayıtlarının “Bakü’de böyle gizli bir toplantının yapıldığını söylemek için temel oluşturduğunu” belirten Aliyev, Temmuz ayındaki ziyarete ilişkin detaylı bilgi veremeyeceğini ancak “Eğer bu toplantı Ukrayna-Rusya savaşının sona ermesini sağlayacaksa… elbette bunu memnuniyetle karşılarız” değerlendirmesinde bulundu.
Almanya Başbakanı Merz ise salı günü yaptığı açıklamada, böyle bir toplantının gerçekleştiğinden haberi olmadığını söyledi.
